сыһ. Тиийиммэт-түгэммэт курдук, дьадаҥытык. ☉ Бедно, скудно
Кинилэр бэрт дьадахтык олорбуттара. [Дьахтар] бэйэтэ дьадахтык олорор. И. Тургенев (тылб.)

нареч. бедновато, скудновато; дьадахтык олороллор они живут бедновато.

көр дьадах
Туйаарыма Куо диэн оҕоҕутун, Кэргэнинэн Кэмчи буоламмын, Дьахтарынан Дьадьах буоламмын, Хоойго сытар холоонноох доҕор, Хотун ойох кэпсэтэ кэллим. П. Ойуунускай
Кини Никифоров кинээһи кытта уруурҕаспытыттан ыла - урут билсэр-көрсөр дьоннорун тэйитэн кэбиспитэ. Урукку дьадьах олоҕун умнубута. М. Доҕордуурап
Сэнэх дьиэ, дьадьах таҥас. Эмээхсин, оҕо, хаҥас Биир сытар киһи баара (Дьиҥэр, киһи аҥаара). Дьуон Дьаҥылы

туохт. Аанньа аһаабакка эбэтэр көрүллүбэккэ-хараллыбакка быһа түс, дьүдьэй, дьүүкээр, хат-куур. ☉ Хиреть, худеть, сохнуть (от недоедания, плохого ухода — о ребенке, молодняке скота и т. п.)
[Оҕолорум сордоохтор] Эриллэ хаппыт илиилэнэн, Хатылла хаппыт атахтанан, Ис иччитэ бэйэлэнэн, Муҥу көрөн, буору сөҕөн, Бобулла буомуран хаалыах Сорукайдарын даа! Өксөкүлээх Өлөксөй
Хамначчыт хара дьадах олоҕор хам ыллара сылдьар оҕобут буомура-буомура өрүһүнэн, син улаатан, сайыҥҥы нарын сибэкки курдук, ситэн-хотон испитэ. М. Доҕордуурап

нареч. небрежно, неаккуратно, халатно; үлэҕэ дьалаҕайдык сыһыаннаһыы халатное отношение к работе; саа сэбин дьалаҕайдык уурар он неаккуратно хранит боеприпасы; ср. дьадахтык .

даҕ.
1. Быстаҕастарынан оҥоһуллан, бэлэмнэнэн баран холбоммокко сылдьар (хол., быһыллыбыт таҥас). ☉ Раскроенный, но недошитый
«Дьэ, көрөн кэбис, — диир Лидия Ивановна, технологическай лииньийэ саҕаланар сиригэр олорор кыыһы …… ыйа-ыйа, — кини кырыллыбыт сатаҕай таҥастары нүөмэрдиир». «Кыым»
Бинсээкпин олоппоһум өйөнөрүгэр кэтэрдэ ыйаан баран, өссө даҕаны тигиллэ илик сатаҕай сылдьар кумааҕыларбын, ыскааптан ылан, бэрийэргэ сананным. М. Попов
△ кэпс. Туох да оҥоһуута суох, табаарынан сылдьар (таҥаһы этэргэ). ☉ Рулонный (о ткани)
Ити пуондаҕа барыта сүүрбэ тыһыынча миэтэрэ сатаҕай таҥас, уонунан тыһыынча буут бурдук …… бэриллибитэ. ПА
2. Хомулла, дьаһалла, быһаарылла илик. ☉ Разобранный, незавершённый, недоведённый до конца. Туох да иһитэ, суута суох сатаҕай малы сатаан илдьибэппин
□ Билигин даҕаны үгүс искусственнай тутуулар, икки мас муоста саргы сатаҕай тураллар үһү. Н. Босиков
3. Ыпсаҕайа, сааһыланыыта, сатамньыта суох; ыһыллаҕас. ☉ Несовершенный; расхлябанный, разболтанный (напр., о дисциплине). Сатаҕай тэрээһин. Сатаҕай дьиссипилиинэ
□ Уулаах итинтэн салгыы холкуос иһигэр тахсыбыт бары сатаҕай быһыылары кэпсээн барда. Эрилик Эристиин
Уурбут-туппут курдук ыпсарыллыбатах айымньы, композицията сатаҕай буолар. ВГМ НСПТ
△ Ыһыллаҕас көстүүлээх. ☉ Беспорядочный, лишённый единого плана (напр., о селении)
Бөһүөлэк уопсай көстүүтэ олус сатаҕай, бэрээдэгэ суох. «Кыым»
4. сатаархай диэн курдук. [Уот Уһутаакы:] Үөгүлүү былаастаан, Сатаҕай сатаҕайдык Саҥа саҥаран, Сарылыы турбута үһү… П. Ойуунускай
Сатаҕай саҥанан айдааннаах соҕустук Айаатаан, хаһыыран борохуот айманна. Н. Түгүнүүрэп
«Кэһэйдин, тоҕо уорда диирий? Уоруум да хайыым, кыыбаҕатын кыатаннын ээ!» — ким эрэ кэһиэхтээх сатаҕай куолаһа бээҕиниир. «ХС»
5. түөлбэ. Сабыыта, бүөтэ суох, аһаҕас. ☉ Незакупоренный, неприкрытый, открытый
Мин өлбүт таба этин тула өттүттэн күрүөлээн кэбистим уонна аҥаар өттүн сатаҕай хаалларан, саанан айа тартым. Н. Заболоцкай
ср. алт. дьадаҕай ‘открытый’, кирг. жадаҕай ‘одинарный; незащищённый’, казах. жадаҕай ‘лёгкая одежда’