Якутские буквы:

Якутский → Русский

сатаҕай

1) дырявый; сатаҕай куул дырявый мешок; 2) открытый, не имеющий упаковки; сатаҕай туус развесная соль; сатаҕай иһит-хомуос посуда, утварь без упаковки; сатаҕай табаар ткань (продаваемая на метры и отпускаемая без упаковки); 3) перен. безалаберный; неустроенный; сатаҕай салалта безалаберное руководство; сатаҕай сайылык неустроенный летник (летнее жилище якутов) # сатаҕай оройдоох ребёнок, у которого не зарос родничок; сатаҕай саҥа высокий громкий голос; сатаҕай тыас дребезжащий звук.

Якутский → Якутский

сатаҕай

даҕ.
1. Быстаҕастарынан оҥоһуллан, бэлэмнэнэн баран холбоммокко сылдьар (хол., быһыллыбыт таҥас). Раскроенный, но недошитый
«Дьэ, көрөн кэбис, — диир Лидия Ивановна, технологическай лииньийэ саҕаланар сиригэр олорор кыыһы …… ыйа-ыйа, — кини кырыллыбыт сатаҕай таҥастары нүөмэрдиир». «Кыым»
Бинсээкпин олоппоһум өйөнөрүгэр кэтэрдэ ыйаан баран, өссө даҕаны тигиллэ илик сатаҕай сылдьар кумааҕыларбын, ыскааптан ылан, бэрийэргэ сананным. М. Попов
кэпс. Туох да оҥоһуута суох, табаарынан сылдьар (таҥаһы этэргэ). Рулонный (о ткани)
Ити пуондаҕа барыта сүүрбэ тыһыынча миэтэрэ сатаҕай таҥас, уонунан тыһыынча буут бурдук …… бэриллибитэ. ПА
2. Хомулла, дьаһалла, быһаарылла илик. Разобранный, незавершённый, недоведённый до конца. Туох да иһитэ, суута суох сатаҕай малы сатаан илдьибэппин
Билигин даҕаны үгүс искусственнай тутуулар, икки мас муоста саргы сатаҕай тураллар үһү. Н. Босиков
3. Ыпсаҕайа, сааһыланыыта, сатамньыта суох; ыһыллаҕас. Несовершенный; расхлябанный, разболтанный (напр., о дисциплине). Сатаҕай тэрээһин. Сатаҕай дьиссипилиинэ
Уулаах итинтэн салгыы холкуос иһигэр тахсыбыт бары сатаҕай быһыылары кэпсээн барда. Эрилик Эристиин
Уурбут-туппут курдук ыпсарыллыбатах айымньы, композицията сатаҕай буолар. ВГМ НСПТ
Ыһыллаҕас көстүүлээх. Беспорядочный, лишённый единого плана (напр., о селении)
Бөһүөлэк уопсай көстүүтэ олус сатаҕай, бэрээдэгэ суох. «Кыым»
4. сатаархай диэн курдук. [Уот Уһутаакы:] Үөгүлүү былаастаан, Сатаҕай сатаҕайдык Саҥа саҥаран, Сарылыы турбута үһү… П. Ойуунускай
Сатаҕай саҥанан айдааннаах соҕустук Айаатаан, хаһыыран борохуот айманна. Н. Түгүнүүрэп
«Кэһэйдин, тоҕо уорда диирий? Уоруум да хайыым, кыыбаҕатын кыатаннын ээ!» — ким эрэ кэһиэхтээх сатаҕай куолаһа бээҕиниир. «ХС»
5. түөлбэ. Сабыыта, бүөтэ суох, аһаҕас. Незакупоренный, неприкрытый, открытый
Мин өлбүт таба этин тула өттүттэн күрүөлээн кэбистим уонна аҥаар өттүн сатаҕай хаалларан, саанан айа тартым. Н. Заболоцкай
ср. алт. дьадаҕай ‘открытый’, кирг. жадаҕай ‘одинарный; незащищённый’, казах. жадаҕай ‘лёгкая одежда’


Еще переводы:

халтурщик

халтурщик (Русский → Якутский)

сущ
сатаҕай, дьалаҕай үлэһит

сиидэс

сиидэс (Якутский → Русский)

ситец || ситцевый; сатаҕай сиидэс ситец; сиидэс былаат ситцевый платок.

сатаҕайдык

сатаҕайдык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ыпсаҕайа, сатамньыта суохтук, ыһыллаҕастык. Нескладно, неслаженно, неумело, неорганизованно. Сатаҕайдык үлэлиигит. Сатаҕайдык салайар
Сарсыардаҥ сатаҕайдык саҕаланнаҕына, күнүҥ бүтүннүү да табыллыбат. Амма Аччыгыйа
Быйыл наһаа харбааһыннаахтык сыыһа дьаһанан сүөһүлэрин олус сатаҕайдык кыстатта. Болот Боотур
Олохторо хайдах эрэ киһи билбэтинэн сатаҕайдык саҕаламмыт. В. Яковлев
2
сатаархайдык диэн курдук. Саа тыаһа уу чуумпуга олус сатаҕайдык сатараан, ой дуорааныгар охсуллан, ыраах субуһар мырааннар диэки бара турда. Уустаах Избеков
Кырдьаҕаһа бэлэһинэн сатаҕайдык күллэ уонна бытыылкаттан сып гына омурдан ылла. М. Доҕордуурап

саргы

саргы (Якутский → Русский)

саргы сатыы пеший, не имеющий никакого транспорта; саргы сатаҕай абсолютно неустроенный; недоделанный, недостроенный; саргы сатаҕай дьиэ недостроенный дом (без окон, дверей).

эститэлээ

эститэлээ (Якутский → Якутский)

эһин диэнтэн төхт
көрүҥ. [Этиҥ] арай субу төбөҥ үрдүгэр барчалаан, чачыгыраспахтаан, эмискэ сатаҕай-сатаҕайдык эститэлээн ылар. Н. Заболоцкай
Эмискэ хараҥаны устунан хайа тыыран саа эститэлээн төлүтэ биэрдэ. Далан
Сэлэлии турар саллааттар ортолоругар икки кыранаата утуу-субуу эститэлиир. ӨӨККҮ

балаган

балаган (Русский → Якутский)

м. балаган (1. былыр нору от күү-лэйигэр оонньуур көһө сылдьар театр; 2. олус айдааннаах, саргы-сатаҕай театральнай оонньуу).

үөхсүһүү

үөхсүһүү (Якутский → Якутский)

үөхсүс диэнтэн хай
аата. Күргүй диэн — этиһии ийэтэ, үөхсүһүү төрүөтэ, Салайар үлэһит бэйэтэ Сатаҕай буолбутун бэлиэтэ. П. Тобуруокап

сааппы

сааппы (Якутский → Якутский)

аат. Быанан бүүрэ тардан атаҕы сууланар сатаҕай тирии (үксүгэр ынах тыһа). Простейшая обувь в виде обмотанных вокруг ступней шкур (обычно с коровьих ног), стянутых бечёвкой, шерстью наружу.

туох кэлээхтиэй

туох кэлээхтиэй (Якутский → Якутский)

туох кэ- лиэй диэн курдук. Кинилэр тэрээһиннэрэ, туох кэлээхтиэй, саргы-сатаҕай буоллаҕа дии. Нууччалыы аанньа билбэт киһи, туох кэлээхтиэй, санаатын толору кыайан эппэтэҕэ

разбросанный

разбросанный (Русский → Якутский)

  1. прич. от разбросать; 2. прил. (отдалённый друг от друга) ыһыллаҕас; ыһыллаҕастык турар; разбросанные дома ыһыллаҕастык турар дьиэлэр; 3. прил. (несосредоточенный) ыһыллаҕас; разбросанный человек ыһыллаҕас киһи; 4. прил. (беспорядочный) сатаҕай, ыпсаҕайа суох; разбросанные мысли ыпсаҕайа суох санаалар.