и. д. от дьалбарый =.

побуд. от дьалбарый = отгонять; отодвигать, отстранять.

даҕ. Дьаҥ ыарыылаах. ☉ Болезнетворный
Чаҕар-кулут оҥортуур Дьаҥнаах, муҥнаах олохпут Чаппа буолан ыһыллан, Чахчы-бааччы дьоллонор Чааспыт, күммүт кэлбитин [айхаллыыбыт]. Эллэй
Тымныы дьыбар таҕыста. Дьаҥнаах салгын дьалбарыйда. «ХС»

хаһымар 2 диэн курдук
Мин маннык сылдьарбар кинилэр буруйдаахтарын курдук, хаһымардаах санаа биллибэтинэн-көстүбэтинэн иҥэн барбыта. И. Федосеев
Хайа аайы дьалбарыйыан сөп этэ да, олус хаһымардаах киһи быһыылаах. Уллуҥахпыт анныттан үөрбэлии да сырыттаҕына көҥүлэ. М. Доҕордуурап

дьүһ. туохт. Кэтит сарыннаах, бөдөҥ-садаҥ буолан көһүн (улахан уҥуохтаах киһи туһунан). ☉ Быть, казаться широкоплечим, рослым, крупным
Лука, аата дьалбарыйдаҕа диэххэ айылаах, баһымньытын өрө көтөҕөн көрөн дадаллан турда. М. Доҕордуурап
Таһырдьа үөрүү бөҕөнү үөрбүт Уйбаан кэлэн дадаллан турар эбит. Р. Кулаковскай

дьалбарый диэнтэн дьаһ
туһ. Аан быыһынан иһиттэхпинэ, наар миигин дьалбарытаары, киһитин кытта эрийсэрэ иһиллэр. Р. Баҕатаайыскай
«Түөһэм Ааныска эргэ барбыта миэхэ туһалаата. Кини ынахтарын талан ыллым. Тэһии бургунастарбын эмиэ дьалбарыттым», - диэн эмээхсин күллэ. М. Доҕордуурап
Кытаанах бөҕө санаа хара санааҕын халбарытар, дьалбарытар, киэр анньар. «Чолбон»

сыһыан холб. Этиллэр түбэлтэ уһуннук биитэр күүскэ күүппүт кэнниттэн буолар диэн саҥарааччы сыһыаннаһыытын көрдөрөр. ☉ Выражает субъективное отношение говорящего к результату действия, который наступает после длительного или напряжённого ожидания (наконец-то)
Хайа аайы, дьалбарыйыан сөп этэ. М. Доҕордуурап
Киһи ол-бу диэки олоотуу туран, кинини, дьэ, хайа аайы, таба көрбүтэ. Кустук
Көрүдүөр, хайа аайы, чугаһаан иһэр, ахсааннаах үктэл хаалла. «ХС»

сыһ., фольк. Туох да бэрээдэгэ суохтук, ыһыллаҕастык, туора-таары, тэлиэс-былаас. ☉ Беспорядочно, хаотично (двигаться, напр., летать — о птицах)
Үөдэн-таһаан бардылар, Үөгүлээн үрэлиннилэр, Үөмэсаамас бардылар. А. Софронов
Дьабаалаах маска Дьалбарыйан биэриэххэ дэһэн Үрүө-тараа баран Үөмэс-аамас көттүлэр. П. Ойуунускай
Килбиэннээх киэҥ сыһыыларын чиэрэстэлээн, Өр дуу, өтөр дуу айаннаан, Үөмэс-аамас көтүтэн, Тус киэһэ, соҕурууттан икки борохуот иһэр диэн дэриэбинэҕэ айдаан, үөмэхтэһии бөҕө буолар. Н. Якутскай

сов. что I. (намотать) эрий; смотать нитки в клубок сабы үөрүктүү эрий; 2. (размотать) өһүл; она смотала нитки с катушки кини сабы маһыттан өһүллэ; # смотать удочки разг. дьалбарыйан биэр, тыаста хомун.

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., буруйу) бэйэҕиттэн атын киһиэхэ халбарыт; туохтан эмэ куотуна сатаа. ☉ Сваливать на кого-л. что-л. (напр., вину); уклоняться от чего-л.
Буруйу барытын Чыычаахапка көлбөрүйэн кэбиһиэн сөптөөх. Софр. Данилов
Кулуба эбээһинэһин уолугар Ньукулайга көлбөрүйэр. Н. Якутскай
Эдэр киһи тутуллан бүппүт баанньык ис-тас иирчэхбаарчах үлэтин отделениеҕа көлбөрүйээри киирбит. С. Руфов
2. Сыыйа урукку миэстэҕиттэн уларый, сыҕарый. ☉ Постепенно освобождать занимаемое прежде пространство, отступать, отодвигаться
Охтубут мас уоһунна, Көтөҕө буруо көлбөрүйдэ, Күөх унаар тунаарыйда. Саха нар. ыр. III
Ол кэннэ дьахтар …… үс үрүмэтийбит үүт күөлүгэр киирэн, умсаах кус буолан, үс түүннээх күн умсан ыллаҕына — күөх дьайа көлбөрүйэн, хара дьайа дьалбарыйан хаалбыт. ПЭК ОНЛЯ V
Көмүрүө хаар күтүр Көлбөрүйэн барда. Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. калм. көлвр ‘шататься’, бур. хүлбэр ‘падать, упасть; кидаться вверх и вниз’, монг. хөлбөрө ‘перекувыркиваться; лежать на земле’