Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьаралыйыы

дьаралый диэнтэн хай
аата. Саха норуодунай медицинатыгар гвоздика кыынньарыллыбыт уутун күөмэй бааһырыытыгар, уҥуох дьаралыйыытыгар тутталлар. МАА ССЭҮү
Кыһыҥҥы тыал кыскыйыыта, Кырдьаҕас мүһэм дьаралыйыыта Оһох үрдүгэр саныыбын: Ханна бардыҥ, күүскүдэх? Н. Некрасов (тылб.)

дьаралый

туохт.
1. Нүөлүйэн ыарый (киһи уҥуоҕа ыалдьарын этиллэр). Болеть, ныть (напр., о голове, ране); чувствовать ломоту в костях
Дэҥнэммит харыта дыҥ курдук буолбут, ыараан хаалбыт, тохтоотор эрэ, дырылыы-дырылыы, дьаралыйбытынан барар. Амма Аччыгыйа. Иһиччит ойоҕо Огдооччуйа бөөлүүн икки харытын уҥуохтара дьаралыйан төрүт утуйбата. Болот Боотур
Көөстөөн аҕыс күн устата тура тэбинэн үлэлээбититтэн этэ-сиинэ бүтүннүү дьаралыйан ыалдьара. Уустаах Избеков
2. Эккэ-сииҥҥэ минньигэстик дырылыы дьай (үчүгэй иэйииттэн, санааттан). Чувствовать приятное, сладостное ощущение во всем теле
Күүрүүлээх үлэттэн этэ-сиинэ бүтүннүү минньигэс-минньигэстик дьаралыйар.  [Кыыс Кыскыйдаан] Кырдьыга даҕаны Кыбынан сытыахха Дьахтартан талыыкан Дьахтар да буолабын - Дьаралыйа таптыаҕыҥ. П. Ойуунускай
Тото-хана үлэлээн баран, дьиэҕэ кэлэн сынньана түһэр, күнүскү сылаа киһи этин саастарынан дьаралыйа тарҕанара - ол туһугар бэйэтэ туохтааҕар да ордук минньигэс буолар. Н. Заболоцкай
3. Киһи муннугар сытыытык билин, тарҕан (сытыы сыт туһунан). Распространяться (о сильном, резком запахе)
Дьиэ иһэ эмп сытынан дьаралыйбыта. Д. Таас
Дьэрэкээн сибэккилэр, күөх солко оттор минньигэстик дьаралыйаллар. И. Данилов

Якутский → Русский

дьаралый=

чувствовать боль, ломоту; атаҕым дьаралыйда у меня ломит ногу.


Еще переводы:

ломота

ломота (Русский → Якутский)

ж. дьаралыйыы, уҥуох анньыыта.

ныть

ныть (Русский → Якутский)

несов. 1. (болеть) нүөлүй, дьаралый; зуб ноет тииһим дьаралыйар; 2. (надоедливо жаловаться) сулан, үҥсэргээ, кыҥкыйдаа.

заныть

заныть (Русский → Якутский)

сов. 1. (начать ныть) үҥсэргээ, кыҥкыйдаан бар; 2. (заболеть) дьаралый; у него заныла больная нога кини ыалдьар атаҕа дьаралыйда.

разломить

разломить (Русский → Якутский)

сов. 1. что (на части) алдьат, сууллар, тоһуталаа, алдьаталаа; 2. кого-что, безл. разг. дьаралый, дьаралыйан ыарый; меня всего разломило мин уҥуох-уҥуохтарым бүттэтэ суох ыалдьаллар.

дьаралыйбахтаа

дьаралыйбахтаа (Якутский → Якутский)

дьаралый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кини [Чуура], кыҥырдыа биэ курдук, тэһии сүрэҕэ, Тороевка туһаайан, түргэн-түргэнник тэбиэлээтэ, биилэ, самыыта уонна түөһэ минньигэс-минньигэһинэн дьаралыйбахтаан ыллылар. Л. Попов
Уһуктан кэлбитэ - иһин түгэҕэ быһыта кымаахтыы-кымаахтыы дьаралыйбахтыыр. ВВ ЫСЫ

мэнэрит

мэнэрит (Якутский → Якутский)

I
мэнэрий I диэнтэн дьаһ
туһ. Тииһигирэрэ мөлтөөрөй диэн Көллөр ойоҕун мэнэриттилэр. Болот Боотур
II
мэнэрий II диэнтэн дьаһ
туһ. Максим илиилэрин кыһыл оҕо кэриэтэ түөһүгэр көтөҕөн, киһи уҥуоҕа кыйыахтык дьаралыйалларын тыынынан сылытан мэнэритэн, Чаара палаататын аттыттан арахсыбата. Софр. Данилов

тардаахтаа

тардаахтаа (Якутский → Якутский)

тарт диэнтэн атаах.-аччат. «Хата, киирэн бурдуккун тардаахтаа», — диэн ойоҕун Дьаакып саба саҥаран кэбистэ. Н. Неустроев
Күнүс уолчаан ийэтэ Ыалга бурдук тардаахтыыр, Түүн хатырбыт илиитэ Дьаралыйан ынчыктыыр. И. Гоголев

дьарҕалаах

дьарҕалаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Эчэйииттэн төрүттээх ааспат-арахпат ыарыылаах. Страдающий от застарелой, хронической болезни, приобретенной вследствие травмы
Оҕонньор дьарҕалаах илиитэ дьаралыйан хараҕын симпэтэ.  Манна дьарҕалаах дьоннору эмтиир санаторий үлэлиир. И. Данилов
Дьэ, тойонуом, Нуотараҕа, оччо кыраман сиргэ, үгүстүк тиэстэр кыах суох: дьарҕалаахпын эҥин. Л. Габышев

мүөттүй

мүөттүй (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Муҥутаан тубус, дыргыйар сыттаах буол (үүнээйи туһунан). Наливаться соком, распускаться, расцветать
Сибэкки күлүккэ уоҕурар, Күлүккэ ойуута киэркэйэр, Сыта да ордук дыргыйар, Ордук да тупсар, мүөттүйэр. С. Данилов
Самаан сайын күөх буугунан күөгэйэ таҥнан, дьаралыйа мүөттүйэн, хотун дьахтар курдук дьоһумсуйа нусхайыыта, чап-чаҕылхай сулустар чаҕылыһа мичээрэллэр эбит. Д. Апросимов

хапсыҥнат

хапсыҥнат (Якутский → Якутский)

хапсыҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Күөрт күөртээн көмөлөһөрүм Күөрдү алын өттүгэр иилэҕэскэ туттарыллыбыт быалаах маһы биир уһугуттан үөһэ-аллара тардыалаан хапсыҥнатарым. П. Аввакумов
[Сындыыс] Бултуйдахтарына, үөрэнкөтөн эккэлэс бэйэтэ, нүөлүйэн дьаралыйар түөһүн хапсыҥнатан, хаарга чөкө түһэн ньимийдэ. Н. Борисов
Аны Тиэхээн кырдьаҕас уолбут омурдун хапсыҥнатан, оҥойбут айаҕа оппоҥноон турда. «ХС»