Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьаҥха

сосулька; сосульки; муус дьаҥха ледяные сосульки; дьаҥха буол = покрыться сосульками.

Якутский → Якутский

дьаҥха

аат.
1. Туох эмэ муус кыаһаана, муус чопчу буолбута. Обледеневшая при стоке жидкость, сосулька
Хоруобуйа уулбут хаара - уһун муус дьаҥхалар ааһан иһэр киһи үрдүгэр түһүөхчэ тротуардар үрдүлэринэн ыйаммыттара. Далан
Онуоха аргыһым дьэгдьийэн Кырыатын, дьаҥхатын сотунна, Туундара киһитин сиэринэн Табаҕын наҕыллык уурунна. С. Данилов
Тордох иһэ эргиччи чэҥинэн көрбүт, буруо тахсар хайаҕаһын тула таҥнары саккыраабыт муус дьаҥха морж аһыыларын санатар. С. Курилов (тылб.)
Сылгы көлөһүннэммит түүтүгэр хаар сыстан кэлимсэлэһэ тоҥмута. Ледяные комки, образовавшиеся из налипшего к шерсти лошади снега
Муус дьаҥха буола көлөһүннэммит ыҥыырдаах аттар, туманынан тыынан кэбиһэ-кэбиһэ, муҥ кыраайдарынан айаннаан истилэр. Уустаах Избеков
[Аты] сибилигин тахсан кырыаччынан кырыатаан биэриэххэ. Дьаҥхата түстэҕинэ салгыҥҥа түүтэ бэйэтэ да сотору куураа ини. В. Миронов
2. поэт. Киһиэхэ ыар баттык буолар, куһаҕаннык дьайар туох эмэ (хол., санаа-оноо). Что-л. действующее на человека подавляюще (напр., плохое настроение, тяжелые думы)
Дьаҥха-муҥ дьылтан Таҕыстахпыт диэн, Санаабыт көммүтэ. Саха фольк. Мин таспар салыбыраан Дьаакыр буолбут Дьаҥха мууспун Таҥнары саккыратан, Таммалатан баратыым. А. Софронов
Үүт тураан уйаҕыт Үргүөрү билбэтин, Ньулдьаҕай санныгыт Дьаҥханы сүкпэтин. Суорун Омоллоон

кырыа-дьаҥха

аат. Сиик, көлөһүн муус кыаһаан буола тоҥмута (үксүгэр илистибит айан атын этэргэ). Пот или иная влага, смерзшаяся в лед, льдинки, иней
Ат, төбөтүн санньыччы түһэрэн, кырыа-дьаҥха буолан, акыллан тураахтыыр. Н. Якутскай


Еще переводы:

сосулька

сосулька (Русский → Якутский)

сущ
кыаһаан, дьаҥха

сосулька

сосулька (Русский → Якутский)

ж. чопчу, муус чопчу, дьаҥха.

сөрүөлээ

сөрүөлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Аты ыҥыырдыырга ыҥыыр аннынан сөрүөтэ тэлгээ. Постелить подседельный коврик при седлании коня
Соһоомуна Чуоҕур диэн аты ыллым, Бу гынан бараммын, сөрүөлээтим. Саха нар. той. Хара дьаҥха биэни, хатырык сөрүөлээн, Хаҥха ыҥыырдаан, Амаҕаччы үүннээн …… Мэҥитэ ойутан кэллэ. ТТИГ КХКК

эмчирэт

эмчирэт (Якутский → Якутский)

көр энчирэт
Сындыаһыннааҕы сындалытыҥ, Эмньиги эмчирэтиҥ, Буулуур аты боһоллоон Муус дьаҥха эркиннээҥ! Саха фольк. Холкуостар бары анаммыт пууннарыгар тиийиэхтээхтэр. Байыаннай балаһыанньа ирдэбилигэр сөп түбэһиннэрэн, биир да киһини эмчирэппэккэ! Уйулҕан К

барат

барат (Якутский → Якутский)

туохт. Бүтэр, суох оҥор; эс. Кончать, ликвидировать, опустошать
Былыргы Дьокуускай остуруогун үгүс өттүн баһаар бараппыта. ИОВ ЯК
Күнүм тахсыыта, күүстэрин киллэрэн, Күлүктээҕи сүтэрэр, барыҥныыры баратар Имэҥнээх илбистэ иҥэрэн кэбиһиҥ! П. Ойуунускай
Уота тиит мутукчатын баратан инчэҕэйигэр тиийэн намтаан эрэр. Саһаана кыратык кэриэрбит этэ. Амма Аччыгыйа
Мин таспар салыбыраан дьаакыр буолбут дьаҥха мууспун таҥнары саккыратан, таммалатан баратыым. А. Софронов

дьалбарыччы

дьалбарыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Бэйэҕиттэн тэйиччи, халбарыччы (ас). Подальше от себя, в сторону (толкнуть, отодвинуть)
Ыраахтан айаннаан, ыран-сылайан кэлбит Көтөр кынаттаах Күтүр бэрдэ обургу Хаарын-мууһун, дьаҥхатын Хары-халбарыччы хамсанна, Дьайын-соболоҥун Дьары-дьалбарыччы сахсынна. Күннүк Уурастыырап
Дьаранаастар, аныгы оҕолор, Дьаралҕан баастаах бэтэрээни, Дьаал харата көрүмэҥ, Дьалбарыччы анньымаҥ! Р. Баҕатаайыскай

түлээр

түлээр (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Өйүкү-төйүкү буолуталаа, өйдүүр-өйдөөбөт икки ардынан сырыт (хол., ыалдьан). Находиться в полубессознательном, полуобморочном состоянии (напр., во время болезни)
Түүн былаһын тухары икки чаас кэриҥэ утуйар-утуйбат икки ардынан түлээрэн ылар. Н. Лугинов
Дьаҥха түүн дьайҕаран саабыла биитинии Сарсыарда чаҕылыс гыммыта. Доҕорбут туймааран түлээрбит киһилии Саҥата намыраан барбыта. Эллэй

көлөһүннэн

көлөһүннэн (Якутский → Якутский)

  1. көлөһүннүр диэн курдук. Кыыс ньылыбырас солко былаата сиигирэн хаалла. Өстүөкүлэ кытта көлөһүннэннэ. Л. Попов
    Муус дьаҥха буола көлөһүннэммит ыҥыырдаах аттар, туманынан тыынан кэбиһэ-кэбиһэ, муҥ кыраайдарынан айаннаан истилэр. Уустаах Избеков
  2. көсп. Батталга сырыт. Быть эксплуатируемым, угнетаемым, бесправным
    Саамай ыар балаһыанньаҕа кулуттар кылаастара олорбута. Иккис көлөһүннэнэр кылааһынан бааһынайдар этилэр. КФП БАаДИ
    1918 с. тохсунньу саҥатыгар В.И. Ленин «Үлэһит уонна көлөһүннэнэр норуот бырааптарын Декларациятын» бырайыагын суруйбута. «ХС»
эҥкэ

эҥкэ (Якутский → Якутский)

аат. Биэрэккэ уу ылар миэстэтигэр сир анныгар да, үрдүгэр да үөскүүр аҥхай, хаспах, дириҥ хайа барыы. Подводная или надводная рытвина, яма, глубокая трещина, промытая водой вдоль берегов реки, в которой застаивается вода
Эҥкэҕэ түһэн өллө. ПЭК СЯЯ
Эҥкэ муус эҥэрдэммит, Дьаҥха муус дьайыҥнаммыт, Кыр муус тыыннаммыт, Кырыа-көмнөх үллүктэммит, Кыа хаан илбистэммит. Күннүк Уурастыырап
ср. бур. эҥгин, калм. эҥгэ ‘берег, побережье’, казах. еҥ ‘нечто наклонное’

тэһииннээ

тэһииннээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Көлүллүбүт аты тэһиининэн салай. Управлять запряжённым конём с помощью поводьев
Кинилэр диэтэх дьон Өрө тардан тэһииннээтилэр, Быһа биэрэн кымньыылаатылар. Күннүк Уурастыырап
Тэбэнэттээх тэһии кулуммун Тэһииннии оҕустум, Тэхтиртэн тирэнэн, Тэһиинин туттум. А. Бродников
Хара дьаҥха биэни Амаҕаччы үүннээн, Сутука тэһииннээн Мэҥитэ ойутан кэллэ. ТТИГ КХКК
2. көсп., кэпс. Илиигэр ыл, баһылаа. Укрощать, усмирять что-л. (напр., стихию); покорять что-л. (напр., космос)
Айылҕа күүһүн тэһииннээн, Күүрэн турдубут биһиги. П. Тобуруокап
[Үрэх] хаҥыл уоххун тэһиннээн Улуу уоту оттуохпут. Күннүк Уурастыырап
Бүгүн көрөбүн халлааны Баһылаабыт уолаттары, Сулуһу тэһииннээбит Хоһуун дьону. Н. Босиков
Кими эмэ кыайа тут, иннин ыл. Усмирять, делать покорным, послушным кого-л.
Кини акаарыта суох дьахтар, ордугурҕаһа ааһыа, мин тэһиинниэм. «Чолбон»