аат. Дьырылас ырыалаах сыһыы, хонуу чыычааҕа. ☉ Жаворонок
Сай ортотунааҕы эрдэ сарсыарда күөрэгэй ырыатынан дьырылаан хайысах үүнэн эрэрэ. Л. Попов
Күөрэгэйдэр өрө көтөн тахсан, биир сиргэ битийэн ыллаан дьириһиппитинэн бардылар. П. Филиппов
Күөрэгэй тохтоло суох ыллаан дьурулатара. И. Федосеев
◊ Күөрэгэй үөһэ талах — үрэллэ сылдьар саастаах, куруҥҥа үүнэр, сиидэ өрөр талах. ☉ Слоистый тальник, растущий в выжженном лесу, используемый для вязания решет.

дьүһ. туохт.
1. Ыраас, кылааккай, үчүгэй көстүүлэн. ☉ Сиять чистотой, свежестью, светиться радостью, блистать красотой
[Куорат кыыһа] Күн курдук куоҕайан-нуоҕайан, Кыл курдук сыыйыллан ньылбаарыйан …… Остолобуой хоско олоро ньургуйда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ньукуу дьэ кэҥээн, мичээрдээн ньылбаарыйа олорор. И. Гоголев
Айылҕа түүҥҥү ууттан уһуктан суунна, тараанна, ньылбаарыйда, чыычаахтар киһи этин сааһынан киирэр курдук кэрэтик тойук туойан дьурулаттылар. «ХС»
2. көсп. Албыннаһан бэрт буола сатаа. ☉ Стараться польстить, подкупить кого-л. лестью
Абыраамап саҥата ньылбаарыйар: «Эн биһикки биир быанан бааллыбыт дьоммут, биир өлүүгэ өлүөхпүт, биир ииҥҥэ көмүллүөхпүт». Л. Попов
Ньуолбар, албын сымыйа Үөмэр-чүөмэр үктэнэр, Солко курдук ньылбаарыйар, Арыы курдук чөмчөөрүйэр. И. Гоголев
[Лэкиэһэп] эмиэ ньылбаарыйан, бэрт буола сатаан, саҥаран барар. «ХС»

туохт., поэз.
1. Ыллаан дьурулат (күөрэгэй туһунан). ☉ Петь с переливами, щебетать, заливаться (о жаворонке)
Күөрэгэй чыычаах күн диэки күөрэйэ көтөн тахсан туйаара дьырылаатаҕа көҥүлүн, үрдүгүн!.. Суорун Омоллоон
«Дьири-дьир» дьирилээн Күөрэгэй туйаарда. Болот Боотур
Салгыҥҥа уйдаран, Күөрэгэй туйааран, Биир сиргэ битийдэ, Дьирилии ыллаата. С. Васильев
2. Олус үөһээнэн көҥүллүк көт. ☉ Легко и свободно летать, парить высоко в небе
Киэҥ куйаар халлаан …… далайыгар туйаара көтө сылдьар эйэ маҥан холуубун ким истибэтэҕэ, билбэтэҕэ баар буолуой?! П. Тобуруокап
[Сөмөлүөт] Күдэн былыты көхсүнэн, Күөх халлааны кырсынан, Тус арҕаа айаннаан Туйааран истэ. Н. Степанов
3
тайаар 1 диэн курдук. Баҕарабын: кинилэр [хоһооннор] Киэҥ саҕахха туйааран, Дьон сүрэҕин үөртүннэр Наар үчүгэй санаанан. Р. Баҕатаайыскай
Туналы маҥан күн төрөөбүт дойдубут үрдүнэн, кыһыл көмүс туоһахталыы, туйаара уһунна. М. Доҕордуурап
Туох кэрэ баарын мөҥүөн сүрэхпэр — Ону бүгүн биэрэбин бу туйаарар истиэппэр: Мин олохпун күндээрпит соҕотох эн эбиккин. «ХС»
ср. осм. тойҕар, туйҕар ‘жаворонок’