сыһ. Кырыктаахтык, киһи этин сааһа аһылларын курдук (көр, саҥар). ☉ Пронизывающим холодом взглядом (смотреть), злобно (говорить)
Боруогу атыллаат, [Мила] ааныттан Дьыбардаахтык тыынан, эригэр Кыйыдыйа сыһыаннаспыт, Кыыдааннаахтык тылласпыт. Р. Баҕатаайыскай. [Моҕой кыыл] хара дириҥ, чыпчылыйбат харахтарынан Куралай Кустук түөһүн тылын дьыбардаахтык, өһүөннээхтик тобулу көрөн, …… уһуктаах кутуругун куймаҥнатан ылла. Д. Апросимов
Дьылҕалаах андаҕар ылынаммын Дьыбардаахтык эттим-тыынным. С. Васильев
Якутский → Якутский
дьыбардаахтык
дьыбардаах
даҕ.
1. Сарсыарда уонна киэһэ күүһүрэн кэлэр тымныылаах. ☉ Морозный, холодный (о воздухе - по утрам и вечерам)
Атах анныгар тротуар чигдитэ кыычыгырыыра, Сылаас тыыннара дьыбардаах салгыҥҥа хагдаҥ оттуу сыыгыныыра, хабыалас тымныы сирэйи быһыта хаарыйбахтыыра. Софр. Данилов
Кинилэр саҥалара дьыбардаах халлааҥҥа ыраахха диэри сатарыыр. Дьиэ иһэ эмиэ дьыбардаахха дылы. А. Сыромятникова
2. көсп. Киһиэхэ куһаҕанынан дьайар, кырыктаахтык сыһыаннаһар. ☉ Жестокий, агрессивно настроенный
Муус сүрэҕинэн, дьыбардаах санаатынан аар-саарга аатырбыт, суостаах-суодаллаах баай олорбута эбитэ үһү. Софр. Данилов
Ханнык да суорба таас кырдьааччы. Дьыбардаах санаалаах Тыгын да Былыргы ох саалыы кырыйда. И. Гоголев
♦ Дьыбардааҕы анньыы тыаһын курдук - сытыытык чыбырҕаччы иһиллэр. ☉ Резкий, пронзительно звонкий звук (букв. подобно стуку пешни о лед в утренний или вечерний мороз). Атын туйаҕын тыаһа дьыбардааҕы анньыы тыаһын курдук ыраахтан чыбырҕаан иһилиннэ. Дьыбардаахха саҥарда (тыынна) - туох эмэ бобуулааҕы, киһи аһаҕастык эппэтин саҥарда, кэпсээтэ (былыргы итэҕэл быһыытынан дьыбардаахха бас-баттах, айыыны саҥардахха абааһы истэн, иэдээни оҥоруо диэн өйдөбүлтэн тахсыбыт). ☉ Говорить открыто, громко о чем-л. запретном, о чем следовало бы молчать (букв. говорить на морозе - когда голос слышен далеко и, попав в чужие уши, может повлечь беду)
Имэҥнээхтик эттэҕим буоллун, Саталаахтык саҥардаҕым буоллун, Дьыбардаахха тыыннаҕым буоллун! Өксөкүлээх Өлөксөй
Хата мин кырыыһым, мин дьыбардаахха тыыммытым киниэхэ урут тиийиэҕэ. Болот Боотур
Дьэбэлэй, истиҥ! Бу ороспуонньук аны ыраахтааҕыны үөхтэ. Бука, дьыбардаахха саҥардаҕыҥ буолуо. А. Федоров. «Бука, дьыбардаахха саҥардаҕыҥ буолуо эбээт», - Замятин мичээрдээбитэ буолла. Н. Апросимов
Якутский → Русский
дьыбардаах
морозный (об утрах и вечерах, обычно поздней осенью или ранней весной); дьыбардаах сарсыарда морозное утро # дьыбардаахха саҥардыҥ ты говоришь слишком громко (о том, о чём следовало бы молчать; букв. ты говоришь в морозном воздухе; звуки разносятся очень далеко, и их могут услышать чужие уши, отчего возможна беда).
Еще переводы: