Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьэбидий

  1. көр дьэбиннир
  2. Хас уон сылы мэлдьи дьэбидийбит, кыа хааны иҥэрбит сыабы төлүтэ мөҥөн турар күн кэлиэ. Күндэ
    Үгүс хайа боруодатыгар тимир баар, ол тимир суураллыы түмүгэр, күн уота көрөн, үөһэ тахсан дьэбидийэр. ДНА СХБКК
  3. көр дьэбиннир
    3
    Арҕаа халлааҥҥа, кытара ууллубут чугуун курдук, күн кытара дьэбидийэн, мэлбэйдэ-мэлбэйбитинэн олоро түһэн эрэр эбит. П. Ойуунускай
    Орудиелар ньиргиэрдэрин кытта тэҥҥэ ситинник өһөҕүрэ дьэбидийбит саҕах арылла түспүтэ. Софр. Данилов
  4. көсп. Сөбүлээбэккэ, кыыһыран, ыар санааҕа баттатан күлүгүр, тыйыһыр (киһи сирэйин туһунан); кытаат, тимир-тамыр көрүҥнэн, тымный (куолас, харах). Темнеть, мрачнеть, каменеть, стать суровым, твердым, холодным (о лице, голосе, взгляде), стекленеть (о глазах)
    Уулаах Атах ороҥҥо Саһааннаах олорорун көрөн, хаана-сиинэ дьэбидийэ түстэ. Эрилик Эристиин
    Абыраамап, суоһуран, …… тимир-тамыр көрдөҕүнэ, дьэбидийбит куоластаннаҕына, Маппыр торуттар, сүрүн-кутун баттатар. Л. Попов
    Үөрэн дьиримнэспит харахтарын уота-күөһэ умуллан, тымныйан, дьэбидийэн кэллилэр. Софр. Данилов
    Кытаанах, тыйыс хааннаах, ыарахан майгылаах буол. Иметь суровый, непреклонный, упрямый, тяжелый характер
    Айдар - дьэбидийэн түһэн, кытаанах киһи. Н. Лугинов
    Тымныы тыыннан, тымный, киһи кутасүрэ тохтообот буол. Холодать; становиться неуютным, необжитым (напр., о заброшенном жилье)
    Халлаан күнтүүн дьэбидийэн, уорастыйан испитэ. Далан
    Бэһиэлэйэптэр …… балаҕаннара аһаҕас түннүктэринэн одуулаһан дьэбидийэн турар. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

дьэбидий=

багроветь, краснеть (о лице); темнеть (лицом); кыыһыран дьэбидийдэ он побагровел от гнева.


Еще переводы:

дьэбидис

дьэбидис (Якутский → Якутский)

дьэбидий 3 диэнтэн холб. туһ. Хайалар төбөлөрө эбии суоһуран, дьэбидиһэн, улам барыаран киирэн бардылар. Н. Заболоцкай

дьэбидиҥнэс

дьэбидиҥнэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Дьэбидийбит өҥнөөх, оннук дьүһүнүнэн элэҥниир, оонньуур. Цвета ржавчины, переливающийся таким цветом
Төттөрү сүүрэн түһэбин, бытархай тааһы салаан көбүөхтүү сытар дьэбидиҥнэс ууттан иҥнэ биэрэбин. П. Аввакумов

дьэбидиҥнээ

дьэбидиҥнээ (Якутский → Якутский)

дьэбидий 3 диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Дьэбидиҥниир байҕал далайыгар, Дьэс кыыһан, күн умсуута, Олороруҥ, ардыгар, Джон Дорси, Одуулаан, өргө диэри биэрэккэ. Эрчимэн

атыгыр гын

атыгыр гын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ быыстаах, арыттаах буолан көһүн. Внезапно показаться, выделяясь своими широкими промежутками
[Кытай Бахсылааны уус] Аҕыс анньыыны Адаарыччы аспыт курдук Дьэбин күөх тиҥсири хара тиистэрэ Дьэбидийэн атыгыр гына түстүлэр. П. Ойуунускай

түтүр-татыр

түтүр-татыр (Якутский → Якутский)

түтүө-татыа диэн курдук
Туохтан эмэ кыыһырбыттаах да буоллаҕына, дьэбидийэ туттан, түтүр-татыр саҥарбытын букатын көрбөтөҕүм. П. Аввакумов
Тимофей Егорович сороҕор, кырдьык, түтүр-татыр туттар эбит. М. Попов
Тугу да саҥарбатаҕа, бүтэйдии түтүр-татыр буолбута. И. Федосеев

уорастыгас

уорастыгас (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Кыыһырымтаҕай, киҥнээх. Очень раздражительный, вспыльчивый
Арыгы оҕону …… уорастыгас, уларыйымтыа майгылаах уонна туттуммат эрэ оҥорор буолбатах. УФГ ӨТАҮТ
2. Тыйыһырбыт, дьэбидийбит көрүҥнээх эбэтэр майгылаах. Имеющий суровый, строгий вид или нрав. Кургин оччолорго машиниһынан үлэлиирэ, уорастыгас, түҥкэтэх этэ. Эдэр г.

үрүҥнүҥү

үрүҥнүҥү (Якутский → Якутский)

даҕ. Үрүҥ соҕус. Беловатый
Онто эмпэ эбит — икки миэтэрэ дириҥнээх! Петя иннигэр үрүҥнүҥү болоорхой уу дьэбидийэн сытта. М. Доҕордуурап
Маша баар эбит: сирэйэ-хараҕа иһэн, үрүҥнүҥү кугас баттаҕа күкээрийэн арбайан тахсыбыт. Н. Павлов

бууһа

бууһа (Якутский → Якутский)

сыһ. Уруккутунааҕар өссө күүстээхтик, өссө сытайан. Еще сильнее, пуще прежнего
Таһаардахтарын аайы киһилэрэ хаана-сиинэ эбии ыйыллан, сирэйэ-хараҕа бууһа дьэбидийэн, саҥарар саҥата өссө малыйан испитэ. Күннүк Уурастыырап
Нөҥүө күнүгэр арыый сэргэхсийэн уһуктубут. Киэһэтигэр тиийэн бууһа бэргээбит. Болот Боотур
Били балыксыт оҕонньор кэриэс тылын истиэҕиттэн төрүт да санаата самныбыт, кыната сарбыллыбыт Дороппуун аһыытыттан бууһа алдьаммыт. Софр. Данилов
ср. русск. устар. пуще ‘сильнее, больше’

дьиибэтий

дьиибэтий (Якутский → Якутский)

туохт. Киһи сатаан өйдөөбөт курдук быһыылан, уларый. Становиться непонятным, странным, измениться
«Элбэх таабырына суох бу киһибит дьиибэтийбит», - диэн хос ыстаарыстата Кеша хараастан эппитэ. Н. Абыйчанин
Муодабыт олус дьиибэтийдэ, Муҥатыйыах санаам киирдэ: Уол кыыс курдук суһуохтаах, Кыыс уол курдук баттахтаах. Л. Попов
Левин дьиибэтийбит, долгуйбут уонна дьэбидийбит сирэйин өйдөөн көрөн баран, кини куттана санаата. Л. Толстой (тылб.)

дьэбидис гын

дьэбидис гын (Якутский → Якутский)

дьэбидий 3 диэнтэн көстө түһүү. Быыпсай уола ону истэн баран, тимир аалыытын курдук дьэбидис гына түстэ, абаран адьырыс гына түстэ. П. Ойуунускай
Хомоттум быһыылаах эйигин Холус быһыыбынан, …… Дьэбиннээх тимир курдук Дьэбидис гына түстүҥ, Сүрэххин туттаат ыардык Ынчыктаат, сиилии көрдүҥ. С. Данилов
Кыыс дьүһүнэ үчүгэйин көрөөт, королева дьэбидис гына түспүтэ. Х. Андерсен (тылб.)