Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьэбир

1) непривередливый, неразборчивый (в еде); 2) выносливый; дьэбир ат выносливый конь.

Якутский → Якутский

дьэбир

даҕ.
1. Кытаанах, тыйыс, уйаҕаһа суох; дьиппиэн, нүһэр, ыар, ыарахан. Суровый, строгий; злобный, жестокий
Бу эдэр буойун - өстөөҕү өһүөннээхтик абааһы көрөр кытаанах дьэбир санаалаах. Софр. Данилов
[Доҕорум] Өлбүт... Дөбөҥүн баҕаһын …… Олох, дьэбиргин даҕаны. С. Тарасов
Арыт киһи уһуну-киэҥи саныы барбакка, дууһаны аймыыр дьэбир тыллары быраҕаттанан кэбиһээччи. Кустук
Тымныы, тымныынан хаарыйар, кимиэллээх. Холодный, непроницаемый, обдающий холодом, суровый
Куралай кустук ирбэт тоҥ муус дьэбир-чаҕаан сирэйдээх хаан өстөөҕүн …… батары көрөн туран саҥарда. Д. Апросимов
Тымныы дьэбир уоһунан [Александр] сирэйин оборбохтоон ылар. В. Яковлев
Эргэ өтөх баҕайы салгына дьэбир, уорааннаах буолуо. П. Аввакумов
Сарсыардаттан тоҥ былыттаах дьэбир күн үүннэ. «Кыым»
2. Хараҥа, күлүктээх, хара (өҥ). Темных тонов, затемненный, черный (цвет)
Чугастааҕы тыалартан халыйан кэлбит боруҥуй күөл килбэйэр урсунун тимирдии дьэбир хара өҥнөөбүтэ. Далан
Тэлэҥэс эриэн ынахтаах, Дьэбир эриэн кунаннаах, Дьээбэлээхий киһилэрдээх …… Бэрдьигэстээх нэһилиэгэ. С. Зверев


Еще переводы:

дьэбирдик

дьэбирдик (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Кытаанахтык, биир кытаанах санааны ылынан. Холодно, хладнокровно, жестко
Этээр: дьэбирдик туттан өллө диэн. Софр. Данилов
Атастаар, кыайыыны бырааһынньыктыахпыт, …… Ытык андаҕары тыыммыт быстыар диэри Ыраастык, дьэбирдик толоорпут биһи. М. Джалиль (тылб.)
2. Тоҥуйдук, бэйэҕэ чугаһаппаттык. Официально, отчужденно, жестко
[Салайааччы киһи:] «Тэринэн бараары тиэтэлгэ олоробун», - диэн, тиһэх тылларын Дьэбирдик эттэ. Р. Баҕатаайыскай
Тымныытык, тириини таһынан. Холодно, непроницаемо
Дьэбирдик эриличчи көрбүт харахтаах хара бараан киһи уолга хара маҥнайгыттан тоҥуйдук сыһыаннаспыта. П. Аввакумов

тэбигэн

тэбигэн (Якутский → Якутский)

көр тэбиик. Тэбигэн ат
Оһоокойдуур-оһоокой! Тэбигэнтэй атыырдаах, Тэһиикэлиир биэлэрдээх, Тэлэҥэс эриэн ынахтаах, Дьэбир эриэн кунаннаах, Дьээбэлээхий киһилэрдээх. С. Зверев

бодолон

бодолон (Якутский → Якутский)

бодолоо диэнтэн бэй
туһ. [Сөдүөт] итинник бодолоно сылдьан, оҕо сааһын доҕоругар чугаһыаҕын син кыбыстан эрдэҕэ дии. Н. Кондаков
[Өлөксөй] өлүү-тиллии быһаарыллар кэмигэр дьэбир бодолонор буолбута. Багдарыын Сүлбэ

ытыстыгас

ытыстыгас (Якутский → Якутский)

даҕ. Тыйыс, дьэбир (киһи дьүһүнүн этэргэ). Суровый, строгий (о лице)
Үрдүк уҥуохтаах, тор курдук бытыктаах, ытыстыгас дьүһүннээх …… хара бэкир киһи. Н. Заболоцкай

амньырат

амньырат (Якутский → Якутский)

амньыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Ынах ыыр амньыраппыт, саах күрдьэр салытыннарбыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
Амньыратан миигин аалла Ахтар сүрэх ыарыыта. Күннүк Уурастыырап
Арыт бэйэҕэ наһаа дьэбир буолуу киһини сиэри таһынан амньыратар. Н. Лугинов

дьэбиркэй

дьэбиркэй (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. кэпс. Хаҕыс, дьэбирдиҥи. Грубоватый, резкий, неласковый
Ити барыта кини сигилитин өһөс-дьэбиркэй оҥоруохтаах уонна казактыы хатан хаанныахтаах этэ. Н. Гоголь (тылб.)
2. Аһыы, хабархай. Терпкий, горький
Дьэбиркэй амтаннаах уу. ПЭК СЯЯ

дьэбирсит

дьэбирсит (Якутский → Якутский)

дьэбирсий диэнтэн дьаһ
туһ. Тыйыс олох кими баҕарар дьэбирситэр. Н. Лугинов
Маршал Даву мантан ордук дьиэни-уоту булуон сөптөөх этэ гынан баран, бэйэтин дьэбирситэр наадатыгар, олох дьэбир өттүлэрин соруйан булуна сатыыр киһи этэ. Л. Толстой (тылб.)

симитиннэр

симитиннэр (Якутский → Якутский)

симитин диэнтэн дьаһ
туһ. Арсен ойоҕо уолу, симитиннэрэн тохтотон кэбиһээри, муҥунан көрө-көрө, көхсүн этитэ сатаабытын үрдүнэн …… уол барытын кэпсээн биэрдэ. Эрилик Эристиин
Хотуна буолуохтаах эмээхсин дьэбир дьүһүнэ …… Сүөкүччэни өссө симитиннэрбитэ. «ХС»
Сорох төрөппүттэр оҕолорун куттуу, симитиннэрэ үөрэтэллэр. Дьиэ к.

ыар-дьиппэ

ыар-дьиппэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Олус ыарахан, киһи кутун-сүрүн самнары баттыыр. Очень тяжёлый, суровый
Ыар-дьиппэ санаам ынчыктыахпар дылы ыга баттаата. А. Сыромятникова
Ыалдьыта ыар-дьиппэ буоларын ааһан, ымыр да гыныа суох дьэбир киһи эбитин билбитэ. Н. Чернышевскай (тылб.)

тимирдий

тимирдий (Якутский → Якутский)

туохт. Тыйыс, дьиппиэн, дьэбир, кытаанах көрүҥнэн. Иметь суровый, жёсткий вид
[Аар Тойон] кыыһыран, уордайан, тимирдийэ дьиппиэрбит, дьыбарсыйа тымныйбыт харахтара улам сымнаан, сылыйан истилэр. Софр. Данилов
Ытыктыыр кырдьаҕас саллаатыам! Уорастыйа, уйаргыы да олорон, Ымыттыбакка, ыксаабакка, тимирдийэн да туран, Харах уутун таһаарбакка, хайдах баарынан кэпсэтиэх. Р. Баҕатаайыскай
[Өлөксөй] өлүү-тиллии быһаарыллар ынырык кэмигэр сити курдук тимирдийэ тыйыһырар, дьэбир бодолонор буолбута. Багдарыын Сүлбэ
Ыардык, уорастыйан, кутталлаахтык көһүн. Выглядеть угрожающе, устрашающе
Эн өйдүүгүн буолбаат, Томми, Олус бэркэ өйдүүгүн Хараара тимирдийбит Эльбатааҕы уордаах түүнү. И. Гоголев
Шпрее хара уута тимирдийэр Ис-иһиттэн иҥиэттэ уорастыйан. С. Тарасов
Ким этиэй хас саллаат Тымныы долгуҥҥа тимирбитин?! Көрөбүт арай халлаан сэрииттэн тимирдийбитин. И. Артамонов