дьүккүҥнээ диэнтэн холб. туһ. Бульдозердар …… [сири анньан] дьүккүҥнэһэ сылдьаллар. А. Федоров

дьүһ. туохт. Үҥүйэ турар ньирэй курдук нөрүччү туттан дьүккүҥнээн хаамп. ☉ Двигаться, ходить, сильно наклонившись вперед
Таһыттан Боруукай оҕонньор үҥүлүҥнээн киирдэ, кэнниттэн саҥа ойоҕун батыһыннарбыт. Болот Боотур

дьүккүҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. [Туһахха иҥнибит хабдьы] тыыннаах хаалаары, төлө мөхсө сатаахтыыр, түллэс гына-гына үчүгэйкээн төбөтүн дьүккүҥнэтэр. Болот Боотур
Туустаммыт хатыыһы лэппиэскэни кытта уобуталаан дьүккүҥнэттилэр. Л. Попов
[Саха дьоно] адьас аҕыйах сыллаахха диэри оҕуһунан дьүккүҥнэтэ айанныыллара. А. Сыромятникова

дьүһ. туохт. Бүк түһэн токуруй (киһи сиһин эбэтэр туох эмэ турары этэргэ). ☉ Сгибаться, быть согнутым (о спине человека, предметах в вертикальном положении). Уоһугар ордьойбут аһыыта, Саакырдыы килбэҥнээн көһүннэ, Умс ары нөкүйбүт бы һыыта Дьүккүҥнээн, остуолга төнүннэ. Эри лик Эристиин

хадьырый диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эһэ] харыларын хадьырыйталаабыта хаана өрө тыгар. И. Гоголев
Аччыктаабыта сүр эбит: ийэтэ бүөмнээн уурбут бүтүн кырбас этин аҕыйахта уопта уонна, бэл, өҥүргэһин быһыта хадьырыйталаата. Р. Баҕатаайыскай
Килиэби ылан хадьырыйталаабыта, ситэ ыстаабакка ыйыстан дьүккүҥнээтэ. В. Тарабукин

туохт. Олус бытааннык, тохтоон хаалыах курдук гына-гына, дьүккүҥнээн хаамп (олус кырдьыбыт эбэтэр улаханнык ыалдьыбыт киһи туһунан этэргэ). ☉ Шагать, подавшись вперёд, очень медленно, с трудом, еле передвигая ноги (о старом или больном человеке)
Мавра эмээхсин ыаҕайатын тоҕонохтоммутунан хотонун диэки үҥүөхтээн истэ. М. Доҕордуурап
Сиидэр оҕонньордоох тэлгэһэлэригэр үҥүөхтээн кэлбитэ. И. Никифоров
Сиэнигэр уонна күтүөтүгэр өйөтөн үҥүөхтээн иһэн Хаппытыан нэһиилэ ыган саҥарда. ЭКС ТБТ
△ Тура сатаан дьүккүҥнээ. ☉ Пытаться встать
Алаа Моҕус халты тэбинэн, хампы түһэн кээһэр. Дьэ ол түһэ сытан, илиитинэн тайанан тураары үҥүөхтүүр — тоҕоноҕо хам сыстан хаалар. Саха фольк. Тайах үҥүөхтээн көрөн баран, кыайан турбатах. Далан
Сонун бүрүнэн утуйа сыппыт Михаил өгдөҥнөөн, …… үҥүөхтээн туран кэллэ. Ойуку

сыһ. Халтаһаны сабытан, симэр аҥаардаахтык (үчүгэйдик көрөөрү, харах саатарыттан о. д. а.). ☉ Прищурившись; сквозь ресницы
Быһыччы көрбүт хараҕынан тус арҕаа диэки бэрт ырааҕы одуулаһан дьүккүҥнүүр. Амма Аччыгыйа
Хаар чаҕылыттан харахтара саатан быһыччы көрөллөр. А. Федоров. Үөһээ Халыма ойууна үөннээх баҕайытык быһыччы көрөн олорон, кыыкынас куолаһынан саҥаран эҥээриттэ. С. Курилов (тылб.)

туохт. Дьүккүҥнээ, тыастаахтык, оту кэбийэн сиэ (ат туһунан). ☉ Вытянув шею, щипать траву с хрустом (о лошади)
Ачаарап тойон, ата күөх оту кирдиэлээн, устунан бараары гыммытын, хантаччы тардан тохтотто. Эрилик Эристиин
Күөх оту кирдиэлии турар атын тутан ылан, көнтөһүнэн сирэйгэ биэртэлээн кууһурҕатта. М. Доҕордуурап

дьүһ. туохт. Иннин диэки тахса сылдьар тиистээх буол. ☉ Иметь торчащие зубы (о человеке)
Уоһугар ордьойбут аһыыта, Саакырдыы килбэҥнээн көһүннэ, Умсары нөкүйбүт быһыыта Дьүккүҥнээн, остуолга төнүннэ. Эрилик Эристиин
[Муруку] Барахсан — Сирэйиҥ-хараҕыҥ моройон, Инники тииһиҥ ордьойон, харахпар бу баар курдуккун. С. Васильев
калм. орза, кирг. орсой

туохт.
1. Инниҥ эбэтэр инниҥ-кэнниҥ диэки эмискэ-эмискэ дьүккүҥнээ, сыҕарый. ☉ Рывками подаваться то вперед, то назад
[Долгун] Кэрэниис-кэрэниис кирдиэхтээн, Килбэйэн, дьэҥкэрэн ыллаҕа. С. Тимофеев
[Киргил] Кирдиэхтии көтөн, Кэдэкэччийэ турда. Н. Ефремов
Тааҥка иннинэн-кэннинэн кирдиэхтээн иһэн, уот кыһыл сардаҥанан дьэллэс гына түстэ. ДАЛ УуУоО
△ Дьигиҥнээ. ☉ Подраг ивать
Буускалар тумустара кирдиэхтиирэ. Амма Аччыгыйа
[Массыына] кирдиэхтээн хоҥунна. Н. Босиков
[Массыына] иннинэн да кэннинэн да барбат, кирдиэх-тиир эрэ. А. Кривошапкин (тылб.). Тэҥн. кириэхтээ
2. Дьүккүҥнээн кэбий (ат туһунан). ☉ Щипать траву подрагивая, рывками вытягивая шею
Аттар суол кытыытынааҕы оту кирдиэхтии, холкутук хаамсаллара. «Чолбон»
3. Быһыта баттаан, иҥнэ-иҥнэ саҥа таһаар, аах. ☉ Говорить, читать, запинаясь, прерывисто
Хотун эһитэ охсон саҥарара хайдах эрэ «аах», «оох», «ма» диэн кирдиэхтээн иһиллэр. Амма Аччыгыйа
Мин иҥнэ-иҥнэ кирдиэхтээн, бытааннык ааҕабын. «ХС»
△ Иҥнэ-иҥнэ бар; эрэиинэн быс. ☉ Совершаться, проистекать с задержками, заминками; резать с трудом
Кэнсиэр кирдиэхтээбэккэ түргэнник ааста. Э. Соколов
Сыппах хотуур күһүҥҥү сиппит от кытаанах төрдүгэр бөтө бэрдэриэхтии кирдиэхтээтэ. Э. Соколов