Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьүөрэлии

  1. см. дьүөрэ ; 2. в знач. нареч. схоже, похоже; маныаха дьүөрэлии оҥор сделай это по образцу того.

дьүөрэлээ=

1) делать похожим, схожим, однотипным; 2) сочетать, совмещать; практиками теорияны кытта сөпкө дьүөрэлээ = правильно сочетать теорию с практикой.

Якутский → Якутский

дьүөрэлии

  1. сыһ. Маарынната, атылыы (иһиллиитинэн, тас көрүҥүнэн, быһыытынан-майгытынан о. д. а.). Схоже, похоже, подобно (по звучанию, внешнему виду, характеру и т. д.)
    Киэҥ үрүйэ кытыытынан сайбарыйа үүммүт бэрдьигэс бэстэри кини үнүрүүн холкуос ходуһатыгар үлэлии киирэн иһэр эдэр кыргыттарга дьүөрэлии көрбүтэ. Амма Аччыгыйа
    Мин кыыһым дьүөрэлии буолуохтун Кыыс Амма кэрэтин кытары. В. Гольдеров
    Кини Дьөгүөссэ бачыымын уонна Доҕойдооноп ыйыытын дьүөрэлии тутан саныы-саныы үөрүүтэ-көтүүтэ ордук күүһүрдэ. «ХС»
    2
    көр дьүөрэ. [Өс хоһооно] дьүөрэлии тылынан оҥоһуллар, үксүгэр аллитерациялаах буолар, арыт рифмалаах да буолар. Саха фольк. Катюк, эн сүрэххэр, бу бүгүн түһэр хаар курдук сырдык, бэйэҕэр дьүөрэлии ыраас, күүстээх да таптал уйаламмыт эбит. Э. Соколов

дьүөрэлээ

туохт.
1. Тугу эмэ атыны кытта тэҥнээ, маарыннат (иһиллиитинэн, тас көрүҥүнэн, быһыытынан-майгытынан о. д. а. көстүүлэринэн). Сравнивать что-л. с кем-чем-л., уподоблять кому-чему-л. (по звучанию, внешнему виду, характеру и др.)
Талан, тылы дьүөрэлиир Тардыылааҕын баҕаһын, Үлүһүйэн үлэлиир Үчүгэйэ алыһын! Күннүк Уурастыырап
Сайын саһыл сыһыыларыгар Самоходка косилкаҕын Салайаргын көрдөхпүнэ Сандал күҥҥэ дьүөрэлиибин. П. Тобуруокап
Поэт саҥа олоҕу саас кэлиитигэр, сайыҥҥы күөххэ үктэниигэ дьүөрэлээн хоһуйар. «ХС»
2. Тугу эмэ туохха эмэ холбуу тут, сөп түбэһиннэр. Сочетать, совмещать что-л. с чем-л.
Кыһыл Аармыйа соһуччу маневры уонна артиллерияны таба дьүөрэлээн туттан, өстөөххө саба түһэр саҥа тактиканы олохтообута. НМВ ССРСИ
Ыччаттар сынньанар кэмнэрин үлэни кытта таба дьүөрэлииллэр. «ЭК»


Еще переводы:

тоҥсолун

тоҥсолун (Якутский → Якутский)

тоҥсой диэнтэн бэй
туһ. Уһун атаҕа, куохайбыт синньигэс моонньо, тоҥсоллубут муруна кинини туруйа оҕотугар олус дьүөрэлии оҥорор. И. Гоголев
Аҕата нуучча хааннаах, тоҥсоллубут муруннаах улахан киһи. ЕА ЭС

хабааннас

хабааннас (Якутский → Якутский)

туохт. Туохха эмэ маарыннаа, онно дьүөрэлии буол. Быть похожим на что-л. Өскөтө кинигэҕэ хабааннаһар буоллаҕына, бэйэтэ туспа ыйынньык буолан тахсар. А. Чугунов
Звеньевой этиитэ наука мэктиэлээһинигэр хабааннаһар. Күрүлгэн

игирэлии

игирэлии (Якутский → Якутский)

сыһ. Игирэ оҕолор курдук, үкчү. Как близнецы, точь-вточь, как две капли воды
Бу кыргыттар игирэлии маарыннаһаллар. Игирэлии дьүөрэлиилэр, туойаллар биир куолаһынан. И. Гоголев

күбэй

күбэй (Якутский → Якутский)

күбэй ийэ, күн күбэй ийэ, күбэй хотун ийэ фольк. — күндү, ытыктабыллаах, тапталлаах ийэ. Дорогая, любимая, почтенная мать
Күн аайы сайылыкпыт кумаҕар Ыал буолан дьиэ диэн тэринэбит. Мин буоларым кырдьаҕас аҕа, Кини буолара күн күбэй ийэ. С. Данилов
Эйигин кытта дьүөрэлии көрөбүн Оҕо көтөҕөр күбэй ийэни — Эн уордаах кыһын сааһы төрөтөҕүн, Чаҕаарда сүүрдэҕин үрүйэни. Н. Босиков
монг. гувай ‘красавица, красивая женщина’

суунакалаа

суунакалаа (Якутский → Якутский)

суун диэнтэн төхт. көрүҥ. Таал-Таал эмээхсин суунакалыыр көлүйэтигэр үс ойбону алларан, уолаттарын дэлби сууйан, ыраастаан кэбистэ. Саха ост
1.
Кэчиинэ …… ол дойду киирэн эрэр саһарҕатын, отун-маһын төрөөбүт дойдутун көстүүтүгэр кыратык да дьүөрэлии көрдөр эрэ, кистээн ытаан, хараҕын уутунан суунакалыыр буолбут. Нэртэ

үксүгэр

үксүгэр (Якутский → Якутский)

сыһ. Мэлдьи кэриэтэ, куруук буоларын курдук. В основном, большей частью, как правило
[Өс хоһооно] дьүөрэлии тылларынан оҥоһуллар, үксүгэр аллитерациялаах буолар, арыт рифмалаах да буолар. Саха фольк. Мас тардыһыытыгар үксүгэр ордук күүстээҕэ буолбатах, ордук тулуурдааҕа кыайар. Амма Аччыгыйа
Светик сөпкө этэр. Үксүгэр бэйэм буруйдаахпын. Н. Лугинов

мотоҕоно

мотоҕоно (Якутский → Якутский)

мотоҕоно курдук кэпс. — симиллибит курдук толору эттээх-сииннээх, бөкүнүк быһыылаах (үксүгэр дьахтары, оҕону этэргэ). Крепкий, круглый, упитанный (в основном о жен щине, ребёнке)
Начаалынньык хоһуттан биир мотоҕоно курдук уолчаан тэлэкэчийэн таҕыста. С. Федотов
Кини миигин, бука, мотоҕоно курдук сонообут, мар-сар соҕустук таҥныбыт тыа учуутала дьахтарга дьүөрэлии санаан эрдэҕэ. «ХС»
Арай Араҥастаахтар бэйэ лэрин киһилэрэ — мотоҕоно курдук биир уол эрэ эриһэр. «ХС». Тэҥн. мотооччох курдук

чурулаа

чурулаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Устан сүүрүгүрэн быыстала суох чуккураччы түһэр тыаһы таһаар (ууну этэргэ). Течением производить лёгкий монотонный шум, журчать (о воде)
Сааскы сүүрүк сырдык уута Чурулуура буолуо дуу, Саҥа тыллар күөх мутукча Суугунуура буолуо дуу? П. Тобуруокап
Бэһиэлэйдик чурулаан Хаар анныгар хаһыста [сүүрээн]. И. Гоголев
Барыта олус дьүөрэлии — дьон тыынын өрүһүйэ баран иһэр киһи [Н. Тогойкин] уонна бу кыһыҥҥы тайҕаҕа дьиримниир, чурулуур үрэх. «ХС»
ср. тат. чурлау ‘урчать, бурчать’, алт. чорлок ‘капля’, кирг. чурулда ‘поднимать шум; щебетать’, эвенк. чургидями ‘капать’

сарпа

сарпа (Якутский → Якутский)

аат.
1. поэт. Күүстээх сырдык (хол., күн уотун) саккырас сардаҥата, кыыма. Густые лучи, искры, идущие от сильного источника света (напр., от солнца)
Күн сарпа Чаҕылларын ыһар. М. Ефимов
Киирэн эрэр күн аалыы сарпалара лөглөгөр үөттэр хойуу баттахтарын кылбачыта уматаллар. Л. Попов
Сарсыарда саһарҕа Сарпата тырымныыр, Сыһыыга, аларга Сырамньы сыламныыр. А. Абаҕыыныскай
Сүрэхпит ритмигэр дьүөрэлии Курааннар охсоллор — биир, икки… Халлааҥҥа уот сарпа дьиримниир. В. Миронов
2. түөлбэ. Доруобунньук. Свинцовые шарики для стрельбы из ружья, дробь. Сиэн уол этиллибит сиргэ хаста да субуруччу сарпа (доруобунньук) иитиилээх кыра туурка саанан ытыалаабыт. А. Пахомов. Тэҥн. чарпа
ср. тюрк. йар ‘сиять’

доҕуһуоллаа

доҕуһуоллаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ бииргэ, сэргэ тоҕооһуннаран оҥор, ыыт. Делать одновременно с чем-л., сопутствовать чему-л.
Куолаһа эрчимирэн, саҥарара түргэтээн, илиитинэн салгыны садьыйа хаһыйан доҕуһуоллуура үксээн барда. Р. Баҕатаайыскай
Сааллар чаҕылҕан арчылаабыта, Дохсун этиҥ доҕуһуоллаабыта. С. Васильев
Бу континеҥҥа политическай тыҥааһын сымнааһынын байыаннай тыҥааһыны сымнатар дьаһалларынан доҕуһуоллуохха наада. «Кыым»
2. Оонньууну, артыыс толоруутун муусуканан дьүөрэлии оонньоо, хоһулаа. Аккомпанировать
Чэй эрэ, үөскээбит киэҥ Ленам Долгуҥҥунан тойукпун доҕуһуоллаа. Т. Сметанин
Иэйэхсит эҕэрдэтин аргыс дьахталлар иилэ хабаннар, хоҥкунуур хомус тойугунан доҕуһуоллууллар. УКД ТА. Софья устурууна нарын баҕайы дорҕооннорунан бэйэтин санааларын доҕуһуоллуу, оргууй аҕай эппитэ. М. Горькай (тылб.)
3. эргэр. Кимиэхэ эмэ арыалдьыт буол, сиэри-туому толорооччуну арыаллаа. Сопровождать устроителя обряда, церемонии или вообще кого-л. [Кыыһы] дьабыл дьахталлар доҕуһуоллаан, күтүөттэрин биир туспа тоҕус уон доҕуһуоллаан [ыыппыттар]. ПЭК СЯЯ