Якутские буквы:

Якутский → Русский

дэгэт=

побуд. от дэгэй =.

дэгэт

1) вычурность (речи); тыл дэгэтигэр этиллэр (это) сказано ради красного словца; 2) оттенок (речи, слова); тыл элбэх дэгэтин билэр он знает много оттенков слова.

дэгэт

рифма.

Якутский → Якутский

дэгэт

I
1. аат.
1. Туох эмэ кыратык уларыйан, хос хатыланыыта, хос эбиллиитэ, эгэлгэлэниитэ. Оттенок, нюанс, тонкое различие
Музыка дэгэтэ. Тыл дэгэтэ. Сылгы сүрүн өҥнөрүн дэгэттэрэ. Сытыы кылыс өс хоһооннорунан, тыл дэгэттэринэн икки атахтаах араас дьиэктэрин курбуулаатылар. Амма Аччыгыйа
Хампаһыытар бэйэтин айымньытыгар норуот музыкальнай айымньытын бэлиэ дэгэттэрин, ураты национальнай туспатын бэркэ табан киллэрэр. «Кыым»
Өйдөөн иһиттэххэ, ырыа дэгэтэ сахалыыттан букатын ураты этэ. «ХС»
2. кэпс. Ыам ыккардыгар ынаҕы хос ыаһын. Дополнительный удой коровы между доениями
Ынах дэгэтэ. Дэгэт ыам. Кини үүтэ уулаах буолбат дуо? Дьэ уонна туох дэгэтэ кэлиэй? Кини ууну кутар дуо? Кутар!!! Бүтэр онон! С. Федотов
2. даҕ. суолт. Хос суолталаах, эгэлгэлээх, араастаах. Имеющий дополнительный смысл, оттенок, нюанс, различие
Барыларыгар хос дэгэт ааты биэртэлиир: «Саһыл-түөкүн, бөрө-обургу, эһэ-кырдьаҕас», - дэтэлиир. Амма Аччыгыйа
«Оҕом, бука, уус дэгэт тылынан тиһэн этэрэ эбээт», - диэтэ Толбооноп оҕонньор. М. Доҕордуурап
Үөрэтэр үгэһинэн: «Сүрүн уонна дэгэт дорҕооннору билэн бараҥҥыт, тардар хомускут кыаҕын, кыамтатын биирдэ таайыаххыт», - диэн түмүктээн этэр. К. Уткин
II
дэгэй 1 диэнтэн дьаһ
туһ. Эн ыытаҕын муора аалын Киэҥ далайгар дэгэтэн. И. Чаҕылҕан
«Катюша» музыкатыгар дэгэтэн, Мин Катюшам, үҥкүүлүөх, Дьоллоох да дьон дэтэн, Доҕотторбутун үөрдүөх. И. Федосеев
Кини атын үрдүгэр хапсаҕайдык олоро түһээт, бааһына таһынан ааһар суол устун сиэллэрэн дэгэтэн истэ. «ХС»


Еще переводы:

прйсказка

прйсказка (Русский → Якутский)

ж. дэгэт тыл (остуоруйа киирии эбэтэр бүтүү дэгэтэ).

оттенок

оттенок (Русский → Якутский)

м. 1. эгэлгэтэ, арааһа; оттенки красного цвета кыһыл өҥ эгэлгэлэрэ; 2. перен. (разновидность чего-л.) дэгэт; оттенки значения слова тыл суолтатын дэгэтэ; 3. перен. (слабое проявление чего-л.) быпыы, хабаан; он говорил с оттенком досады кини абарбыт быһыынан эттэ.

адьаһын

адьаһын (Якутский → Якутский)

көр адьас (ардыгар күүһүрдэр дэгэт суолт. тут-лар)
Бүгүҥҥү күммүн сиһилии суруйа иликпинэ адьаһын — ончу, букатын, ыыра! — утуйуом суоҕа. Софр. Данилов
Оҕобун ахтан адьаһын аҥаарым буолла. М. Доҕордуурап
Биллибэти билиллиэ, Өйдөммөтү өйдөнүллүө, Бэл адьаһын кыаллыбаты Хайаатар да, Хайаатар да, Син биир кыаллар оҥоһуллуо! П. Тобуруокап

дьалкыйбахтаа

дьалкыйбахтаа (Якутский → Якутский)

дьалкый диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Ойуунускай] икки өттүнэн киэҥ-киэҥник дьалкыйбахтаан, иннин диэки өндөҥнүү дьүккүйбэхтээн кэбиһэ-кэбиһэ, улам уоҕуран-күүһүрэн, уот курбуу тыллары дэхси-дэгэт түһэртээт, этэн-эҥсэн барда эбээт, кини диэтэх уол оҕо барахсан! Амма Аччыгыйа
Үчүгэй үрэх мууһа арыллан, мотуоктаан, хаатын таһынан тахсан дьалкыйбахтаан баран, аҕырымнаабыта. Н. Заболоцкай
Будулуйбут бааллаах муора Боруҥуйга дьалкыйбахтыыр. В. Барабанскай

дьүккүйбэхтээ

дьүккүйбэхтээ (Якутский → Якутский)

дьүккүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Ойуунускай] икки өттүнэн киэҥ-киэҥник дьалкыйбахтаан, иннин диэки өндөҥнүү дьүккүйбэхтээн кэбиһэ-кэбиһэ, улам уоҕуран-күүһүрэн, уот курбуу тыллары дэхси-дэгэт түһэртээн, этэн-эҥсэн киирэн барда эбээт, кини диэтэх уол оҕо барахсан! Амма Аччыгыйа
Паровоз өһөх буруонан тыыммахтыы-тыыммахтыы мэктиэтигэр иннин диэки дьүккүйбэхтээн ыла турар. Эрилик Эристиин
Ыстаабытын ыйыран дьүккүйбэхтээтэ. «ХС»

хабыычыка

хабыычыка (Якутский → Якутский)

аат. Сирэй саҥаны, сытаатаны, туох эмэ аатын, ону сэргэ дэгэт суолталаах тыллары чорботон араарар сурук бэлиэлэрэ ("" уонна «»). Кавычки
Туочуканы, соппутуойу Туоратымаҥ, Хабыычыканы, ускуопканы Хаалларымаҥ. К. Туйаарыскай
Хас да тыллаах анал аат бастакы тыла улахан буукубаттан суруллар, холобур, хабыычыкаҕа ылыллар наҕараада, уус-уран айымньы, хаһыат, сурунаал, тэрилтэ уо. д. а. аата. СТСТ
Итинник примитивнэй механизацияны, хабыычыка иһигэр механизацияны, киллэрэ сатыыр төһө сөп дии саныыгын? «Чолбон»

эридьиэс ii

эридьиэс ii (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ ол-бу эгэлгэтэ, арааһа. Разнообразие, разнородность чего-л.
Этэр тыл дэгэтэ, эридьиэһэ бэрт элбэх быһыылаах. П. Аввакумов
Мин баҕам туох да эридьиэһэ суох, ураҕас курдук көнө. П. Степанов
Олоҕу олоруу судургу, хонууну туорааһын буолбатах, эриэнэ, эридьиэһэ элбэх. Лоһуура
Дьахтар санаата уустугун, эргитэр эйгэтин эридьиэһин ким толору таайбыта баарай. «Чолбон»

һээдьэ

һээдьэ (Якутский → Якутский)

  1. аат. Эбээннэр үгэс буолбут үҥкүүлэрэ (тылы таһаарааччыны үтүктэ-үтүктэ ыстаҥалаан тула эргийэллэр). Традиционный хороводный танец эвенов, сопровождаемый песней (участники, повторяя слова запевалы, двигаются по кругу, постепенно ускоряя темп)
    Сахалыы оһуохай дуорайар, Эбээн һээдьэтэ эйээрэр. Эллэй
    Эбээннэргэ һээдьэ үс суол араастаах. «ХС»
    Дьоллоох дьон сахалыы оһуохайдара, эбээннии һээдьэлэрэ хойукка диэри дуораһыйда. «Кыым»
  2. саҥа алл. суолт. Эбээннэр үгэс буолбут (традиционнай) үҥкүүлэрин ырыатын саҕалыыр, хатыланар дэгэт тыл. Слово-зачин песни, сопровождающей традиционный хороводный танец эвенов
    Күн тахсыыта киэҥ хонууга Сибэккибит дьэрэкээнэ Мустубутун ол саната Һээдьэ ойор, һээдьэ, һээдьэ. КАВ ХНК
тартарыылаах

тартарыылаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Туохха эмэ майгынныыр өрүттээх, хабааттыылаах. Имеющий сходные черты с кемчем-л.
Оҕонньор …… кыыһырбыт-абарбыт дьахтар ойууннуу тартарыылаах куолаһынан бу курдук ыллаан барда. Эрилик Эристиин
Таах да, ити [өлбүт эһэбин хостуулларын мэһэйдэһэр] мин толкуйум былыргылыы тартарыылаах ээ. Р. Кулаковскай
Семён Данилов бэйэтин хоһоонун аныгылыы, нууччалыы тартарыылаах эрээри, сахалыы дэгэт тыллааҕынан ааҕар. СГС ӨСҮДь
2. Умсулҕаннаах, кэрэхсэллээх. Увлекательный, привлекательный
Ааптар …… бөлүһүөктүү түмүктээһиннэри оҥортуур үгэстээх, онтуката айымньыны ордук тартарыылаах, ордук истиҥ оҥорор. КНЗ КАӨ
Ити доҕордуу дьон истиҥ сыһыаннарын бөҕөргөтөр, киэргэтэр, тартарыылаах оҥорор, үйэтитэр тэбэнэтириилэрэ! «Кыым»

эрээхтээ

эрээхтээ (Якутский → Якутский)

эр диэнтэн атаах.
1. Туһааҥҥа эбэтэр этиигэ аһынар, иһирэхситэр дэгэт сыһыаны бэлиэтиир көмө туохтуур. В сочетании с деепричастием на -ан придаёт действию, выраженному основным глаголом, оттенок жалости, сочувствия
Хаһан утуйан эрээхтииллэрэ эбитэ буолла. Амма Аччыгыйа
Барахсаным, төһө эрэ эрэйдэнэн эрээхтиир. Аһынан итинник этэбин. М. Попов
«Дьөгүөссэ эрэйдээх саҥараахтаабат, төһө эрэ хоргутан эрээхтиир», — Марыыска өссө дириҥник үөһэ тыынна. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Сиилиир-хоһулуур, итэҕэйбэт, күлүү гынар дэгэти биэрэр. Придаёт оттенок пренебрежительности к действию основного глагола, выраженного деепричастием на -ан
Тугун эрэ саныы-саныы быччайан эрээхтиир буолла? Амма Аччыгыйа
Хайдах эбитэ буолла, кэпсээн эрээхтээтэҕиҥ. Ол эрээри киһи эриэнэ иһигэр, сүөһү эриэнэ таһыгар. «ХС»
Дьэ дьоннор эҥин-эҥин да буолан эрээхтииллэр. Күндэ