тирээ 2 диэнтэн тиэт
көрүҥ. Чүөчээски пугааһын сирэйигэр-хараҕар тирээмэхтээбитэ. Суорун Омоллоон
[Капитан] Казановы маузерынан тирээмэхтиир уонна ефрейторга хаһыытыыр. В. Протодьяконов

дьиппиний диэнтэн дьаһ
туһ. Массыына! Кини бэйэлээх, буор хайалары суулларыта анньыталаан, киэҥ далаҕай ытыһынан күрүлэччи күрдьэн киллэртээн, суолу сабыта быраҕаттыыр, дьиппинитэ тэпсимэхтиир. Амма Аччыгыйа
Сүүһүн дьирбиилэригэр көлөһүнэ өтүөр диэри кыһаллан, хас биирдии тылын дьиппинитэн аахта. Софр. Данилов
[Ефрейтор:] Күн аайы [ыстааным курун] сыҕарытан дьиппинитэбин да, иһим эбии хапсыйан иһэр. В. Протодьяконов

аат., байыан. Бастыҥ саллаакка бэриллэр байыаннай сыбаанньа (көннөрү саллааттан үрдүкү, сержантан анныкы). ☉ Воинское звание, которое присваивают обученным военнослужащим рядового состава за воинские заслуги, ефрейтор. Солоточыына суох, бэл, эпириэйтэр буолбатах, Көннөрү саллаат, саллаат курдук саллаат… С. Тарасов [Капитан:] (уолугар маузерынан тирээмэхтиир уонна, өй булуммуттуу, эпириэйтэргэ хаһыытыыр)
Эпириэйтэр!.. Бу хара ыты илдьиҥ! В. Протодьяконов
[Ньиэмэс эписиэрэ] эпириэйтэргэ туох эрэ диэн хаһыытаан ардырҕаабыта уонна ааһа турбута. ССС

тыаһы үт. туохт.
1. Ырдьыгыныы-ырдьыгыныы улаханнык, олус киҥнээхтик үр (ыт туһунан). ☉ Беспрерывно рыча, громко и зло лаять, рявкать (о собаке). Дьиэ ойоҕоһуттан ыт ыстанан тахсан ардырҕаата
□ Чочумча буолаат, антах олбуор иһигэр, эмискэ уордайан, тоҕо баран ыт ардыргыыр саҥата иһиллэр. «ХС»
2. көсп., кур. Кими эмэ мөҕөн-этэн, саҥаран куруубайдык уонна уордаахтык хаһыытаа; көбүөлээ. ☉ Грубо и зло ругать кого-л.; кричать на кого-л. «Оттон манна сэрии буола турдаҕына эн олус быгыалаама ээ!» — диэн Микиитэ [Агааса кыыһы] ардырҕаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
[Немец эписиэрэ] ефрейторга туох эрэ диэн хаһыытаан ардырҕаабыта уонна ааһа турбута. ССС. Тэҥн. көбүөлээ

туохт.
1. Холкутаа, босхо бар (баайыллыбыт быа-туһах туһунан). ☉ Становиться свободнее, ослабевать (напр., о натянутой верёвке)
Тэһиинэ, көнтөһө окко-маска иилиллибэт гына ыҥыыр хоҥсуоччутугар баайыллыбыттар, холума-дьиримэ холбураабатах этилэр. Күннүк Уурастыырап
[Ефрейтор:] Оо, ыырым-дьаарым барыта тахсыбыт. Сирэйим оҥойо уолбут. [Рольф саллаат:] Ол да иһин ыстааныҥ холбураабыт эбит дии? В. Протодьяконов
2. көсп. Ыран дьүдьэйэ быһыытый, иин-хат. ☉ Сильно худеть, терять в весе
Лэгиэнтэй кырдьыбыт, …… улаханнык холбураабыт да быһыылааҕа, таҥаһа тоһоҕоҕо кэтэрдиллибит курдук иилиллэр буолбут. Н. Якутскай
Тыа алаастарыгар, мас хаххалаах сиргэ кыстыыр сылгылар холбураабаттар, тыалга титирээбэттэр. С. Дадаскинов