закуска; остуолга араас сокууска тардыллыбыт стол уставлен различными закусками.

1) кусок, ломоть; саахар хоһуога кусок сахару; 2) сухая закуска (к чаю).

1) кусок, ломтик; куһуок саахар кусок сахара; биир куһуок килиэп ломтик хлеба; 2) закуска (подаваемая к чаю).

1) разрезать, разрубать на куски, ломтики; саахары куһуоктаа = колоть сахар; 2) подавать закуску (к чаю). куһуоччук кусочек.

аат. Арыгыны кытта сиэниллэр ас. ☉ То, чем закусывают, закуска
Остуолларыгар тымныы сокуускалар, муустаах иһиккэ сампааныскай, быыкайкаан кыраппыыҥҥа ханньаак тардыллыбыттар. Н. Лугинов
Сокууската суох испиттэрэ — арыгылара төбөлөрүгэр тахсан барар, саҥалара-иҥэлэрэ элбиир. Н. Якутскай
Дьиэлээх киһи остуолга сокууска, үрүүмкэ бэлэмнээтэ. В. Чиряев

1. холод, мороз II холодный, морозный || холодно, морозно; кыһыҥҥы тымныы зимний холод, мороз; бытарҕан тымныы трескучий мороз; тымныы дьиэ холодная квартира; тымныы климат холодный климат; таһырдьа олус тымныы на улице очень холодно; тымныы түстэ начались морозы, наступили холода; тымныыга тоҥмут, итиигэ буспут погов. он в морозы мёрз, в зной горел (соотв. прошёл огонь и воду); 2. 1) холодный; недостаточно горячий; тымныы чэй остывший чай; тымныы ас а) холодная пища; б) холодная закуска; 2) перен. холодный, равнодушный; хладнокровный; тымныы көрсүү холодный приём; тымныы сыһыан равнодушное отношение.

аат.
1. Туох эмэ быһыллыбыт, тойуллубут сороҕо, лоскуйа (хол., эт, килиэп, саахар). ☉ Отрезанная, отрубленная часть чего-л. (напр., мяса, хлеба, сахара), кусок
Натаа, эт буһаран илдьээри, омуһахха таҕыста. Тахсан көрбүтэ — баара эрэ үһүөйэх куһуок орпут. Суорун Омоллоон
Килиэп минньигэс куһуогун айахпар угабын, ону эн үлэҥ быйаҥа дии саныыбын. Т. Сметанин
Баһылай оҕонньор, биир куһуок тары биэрдэҕинэ, онон оҥойон-чоҥойон барыа суох этэ дии саныыбын. МНН
2. Миэтэрэнэн таҥас түрбэтэ. ☉ Отрез, рулон ткани
Ньукулай оҕонньор хаҥас диэки баран, хасыһан-хасыһан биир кирпииччэ чэйи, биир куһуок сиидэһи таһаарар. Күндэ
Микииппэрэп кинээс дьонноро буутунан табаҕы, куһуогунан таҥаһы тиэйэ-тиэйэ, илин-арҕаа эргинэ көтүтэллэр. М. Доҕордуурап
3. Чэйи кытта бэриллэр ас (хол., арыы, чохоон, лэппиэскэ, килиэп, буспут эт). ☉ Еда, закуска, подаваемая с чаем (напр., масло, лепешка, хлеб, варенье, мясо)
Хайа, куһуогуҥ? Мин, бу да буолларбын, куһуога суох уу чэйи аска холуйааччым суох ээ. А. Софронов
Тоҥ чохоон уонна сойбут куобах этэ куһуоктаах остуол тардан, чэйгэ ыҥырда. Амма Аччыгыйа
Чэй куһуога буолан кэлбит эт биһиэхэ арыгытааҕар быдан күндүркэйэн көстүбүтэ. Н. Заболоцкай

аат. Сүөһүнү үүрэргэ, былыр киһини таһыйарга аналлаах мас укка олордуллубут быа (быата өрүллүбүт, хас да утахтардаах буолуон сөп). ☉ Веревка или ремень, привязанные к палке и служащие для понукания животного, в старину — для телесных наказаний (ремень может быть витым и ветвистым), кнут, плеть, нагайка
Онтон аҕыс салаалаах, сэттэ болчуохтаах, айыы куо дьэллик кымньыынан иэнин иҥиирэ килбэйэн көстүөр диэри дэлби таһыйда. Ньургун Боотур
Кымньыы тыаһа биир кэм кууһурҕас буолла. Суорун Омоллоон
Мэхээлэ оҕуһун кымньыынан куус гына сырбаппыта, кугас эриэн оҕуһа …… ат курдук сиэлэн лаһыйбытынан барда. А. Сыромятникова
♦ <Талах> кымньыы киирбэт (гына) — олус хойуутук (үүн). ☉ Очень густо (прорасти — о растениях)
Эн учааскаҥ бурдуга талах кымньыы киирбэт гына ыга анньан таҕыста. М. Доҕордуурап
Эһиил саас баччаҕа кымньыы киирбэт бурдуга ыга үүнэн тахсыа. В. Титов
Кураан, хаһыҥ, сыыс, аһыҥа Хоппот хойуу бурдуга, Талах кымньыы киирбэт гына Тахсыа хоту дойдуга. Дьуон Дьаҥылы. Кымньыы күүһүнэн — тугу эмэ оҥорорго күһэйэн, моһуйан туран. ☉ Из-под палки
Кымньыы күүһүнэн оҕону иитэр үчүгэйгэ тиэрпэт. НАГ ЯРФС I
◊ Кымньыы аһылык — дьиҥнээх аһылык иннинэ аһанар сэмсэ аһылык. ☉ Предварительная легкая закуска перед завтраком, обедом или ужином
Сарсыардааҥҥы кымньыы аһылык тосхоллон, Халыҥ хаһа эмиэ ханыыласта, Хатан арыгы кутулунна, Саламаат ас тардылынна. С. Зверев
Эбиэт кэнниттэн утуйан турбут дьон быһыытынан кымньыы аһылыкпытын аһаатахпыт дии. С. Никифоров
«Күөс буһа турдун. Кэл, кымньыы аһылыкта аһыахха», — диэтэ кини кэнсиэрбэ аһан мадьыктыы-мадьыктыы. Н. Босиков. Кымньыылаах иҥиир зоол. — сүөһү кэлин атаҕын сототун иҥиирэ. ☉ Сухожилие на голени задней ноги скота
Кымньыылаах иҥиири кытыардылар, Холбукалаах иҥиири холбоотулар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэлин атахтарын кыыбас түүлээх тириитин бэрбээкэйдэрин кэлин өттүттэн сотолорунан, ньуоскалаах, кымньыылаах иҥиирдэрин устун …… сытыы быһах уһугунан тыырда. «ХС». Өрүү кымньыы — тирии быаттан өрүллэн оҥоһуллубут мас уктаах кымньыы. ☉ Кнут, сплетенный из кожаных ремешков и натянутый на деревянное кнутовище, плеть
Киһи ол-бу диэки көрбөхтөөтө, өрүү кымньыытынан оонньоомохтоото. Н. Заболоцкай
Сотто [киһи аата] сарылыысарылыы, уолун быыһыы сатаабытын иһин тойон үс быаттан өрүллүбүт кымньыытынан үлтү куһуйан, охторон түһэрбитэ. Эрилик Эристиин
Оттон нөҥүө илиитигэр икки салаалаах өрүү кымньыытын көрдөр, Болот төрүт да уһун кэпсэтиитэ-айдаана суох эрдэсылла сууламмыт буолуо этэ. Н. Заболоцкай. Талах кымньыы — талаҕы быһан оҥоһуллубут кылгас кэмҥэ туттуллар кымньыы. ☉ Хлыст, сделанный из подручного материала (напр., из тальника) и используемый временно
Таня талах кымньыытын санныгар тутан, …… ынах хомуйан элээрэн иһэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Саа тыаһа дьүүлэ-дьаабыта биллибэт, талах кымньыынан [тэллэҕи] тэбиир курдук. Эрилик Эристиин. Тиистээх кымньыы — кымньыы тутааҕар аты кырыатыырга, ыраастыырга аналлаах тиистэрдээх тимир ылтаһыннаах кымньыы. ☉ Кнут, к кнутовищу которого приделана скребница (железная пилообразная пластинка для чистки лошадей)
Афанасий Сидоров сыарҕаттан үрүҥ тиистээх кымньыыны ылан, аты кырыатаата. М. Доҕордуурап
ср. тюрк. камчы, камдьи ‘кнут, плеть’