вваливаться, западать (о щеках, груди), западать (о губах).

дьүһ. туохт. Иһин диэки хомулун, хоточчу тарт. ☉ Западать; втягиваться, вваливаться внутрь
Кымыс иһэн омурда кимистэр. — Кирибинньик күлэр, Кэтэҕэ титирэстиир, Кэҥэриитэ кимистимэхтиир. Р. Баҕатаайыскай
Иэдэһэ кимиһиннэ. В. Быков (тылб.)

I
туохт. Дириҥээн, иһирдьэ киирэн хаалбыт курдук буол, уол (хараҕы этэргэ — ыалдьан, аччыктаан, сылайан). ☉ Вваливаться, западать (вследствие болезни, голода, усталости — о глазах)
Кыһалҕа!.. Хараҕа ыалдьыбыт киһилии хойуорбут, халтаһалара кытара испиттэр, хас да хонукка утуйбатах киһиэхэ майгылыыр. И. Гоголев
Икки хонук устата аһаабатах киһи аанньа буолсу дуо, икки хараҕа хойуоран түһэр, иҥнэрин уҥуохтара чорбойон тахсаллар. Н. Якутскай
Бүлүү эбэ хотун сүнньүн буларыгар кыыс [Чиэнэ] сырата-сылбата быһынна, икки хараҕа, мэктиэтигэр хойуорда. И. Данилов
II
туохт.
1. Олус куйааһырҕаан утат. ☉ Испытывать жажду, сильное желание пить из-за жары, зноя
Сүөһүлэр хойуоруохтарыгар диэри тэпсэҥнии сатаан баран хотон чэҥин салыыллар. «Кыым»
[Муммут кыыс] утатан, көхсө хойуоран, аны уу булан испит киһи диэн эрэ санаалаах буолла. «Кыым»
2. түөлбэ. Итиигэ кууран, тымныыга тоҥон уолан хаал, быһаҕас түс. ☉ Убывать, иссякать из-за засухи или промерзая до дна (напр., о реке, ручье)
Алаастарбыт угут дьылга дэлэйэр, курааҥҥа уолан хойуора тоҥор уулаахтар. Сэмээр Баһылай
Олус тымныйан, күөллэр уулара хойуора тоҥон, сааһыгар балыктара атан тахсыбыта. Айталын
Уһун тымныы кыһын устатыгар күөл дөйө тоҥмотох, уолбат уулаах хойуорбатах өттүгэр тиийэ көһөн ойбонноноллор. ПАЕ ЭАБ
Үөһээ Халыма оройуонугар бэрт элбэх күөл хоруллан чычааһырбыттар эбэтэр адьас хойуорбуттар. «ХС»

дьүһ. туохт. Төгүрүктүҥү дьөлөҕөстөөх буол; төгүрүктүҥү дьөлөҕөстөөх курдук көһүн. ☉ Зиять (о круглой дыре)
Ыт холлороонун курдук холлороон аартык оҥойон көһүннэ. Ньургун Боотур
Миитэрэй дьөлө көтөн киирбит сирэ оҥойон турарын Дьөгүөрдээн саба тардан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
♦ Айаҕа оҥойор (хараарар, кытарар) — көр айах I
Дьон айахтара кытара түстэ: «Барсукову куолаһын быһыахха!» — диэн. Н. Якутскай
Күтэр Уйбаан буоллаҕына, бурдугу ыйытыыта суох бараабыт моҕотойдору, күтэрдэри үҥсэн, айаҕа хараара турда. Н. Заболоцкай
Оҕо сылайда, «лах» гына олордо — Онтон ытаан айаҕа оҥойдо. С. Тарасов. Онно оҥойбут (оҥойон хаалбыт) — барбыт, суох буолбут, куоппут, күрээбит; урукку баар сиргэр суох буол. ☉ Бесследно исчезать, пропадать; не оказываться на своём прежнем месте
Онтон олоҥхоһут онно оҥойон хаалбыта биллибитэ. Күннүк Уурастыырап
Ити курдук кэпсэтэ тураммыт иккиһин эргиллэн көрбүппүтүгэр Миитэрэйбит онно эрэ оҥойон хаалбыт этэ. ССХУо. Оҥой айах түөлбэ. – инники тииһэ суох киһи. ☉ Тот, у кого не хватает нескольких передних зубов. Оҥойор айах – соҕотох бэйэҥ тыыннаах буолар, айаххын ииттэр аһыыр аһыҥ. ☉ Минимум пищи, которым можно прокормиться
Бу эмээхсинниин, өлүөхпүтүгэр диэри биирдии оҥойор айахпытыгар аһыыр баайдаахпыт, онтон ордук биһиэхэ туох нааданый? Н. Якутскай
Оҥойор айахтарын ииттээри эмис соболоох, өлгөм оттоох ниэҥ кэлэмэн эбэни булбуттара дуу? И. Гоголев
Оҥойор айаххар да тото-хана аһаабакка олороҥҥун, дөксө атыылаһардааххын баҕастааххын. Р. Кулаковскай. Оҥойо уол — уолан оҥхойон хаал, түгэҕэр түһэн хаал (харах эбэтэр күөл тустарынан этэргэ). ☉ Убывать, высыхать (об озере); западать (о глазах больного)
[Кыыс Кыскыйдаан:] Икки чоҥойор хараҕым Иккиэн сүллүгэс үүтүн курдук Оҥойо уоллахтарына — Оччоҕо эрэ куотуоҕа. П. Ойуунускай
Улуу күөллэрэ ортолорунан тобулута ыстанан, омурт да уу оппокко, оҥойо уолбуттар. Күннүк Уурастыырап
Уот Курааҥҥа …… арыылаах улуу эбэ, оҥойо уолан, дьэбин дүөрэ от саба үүнэн турбута. П. Тулааһынап
◊ Оҥойор уолук — киһи хомурҕанын уҥуохтара түөһүн үөһээ өттүнэн сыста (тиксэ) сыһар сирдэрэ. ☉ Ямочка на шее над грудной костью (между ключицами), ярёмная ямка
Оҥойор уолугун үүтүгэр Олорор оҕо саҕа Икки сиикэй эт бэргэ мэҥнээх …… Улуутуйар улуу Суорун. П. Ойуунускай
Мин сиэгэн оҥойор уолугун кыҥаан баран, бинтиэпкэм элбэрээгин төлө тартым. Т. Сметанин
Оҥойор уолукпун, Түллэр түөспүн, Сыалыгар ылаат, Кыҥаан, кыҥаан ыппыта Фашист саллаата. «ХС»
ср. монг. онгойх ‘отворяться, вскрываться’