ж. в разн. знач. засада, тоһуур; быть в засаде тоһуурга тур; засесть в засаду тоһуурга олор; попасть в засаду тоһуурга түбэс.
Русский → Якутский
засада
Еще переводы:
тоһуур (Якутский → Русский)
1) загон; куобах тоһуура загон зайца; 2) засада; тоһуурга түбэс = попасть в засаду
заманивать (Русский → Якутский)
несов., заманить сов. кого-что албыннаан киллэр, угаайылаан аҕал; заманить в засаду тоһуурга угаайылаан аҕал.
дурда (Якутский → Якутский)
аат.
1. эргэр. Туохтан эмэ көмүскэнэр, саһар хахха. ☉ Укрытие от кого-чего-л.. Дурда сир
2. Сааһыт куска олорор хаххата (киһи олороругар эрэ сөптөөх намыһах). ☉ Укрытие, засада (напр., шалаш из веток) охотника на уток
Онно дурда дуома тута охсон кэбиһиэххэ. Амма Аччыгыйа
Дурдаҕа олорон баран, иһийэрбин кытта тула өттүм тиллэ түстэ. Далан
Күөл тула хойуу дурда кэчигирээн, мончуук кырылаан көстөр. Н. Заболоцкай
♦ <Халыҥ хахха,> суон дурда буол көр халыҥ
Дьиэтигэр кэлэн халыҥ хаххатыгар, суон дурдатыгар - ийэтигэр үҥсээхтээбитэ. Амма Аччыгыйа
◊ Дурда эргитиитэ - сахаларга былыр остуол оонньуутун көрүҥэ. ☉ Старинная якутская настольная игра
Микиитэлээх эмээхсин [Даарыйа] хабылык хабаллар, дурда эргитэллэр, эрилээҥкилииллэр. Амма Аччыгыйа
Оҕо аймах хабылык, тыксаан, дурда эргитиитэ диэннэри оонньуур. ЧМА ЭТНББ
суон (Якутский → Русский)
толстый || толщина; суон тиит толстое дерево; суон киһи толстый человек; суон оһоҕос анат. толстая кишка; суонун мээрэйдээ = измерять толщину чего-л. # суон дурда буол = быть надёжной защитой (букв. быть толстой засадой).
тоһуур (Якутский → Якутский)
- аат.
- Булду эбэтэр өстөөҕү кэлэр суолугар ытаары эрдэттэн оҥостон тоһуйуу, кэтэһии. ☉ Засада
Тоһуурга иҥнэ биэрэн, туора ыстаннардылар. Амма Аччыгыйа
Николай Николаевиһы, үгэһинэн, тоһуурга туруорбуттар. С. Тарасов
Өрүс туорааһыныгар тоһуур оҥороллоро уонна сүүһүнэн кыыл табаны сиһиктииллэрэ. И. Данилов
△ Муҥха ийэтин балык күрэтиллэр сиригэр туруоруу. ☉ Установление мотни невода в том месте, куда загоняют рыбу. Муҥхаһыттар күөл арҕаа баһыгар тоһуур оҥордулар - эргэр. Кийиити, түҥүрү-ходоҕойу, кийиити кытта айаннаан кэлбит дьону көрсөр сир. ☉ Место встречи невестки, её поезда, свахи
[Мойуос кинээс] Түөрт уон түһүмэх сэргэтигэр Түҥүр-ходоҕой тоһууругар Оруолдьут дьоннору туруорда. Саха нар. той. IV - даҕ. суолт. Тугу эмэ бултаары тоһуйа иитиллэр (хапкаан, айа). ☉ Установленный с целью охоты на кого-л. (капкан, самострел)
Хас иннигин быһыттыыр Томтор, хайа — Хааны аҕаан быһаттыыр Тоһуур айа. А. Абаҕыыныскай
Оҕонньор, тоҕус уон тоһуур тэриллээх буолан, хабдьылары бултаһар эбит. Эвен фольк. Булчут хапкааны …… курупааскы түүтүнэн табыгынатан бүрүйдэ. Ити аата тоһуур хапкаан иитилиннэ. А. Кривошапкин (тылб.)
△ Тоһуйарга, хаххаланарга аналлаах (куйах). ☉ Предназначенный для защиты (о воинском щите)
[Анньыһар Боотур:] Тойонуом, уоскуй, Эн тоһуур куйахтарыҥ, Охсор батастарыҥ аттыгар баар буолбаппыан? И. Гоголев
ср. алт. тоҕу ‘караул, охрана’, алт. тоҕу ‘перехватывание по пути, задержание’