Якутские буквы:

Русский → Якутский

грунт

м. I. (почва) буор, кырыс, үктэл; песчаный грунт кумах буор; 2. (твёрдое дно) уу түгэҕэ, түгэх буор; пароход сел на грунт борокуот уу түгэҕэр олорон хаалла; 3. (слой краски) грунт, кырыс сотуу (художник уруһуйдуур болотунатын маҥнай кыраасканан сотон фон оҥоруута).

защищенный грунт

сабыылаах буор (арас-сааданы, сибэккини саас эрдэ олордорго аналлаах тутуу, тэпилииссэ, паарынньык о. д. а.)

Категория: Сельское хозяйство

открытый грунт

аһаоас буор (оҕуруот aһa эбэтэр киэргэл үүнээйилэр сабыыта, хаххата суох үүнэр сирдэрэ, кирээдэлэрэ.)

Категория: Сельское хозяйство

Еще переводы:

бүддьуөт көмүскэллээх ыстатыйалара

бүддьуөт көмүскэллээх ыстатыйалара (Якутский → Русский)

защищенные статьи бюджета

Категория: Местное самоуправление
көмүскэллээх

көмүскэллээх (Якутский → Русский)

имеющий защиту; пользующийся защитой; защищенный; көмүскэлэ суох беззащитный; көмүскэллээх санаалаах күбэй хотун ийэ фольк. защищающая почтённая госпожа мать (почтительно-церемонное обращение к матери).

бү г үк

бү г үк (Якутский → Якутский)

даҕ. Тула өттө хаххалаах, тыал-куус киирбэт, бүччүм. ☉ Тихий, укромный, защищенный от ветров
Сайылыы көһөн, айаннаан иһэннэр, бүгүк сис тыаҕа биир ырааһыйаҕа тохтоотулар. В. Протодьяконов

уплотнить

уплотнить (Русский → Якутский)

сов. 1. что (сделать более плотным) чиҥэт; уплотнить грунт буорун чиҥэт; 2. кого-что разг. (заселить плотнее) сыҕай, сы-ҕайсыһыннар, ык; уплотнить квартиры квар-тиралары сыҕай, квартиралаахтары сыҕайсы-һыннар; 3. что (заполнить работой) чиҥэт, тыҥат; уплотнить рабочий день үлэ күнүн чиҥэт.

хорҕо

хорҕо (Якутский → Якутский)

даҕ. Тыалтан, күн уотуттан хаххалаах эбэтэр аһаҕас көстүүтэ суох, бүччүм. ☉ Укрытый, защищённый от ветра, солнца; укромный
[Эбэм] тиийээт, дьэ холкутугар түһэн, хорҕо сири булан, дулҕа эбэтэр чөҥөчөк үрдүгэр олороро. Кэпсээннэр
Булчут сэрэнэн, хорҕо оттоох сиринэн күлүктэнэн кэлэн, хапкааны уурар. «Кыым»
ср. каракалп. корҕау ‘защита’, др.- тюрк. хоры ‘оберегать’, кирг. хорҕо ‘охранять’

хаххалан=

хаххалан= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от хаххалаа = 1) закрываться, заслоняться, быть закрытым; 2) укрываться, защищаться, быть укрытым, защищенным.

көбдөркөй

көбдөркөй (Якутский → Якутский)

даҕ. Чиҥээбэтэх, сахсархай, кэбирэх (хол., буор, кумах). ☉ Рыхлый, неплотный, пористый (напр., земля, грунт)
Ол сир буора көбдөркөй, тыал үрэр аһаҕас хонуута, хайаан да куурбута буолуо. П. Егоров
Дьаам ырбыт атынан өрүс көбдөркөй, бөпбөһүргэс буолбут мууһун устун айаннатан сэппэрэҥнэтэн испитэ. Н. Босиков
Кумах көбдөркөй буолан киһилэри, көлөлөрү тобуктарыгар диэри көмөн кэбиһэрэ. «ХС». Тэҥн. көбдө I
ср. монг. хөвдөрхии (газар) ‘место с рыхлой почвой’

осадка

осадка (Русский → Якутский)

ж. 1. (сооружения, грунта) сааллыы, түһүү; 2. мор. тимирии, олоруу; небольшая осадка судна судно кыра олоруута.

намыв

намыв (Русский → Якутский)

м. 1. (грунта) уу тибэн мунньуута, уунан типтэрэн мунньуу; 2. (золота) сууйан ылыы (хол. көмүһү); 3. геол. тибиргэл биэрэк.

көмүскэллээх

көмүскэллээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Тирэх буолар, көмүскүүр киһилээх эбэтэр туохтаах эмэлээх. ☉ Имеющий защиту, заступника, пользующийся защитой, защищенный
Дьонугар бэрт үчүгэй эркиннээх, көмүскэллээх. Саха фольк. Көмүскэллээх үргүлдьү ааһар пешка улахан позиционнай барыс буолар. ПВН СБК
Кини көмүскэллээх буолан, наһаа итинник харса суох этэр-тыынар. «ХС»
◊ Көмүскэллээх санаалаах (сүрэхтээх) күбэй хотун ийэ фольк. — ийэни ытыктаан-таптаан, эйэргээн-сүгүрүйэн ааттыыр көһөр олук. ☉ Всегда покровительствующая нам почтенная госпожа-мать (почтительно-церемонная формула-обращение к матери)
Көмүскэллээх сүрэхтээх Күбэй хотун ийэбит, Аһыныылаах санаалаах Аар тойон аҕабыт, Дьоһуннаах тылбытын Тойоннуу олоруҥ! ТТИГ КХКК