1. прич. от избаловать; 2. прил. атаах; избалованный ребёнок атаах оҕо.

сов. кого 1. (приучить к разврату) содур быһыыга үөрэт; 2. (довести до морального разложения) сигилитин алдьат; 3. (избаловать) атаахтат, буорту гын.

туохт., түөлбэ. Атаахтат, көҥүллүк иит. ☉ Избаловать, изнежить (ребенка)
«Оҕону алыс ачаалатыма», — диэтэ тииһэ түспүт, маҥан баттахтаах Талкы оҕонньор. Күндэ
Оҕо төрөппүттэрэ ачаалаталларын бэркэ өйдүүрэ. «Кыым»

I
туохт., кэпс. Олус атаахтат, көҥүл ыыт. ☉ Сильно избаловать, распустить
Мэниги таратыма, мэйиигэр тахсыа (өс хоһ.). Дьахтары тараппыттан ордук куһаҕан туох баар буолуой. Дьахтар син биир оҕо кэриэтэ: тарайдаҕына буортутуйар. Далан. [Сиэним кыыс] Албыннаһан, күлэн амайар, Адьас билбэт кыыһырар диэни. Таптыыбыт иэйэ, ымманыйа, Таратабыт бу кыра киһини. И. Фёдоров
II
тараа диэнтэн дьаһ
туһ. Атын киһиэхэ аһын таратта, Туспа киһиэхэ суһуоҕун тупсаттарда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Роман оҕонньор сибэниэтин солооһунун тыраахтарынан икки суолунан культивациялатан, таратан баран нэчимиэни эмиэ кириэстии ыстарда. М. Доҕордуурап
Бааһынаны иккиһин уон аҕыс-сүүрбэ сэнтимиэтир дириҥник хоруталлар, ол кэнниттэн тараталлар, хотуоктууллар. СГС ОАКЭ

1. тараҥнаа диэнтэн дьаһ. туһ. Туһаҕыттан куобаҕын Тууйбакка араарда, Тыыннаах илдьэн дьонугар Тараҥнатыан баҕарда. Т. Сметанин
   Ол эрээри эрчимнээх илиилэр кинини [табаны] тараҥнаппатылар. Ураһа таһыгар аҕалан тиэрэ таралытан түһэрдилэр. П. Ламутскай (тылб.)
2. туохт., сөбүлээб. Аһара атаахтатан кыра да кыһарыйыыны тулуйбат, бас-баттах гына иит (оҕону). ☉ Избаловать, изнежить, сделать крайне чувствительным к лишениям
   Ийэтэ аҕата кинини, соҕотох оҕону, наһаа тараҥнатар буоланнар, киниэхэ «эн дьонтон эрэ барыларыттан ордуккун» диэн санааны дириҥник иҥэрбиттэрэ. Софр. Данилов
   Төһө да ылларбытым иһин, оҕобун тараҥнатар, буорту гынар санаам суоҕа. В. Гольдеров
   Экчини тулуйбат гына, олус атаахтатан, олус тараҥнатан кэбиспиттэрэ. А. Чехов (тылб.)
   △ Ким эмэ бэйэтэ билэринэн дьаһанарын бопсума, ким эмэ туһугар кытаанаҕа, ирдэбилэ суох буол. ☉ Не ограничивать в движениях кого-л.; быть снисходительным, нетребовательным к кому-л.
   Бөһүөлэккэ көһөн кэлэртэн аккаастаммыт Кэтириис Очуураба эмээхсини ырытыы эмиэ тэҥҥэ барда. — Ханнык эрэ эмээхсини тараҥнатан… Сопхуос икки үлэһитин үлэлэппэккэ тутан олордоҕо. И. Сысолятин
   Мин бэйэм алын үлэһиттэрбин үгүстүк тараҥнаппат үгэстээхпин. В. Ойуурускай
   Тоҕо ити дьиикэйи тараҥнатаҕын? Ити сылдьан хараххын тэһэ ытан кэбистин? М. Горькай (тылб.)

побуд. от атаахтаа = баловать, нежить кого-л.; потворствовать кому-л.; мэниги атаахтатыма — баскар ыттыа посл. не потворствуй глупцу—на голову тебе сядет.

туохт.
1. Киһини иччиргээн илин-кэлин түс, өрүтэ ыстаҥалаа (ыт туһунан). ☉ Вилять хвостом, ласкаться (о собаке)
Сэниэлээх ыттар туран кинини тула эккэлээтилэр, ыран быстыбыт ыттар ыйыластылар. Н. Габышев
Моойторук, Уйбааскыны тула көтө сылдьан, эккэлээтэ. Л. Попов
2. көсп., кэпс. Кимиэхэ эмэ бэрт буола сатаа, ньылаҥнаа. ☉ Заискивать, лебезить перед кем-л.
Дьэ, ити киһи тойотторго эккэлиир идэлээх. «ХС»
ср. алт. эркеле, каракалп. еркелеу, хак. иркеле, монг. эрхлэх ‘ласкать, нежить, баловать’, бур. эрхэлхэ ‘ласкаться’

I 1) побуд. от тараа = 1; баттаҕын эдьиийигэр таратта она попросила свою старшую сестру причесать её; 2) см. тараа = 2.
II побуд. от тарай=; соҕотох оҕоҕутун олус таратымаҥ не слишком балуйте единственного ребёнка.