даҕ. Түргэн-түргэнник, үрүт-үрдүгэр кирдьигиниир. ☉ Часто повторяющийся, исходящий изнутри при закрытом рте, хриплый (звук)
[Тиигир] көхсүн тыаһа кип-кирдьигинэс. И. Гоголев
[Ыттар] көхсүлэрэ кирдьигинэс этэ. И. Федосеев

дьүһ. туохт. Тугу эмэ толорон бөлтөччү, лоппоччу үтэн таҕыс. ☉ Выпирать, вздуваться, вспучиваться, будучи плотно набитым чем-л. изнутри (напр., о кармане). Сиэптэрэ кулҕайан тахсыар диэри укпут

даҕ., кэпс. Ис сыатынааҕар тас сыата элбэх (үксүгэр сүөһү туһунан). ☉ Более жирная снаружи, чем изнутри (о скотине). Таһырдьаҥ сүөһү. Таһырдьаҥ сылгы

сыһ. Иһиттэн тыыллан, иһэн, үллэн тахсар гына; үллэччи. ☉ Так, чтобы распухло, вздулось; распирая (изнутри)
Дыгдаччы иһэн хаалбыт. Алта хос дьапталҕа сарыы сонун дыгдаччы кэтэн кэбистэ. Саха фольк. Этигэр хаан туран улам дыгдаччы иһэн тахсар. Амма Аччыгыйа

даҕ. Ис-иһиттэн сырдык, ыраас, күлүмүрдэс. ☉ Светящийся изнутри, чистый, блестящий
Кытыгырас атах Кырта дьэрэли кырынаас Кылыҥкайдыы ойбут. П. Тобуруокап
Дьэрэли муос саа. ПЭК СЯЯ
Таммах дьэрэли мөһүүрэтин Тырымната ыйаммыт Күп-күөх солко киистэлэрин Салгыҥҥа намылыппыт Баай харыйа. «ХС»

даҕ. Сырдык, ыраас, дьирибинэс. ☉ Светящийся изнутри, чистый, трепещущий
Бииктэр чараас ньалака былыттар көлүччэ дьэрэлкэй уутугар усталларын …… одуулаан турда. Л. Попов
△ Арылхай, сытыы (харах). ☉ Большие, живые (глаза)
Хараҕа - дьэрэлкэй, Хаана тэп-тэтэркэй, Баччыр илиитэ саахардыы маҥан. Н. Некрасов (тылб.)

туохт. Ис-искиттэн сырдаа, чаҕылый. ☉ Светиться изнутри, сверкать
Сардаҥаны кытта үөрүү Сарсыардаттан кииристин, Килбиэннэнэ, күлүмүрдүү Киэһээ имниин кэлистин. И. Эртюков
[Атым] Кир сыстыа диэн, Килбиэннэммит эбит. С. Зверев
Анна сирэйэ туспатык килбиэннэнэн сырдыы оҕуста. Л. Толстой (тылб.)

туохт. Ааны олуурунан иһиттэн хатаа. ☉ Запереть дверь изнутри на засов
Нохоо! Эн бу түүн соҕотоҕун хоноҕун. …… Ааҥҥын иһиттэн олунан кэбиһээр. Эрилик Эристиин
Хата биһиги дьолбутугар, ааннарын олуммакка олороллор эбит. И. Федосеев

сыһ.
1. Сырдыктык, курдаттыы көстөрдүү, ис-иһиттэн сырдаан (харах туһунан). ☉ Ясно, светясь изнутри (смотреть - о глазах)
Нина өйдөөбөккө мин диэки дьэҥкэччи көрбүтэ. Далан
Килиэккэҕэ сылбырҕа баҕайы кырымахтаах саһыллар, киһи диэки сып-сытыытык дьэҥкэччи көрө-көрөлөр, тилигирии мөхсө сырыттахтара. П. Аввакумов
2
көр дьэҥкэтик. Кини биһиэхэ ити курдук дьэҥкэччи этэн биэрбэт. А. Сыромятникова

даҕ. Ис-иһиттэн сырдаан, дьиримнээн, ойуута, сааһа барыта ырылхайдык көстөр (хол., ып-ыраас сүүрүктээх уу түгэҕэр). ☉ Светящийся как бы изнутри, так, что четко видны каждая линия, рисунок (напр., о предметах на дне водоема с чистой, проточной водой)
Дьэргэһэ таас тэлгэхтээх, Чайдааһын таас дьайыҥнаах …… Боролҕон таас оломноох, Аалыы көмүс кумахтаах …… Аммакайдыыр өрүһүм. Нор. ырыаһ.