изобиловать, быть в изобилии, достатке; күһүн үрүҥ ас уйгулуур осенью бывает много молочных продуктов.

II несов. 1. (мелькать) эриэннэнэн көһүн, элэҥнээ; пестрели алые флажки кыһыл флажоктар элэҥнэһэллэрэ; 2. чем (изобиловать) дьэргэй, дьэргэйэн көһүн, бачыгырас буол; письмо пестрит ошибками сурук алҕаһа бачыгырас.

туохт. Куобахтаах буол (ханнык эмэ сиргэ куобах үөскээбитин этэргэ). ☉ Быть богатым, изобиловать зайцами (о местности)
Көрөр ойуурга ороҕу: — Бай, бу сир куобахтаммыт!.. Субу курдук сылдьаммын Билтим тыа диэн тугун. Баал Хабырыыс
2. Бултуу сылдьан хас эрэ куобахха тигис. ☉ Добыть какое-л. количество зайцев (на охоте). Биэс уонча куобахтанным

туохт. Элбээ, үксээ (хол., үп-ас, баай-дуол), толору, дэлэгэй буол. ☉ Изобиловать, быть в изобилии. Сайын үрүҥ ас уйгулуур кэмэ
□ Күөх урсун күүһүнэн Күн уотун көлүйэн Сир ийэҥ иэнигэр Уйгулуоҥ, Уруйдуоҥ. П. Ойуунускай
Өтөр бу ГЭС умаппыт уота Электро-муора буолуоҕа... Сылаас, сырдык уйгулуоҕа Алмаасчыт дьоммут дьиэлэрин. Эллэй

туохт.
1. Бөхтөөх, сыыстаах буол, киртий. ☉ Загрязняться, засоряться. Тулалыыр эйгэбит сыыһырдаҕына тыынар тыыннаах эмиэ ордубатыгар тиийэр
□ Ууну туһаныы сокуонун төрүттэригэр уу киртийбэтин, сыыһырбатын уонна уолбатын диэн харыстыыр аналлаах быраабылалар көрүллэллэр. СГПТ
2. Атын туһата, көдьүүһэ суоҕунан туол (хол., сыыс отунан, сыыс тылынан). ☉ Изобиловать чем-л. лишним, ненужным, бесполезным
Ханнык да тыл сыыһырбатах, Бэйэтинэн буолуон баҕалаахпын. И. Федосеев
Моркуобу биир сиргэ хас да сыл ыһа турдахха, пуочуба сыыс отунан сыыһырыыта ордук улаатар. КММ ОК

туохт., фольк.
1. Эйэҕэс-элэккэй майгылан, күлэ-үөрэ сылаанньый. ☉ Быть приветливым, улыбчивым
[Уол] Ийэтэ хаҥас диэки Иһитхомуос тыаһатан, ас астаан Самалдьыйа сылдьар. ТТИГ КХКК
△ Эт-тыын, саҥар. ☉ Говорить, высказываться охотно
Кэннинэн куотан иһэн ахсааннаах тылынан дьахтар [бухатыыр] саҥалаах буолан самалдьыйан испитэ үһү. ПЭК ОНЛЯ III
2. көсп. Сылааран көһүн, сылаар, наскый (хол., күнү этэргэ). ☉ Светить ласково, заливать ласковым светом (напр., о солнце); изобиловать благодатным теплом и светом (напр., о летнем времени)
Саамал куйаас самалдьыйда, Унаар куйаас олохсуйда, Эдьэҥ куйаас иэнигийдэ. Саха нар. ыр. I
Саһарҕалаах күн Саар күөһүн айаҕын саҕа буолан Самалдьыйан тахсыыта [чыычаах уһуктан турбута]. Суорун Омоллоон

туохт.
1. Өрө үтэн, үллэн таҕыс, бурулуй. ☉ Бурлить, бурно кипеть, клокотать, переполняться
Даҕанча араан үрдүгэр ыйанан оргуйан дэбилийэ турар эттээх күөһү таһааран дэпсэҕэ уурбута уонна икки салаалаах мас атаранан этин хоторбута. Далан
Биир саас Талба халаанын уута дэбилийэн тахсан, улуу күөлү бэйэтигэр сүгүннэрэн илдьэ барбыт. Амма Аччыгыйа. Ол аттынан Бүлүү эбэ хотун дэбилийэ устар. И. Данилов
Бу кэпсэтэ турдахтарына, күөстэрэ оргуйан дэбилийэн таҕыста. В. Миронов
2. Халлаан диэки өрө көтүт, төлө биэр. ☉ Извергаться, бить фонтаном, изрыгать
Булкаан өргөн төлөнүнэн үлтү дэбилий! Эллэй
Сирилии ол онтон, өрө тэбэн, Сир сүмэтэ - ньиэп дэбилийэр. В. Миронов
Сир хара буорунан, буруонан өрө дэбилийэрэ, сэрии хабыр дарбаана барыта биир күдьүс гына холбоспута. И. Федосеев
3. көсп. Үллэн тахса, дэлэйэ, элбии тур. ☉ Изобиловать, множиться, нарастать
Кырдьыга даҕаны, атын дьон туһаммыттарыттан көҕүрээбэт, хата дьэ ордук киэркэйэн, дэлэйэн дэбилийэн иһэр баай! Амма Аччыгыйа
Тураҕас биэбит Тунаҕа барҕардын, Улаан биэбит Уйгута дэбилийдин! С. Васильев
Дьэ бу манна [саас кэлиитин хоһуйууга] поэт өйүн-санаатын оонньооһуна дэбилийэ таһымныыр. КНЗ ТС
Халыҥ сандалы ханайар Хаһата, сыата тэлгэнэр. Үрүҥ илгэ дэбилийэр, Үүт-сүөгэй үрүлүйэр. «ХС»
4. көсп. Күөстүү оргуй, тэтимнээхтик сайда тур (киһи олоҕун туһунан). ☉ Бить ключом, бурлить; бурно расти
Олох тыала-силлиэтэ дэбилийэн тиийэн кэллэ. Амма Аччыгыйа
Куоракка саҥа олох күөстүү үллэн дэбилийдэ. Р. Кулаковскай
Дьэ оччоҕо норуот наадыйыыта толору хааччыллыаҕа, олох таһыма өссө күүскэ өрө дэбилийиэ. «ХС»