несов. 1. см. изобразить; 2. (быть изображением кого-чего-л.) дьүһүннээн көрдөр; картина изображает охотника хартыына булчуту дьүһүннээн көрдөрөр.

с. I. (по гл. изобразить) дьүһүннээһин, ойуулааһын; көрдөрүү; 2. (по гл. изобразиться) көстүү; изображение в зеркале сиэркилэҕэ көстүү; 3. (то, что изображено) дьүһүн, ойуу, көстүү; монета с изображением герба герб ойуулаах манньыат.

сое.,очерчивать несов. I. что (обвести линией) тула суруй, тула сурааһыннаа; 2. что (обозначить контур чего-л.) омоонноо, чопчулаа, чэрчилээ; красиво очерченные губы кэрэтик чопчуламмыт уостардаах; 3. кого-что (изобразить, описать) ойуулаа, ойуулаан көрдөр; # очертя голову бас быстарынан, иннин-кэннин өйдүү барбакка.

туохт.
1. Кириэстээх гын, кириэс ас. ☉ Наделять крестом, ставить крест
Соппуоскалаах кыһыл көмүс кириэстээн, …… Күтүөт сэргэ олортулар. С. Зверев
Кириэстээн килбэтиэн кэрэйэн, …… Уһуктаах остуолба туруорбут. Күннүк Уурастыырап
2. Кимиэхэ, туохха эмэ кириэс ойуулаан, анньан, харысхал бэлиэтин туруор. ☉ Изобразить, ставить знак оберега в виде креста. Эбэтэ саҥа кэлбит сиэнин сүүһүн күлүнэн кириэстээтэ
△ Кириэс ойуулаа. ☉ Изобразить крест. Оҕо дьиэ уруһуйдаан баран, ааныгар кириэстээтэ
3. истор. Окко кириэс туруор, ас (от былдьаммытын, оттообут киһи туһанара бобуллубутун бэлиэтэ; былыр баайдар иэстэрин суотугар дьадаҥылар отторун итинник тутан ылаллара). ☉ Ставить на стог сена знак в виде креста, свидетельствующий о том, что сено забирается у хозяина в пользу другого в счет долга
От миэнэ, ону бэлиэтээн Сибилигин кириэстээтим. Эллэй

сов. 1. что (пьесу, роль и т. п.) оонньоо, толор; 2. что (какую-л. вещь) оонньоо, оонньот; разыграть в лотерею лотереяҕа оонньоо; 3. кого-что (изобразить) буола оонньоо, буолбута буол; разыграть невинно пострадавшего буруйа суох эрээри туоранан иэдэйбитэ буол; 4. что (довести до конца) оонньоо; разыграть партию в шахматы саахымакка биир партията оонньоо; 5. кого, разг. (поднять на смех) оонньуу оҥоһун, күлүү оҥоһун;# разыграть дурака разг. акаарытый, акаарытык быһыылан.

сов. 1. кого-что түһэр, киллэр; представить список лучших работников бастыҥ үлэһиттэр испииһэктэрин түһэр; 2. что (предъявить) көрдөр, биэр; представить удостоверение личности сирэй дастабырыаыньа-ҕын көрдөр; 3. кого-что кому (познакомить) билиһиннэр; представить товарища отцу табаарыскын аҕаҕын кытта билиһиннэр; 4. кого-что (вообразить) санаа, өйдөө; я не могу себе этого представить мин итини сатаан санаабаппын; 5. кого (изобразить) көрдер, дьүһүннээн көрдөр; представить кого-л. в смешном виде кими эмэ киһи күлүөх дьүһүннээн көрдөр; 6. что (причинить) буол; представить большие затруднения улахан мэһэй буол; # представь себе (маны) санаан көр.

сов. 1. кого (увести откуда-л.) таһаар; 2. кого (исключить) таһаар, уһул; вывести из состава президиума президиум састаабыттан таһаар; вывести из строя 1) воен. стройтан тапаар; 2) перен. туһаттан таһаар; 3. кого и без доп. (привести куда-л.) тапаар, тиэрт; дорога вывела на шоссе суол шоссеҕа таһаарда; спутник Земли выведен на орбиту Сир аргыһа орбитаҕа таһаары-лынна; 4. что (сделать вывод) тапаар, түмүктэ оҥор; вывести формулу фор мулата тапаар; 5. кого-что тапаар; үүннэрэн тапаар; вывести цыплят чоппуускаларда тапаар; вывести новую породу скота сүөһү саҥа боруодатын таһаар; 6. что (построить) тутан тапаар; вывести стены здания дьиэ эркиннэрин тутан тапаар; 7. что (уничтожить) сүтэр, ыраастаа; вывести пятна бээтинэни сүтэр; 8. кого (истребить) эс, суох оҥор; 9. что, разг. (старательно написать и т. п.) кичэйэн оҥор, кичэйэн суруй (хсл. букваны); 10. что (изобразить, описать) ойуулаа, ойуулаан тапаар; # вывести кого-л. из себя (или из терпения или из равновесия) тулууруттан таһаар, кыыһырт; вывести кого-л. на чистую (или свежую) воду буруйун саралаа; вывести в люди киһи оҥор, дьон кэккэтигэр киллэр.

туохт.
1. Ханнык эмэ өҥүнэн кырааскалаа, сап. ☉ Покрыть каким-л. цветом, окрасить
Верандатын тас өттүн хараҥа от күөҕэ дьүһүннээтэ.  Аан ийэ дойдуну үүт курдук дьүһүннээн, күлүк курдук ырбаахылаан утутар баар үһү (тааб.: туман). Кыһын кыыһа кыскыыр сата Кыыдааннаахтык айаннаата, Маһы-оту туналыйа Маҥан хаары ыспахтаата, …… Алаастары, тыаны, ууну Ала чуоҕур дьүһүннээтэ. Күннүк Уурастыырап
2. Ханнык өҥнөөҕүн, быһыытын быһааран кэпсээ, ойуулаа (үксүн сүөһү туһунан). ☉ Определить, описать масть, наружность, внешний вид (обычно домашних животных)
Ол кини хас, ханнык сүөһүлээҕин мин тугу билэн суруйтарыамый, арай иэстээччи билэн, бэйэҥ этэн, дьүһүннээн суруйтарыаҥ этэ. А. Софронов
«Чэ, хата, суруксут, ити сүөһүнү, таҥаһы уоппустаа!» - диэтэ кинээс. Суруксут ааҕан, дьүһүннээн, сыаналаан биэртэрин суруйа олордо. Эрилик Эристиин
3. Истээччини, ааҕааччыны сэргэхситэр гына тугу эмэ бары өттүттэн ойуулаан сэһэргээ эбэтэр суруй. ☉ Изобразить, описать что-л. образно (чтобы заинтересовать слушателя, читателя)
Улуу Москва куорат Бу эбит буоллаҕа диэммин, Ол-бу диэки одуулаан көрбүтүм, - Дьүһүнүн үтүөтүн Дьүһүннүөхпүн өйүм хоппото. Саха нар. ыр. III
Кини [Добролюбов] ол саарыстыба дьонун сигилилэрин [буржуазнай олоҕу] бу курдук дьүһүннээн көрдөрбүтэ. Суорун Омоллоон
Куораты, собуоту туойарга Хоһооммун хонууттан булбутум. Арааһы дьүһүннээн айарга Алыптаах айахтаах буолбутум. Күннүк Уурастыырап
4. Атын көрүҥнээ. ☉ Изменить кому-л. внешний вид, облик
[Арыгы] Үтүө мөссүөннээҕи Өлбөөркөй дьүһүннүүр, Дьороҕор сотолооҕу Токур уҥуохтуур. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ачыкы нөҥүө тэрбэлдьиспит төгүрүк харахтара кинини дохсун дьүһүннүүллэр. Амма Аччыгыйа
Хатан ыстаал бөрүөлээхтэр Хаарыйыылаах туустаах гына Хаһыат аайы суруйдулар, Уустук уран тарбахтаахтар Омсо-одуу дьүһүннээннэр Ойуу аайы оҥордулар. П. Тобуруокап
◊ Дьүһүннүүр туохтуур көр туохтуур
Дьүһүннүүр туохтуурдар суолталарынан үксүн киһи хараҕынан көрөрүн хоһуйаллар.  Дьүһүннүүр туохтуурдар хас да араастаахтар. ХЛН СТГ
Дьүһүннүүр тыл көр тыл. [Кулаковскай] Саха тыла баай, ордук дьүһүннүүр тыллара сайдыылаах диирэ. Суорун Омоллоон
Дьүһүннүүр тыллары аннынан сотон иһиҥ. ХЛН СТГ
Саха дьүһүннүүр тылын саҕа нууччалыы быһаарарга ыарахан суох: биир бэргэн тылынан хартыынаҕа көстөрдүү хоһуйан этиини. Далан