изорванный, изодранный, превращенный в лохмотья; илдьиркэй таҥас изорванная одежда.

изорванный, изодранный; изношенный (вконец); илбиркэй таҥас изорванная одежда # илбиркэй эҥээрдээ = разорять, пускать по миру.

1. прич. от растрепать; 2. прил. үрэллибит, арбайбыт (взлохмаченный); илбирийбит (изорванный).

разрываться, рваться в клочья; ибилиттибит таҥас изорванная в клочья одежда.

кэпс.
1. даҕ. Тырыттан-быһыттан хаалбыт (үксүгэр таҥас туһунан). ☉ Изорванный (преим. об одежде)
Ньукуу биирдэ өйдөнөн кэлбитэ оронугар сытар эбит, дэлби тириппит. Дьиэҕэ баар илдьириискэ таҥаһынан барытынан үллүйбүттэр. И. Федосеев
2. аат суолт. Тырыттан-быһыттан хаалбыт таҥас. ☉ Изорванная одежда, тряпье
Сайын илдьириискэни бүрүнэн сырсан илбириҥнэһэллэр. М. Шолохов (тылб.)

күттүөнэ суох — 1) солуута суох, кыра. ☉ Несерьезный, пустяковый
Сатыы айаҥҥа тэһийиминэ, күттүөнэ да суохтан күлүү-салыы эмиэ баар буолааччы. Амма Аччыгыйа; 2) эргэрбит, илдьиркэй. ☉ Изношенный, изорванный
Өкүүчэ кыыс доруобай толуу дьахтар буола улааппыт эбит да, таҥас-сап диэн күттүөнэ суох. Эрилик Эристиин
ср. кирг. күрдөө, күрдөли ‘весь, всё; настоящий, в полной силе, значительный’

даҕ. Бүттэтэ суох алдьаммыт, тырыттыбыт (хол., таҥас). ☉ Рваный, изорванный, разодранный (напр., об одежде). Тырыттаҕас ырбаахы
□ [Ньээм] сэбирдэхтэрэ …… икки ойоҕосторуттан ойута быһыллыбыт курдук буоланнар, тырыттаҕас көрүҥнээхтэр. МАА ССЭҮү
Кыракый дьон куолайдарынан чаҥырҕаан саҥарса-саҥарса, тырыттаҕас баарыстарын көрүөх бэтэрээ өттүгэр хомуйа охсоллоро. А. Куприн (тылб.)

1) рваться, разрываться; таҥаһа тырыттыбыт этэ одежда на нём была изорвана; 2) перен. выходить из себя, нервничать; кини тырыттан барда он вышел из себя.

даҕ. Тырыттыбыт, быһыта баран тэллэ, салыбырыы сылдьар. ☉ Изорванный, изодранный, вконец изношенный
Тайахтаах, илбиркэй таҥастаах, оҕуруот таһыгар, дьиэттэн тэйиччи кыс маска олорор. А. Софронов
Киэһэ аайы мин соҕотох илбиркэй кинигэбин хайдах эмэ мүччү туттаран көрө охсор дьулуурдаах. Амма Аччыгыйа
Илбиркэй сонун сыттанан, ороҥҥо иттэннэри түһэн кэбистэ. М. Доҕордуурап
Таһырдьаттан Уһун Сэмэн, Сиикэй Ньукулай бар хоруо буолан илбиркэй ырбаахылаах, матыыгалаах киирэллэр. Күндэ
♦ Илбиркэй эҥээрдээ - көлөһүннээн сиэ, дьадат, баайын эс. ☉ Разорять вконец кого-л. (соотв. пускать по миру)
Мин эһигини, хара көлөһүммүн муспут баайбын-топпун аймаабыттары, алаһа дьиэбин алдьаппыттары, илбиркэй эҥээрдээбиттэри, бакыр сүһүөхтээбиттэри, ойуттубут олооччулаабыттары, кыраатаҕым буоллун! Н. Якутскай

Даҕааһын күүһүрдэр формата, иб-, ил-, ин-, ит-, ир-, ич- диэн саҕаланар олохторго сыстар: ип-ибигирэс, ипилдьиркэй, ип-инчэҕэй, ип-итии, ипириэнэх, ип-ичигэс. ☉ Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слогов иб-, ил-, ин-, ит-, ир-, ич: ип-ибигирэс 'сильно дрожащий', ип-илдьиркэй 'совершенно изорванный, изодранный', ип-инчэҕэй 'мокрый-премокрый', ип-итии 'прегорячий; очень жаркий', ипириэнэх 'совсем талый', ип-ичигэс 'очень теплый'
Бэй, доҕоор, саарба барахсан суола көстөр дуу? Бу суола... ип-ириэнэх, сабыс-саҥа кэлэн киирбит. Суорун Омоллоон
Уоһа ип-ибигирэс, хараҕыттан уу-хаар баспыт, көлөһүн аллыбыт. Н. Якутскай
Илиитэ ип-ибигирэс. С. Никифоров
Кини хараҕар сапсаһархай бэрэскилэр, ип-итии кэтилиэттэр субу буруолаабытынан кэлэр курдуктар. Н. Заболоцкай
Доромоон диэн киһи кыра соҕус туруорбах дьиэтэ ипичигэс. Күндэ
Мин күндү ааҕааччыларым, бука, былыттаах ип-ичигэс наҕыл сайыҥҥы түүннэри билэллэрэ буолуо. Н. Заболоцкай
Ип-илдьиркэй таҥастаах оҕо туоталлан турар. «ХС»
Таҥаһа ип-инчэҕэй, бэйэтэ буоллаҕына бап-бабыгырас. «ХС»