Якутские буквы:

Якутский → Русский

ииччэх

см. иирчэх .

ииччэх-бааччах

замысловатый, сложный; ииччэх-бааччах ойуу замысловатые узоры.

Якутский → Якутский

ииччэх

аат. Хойуу лабаалаах кыра ыарҕа талах. Мелкий тальник (кустарниковая ива), кустарник
Ииччэх талаҕы Иэнинэн хайытан баран Илдьи сыыйан туран, Икки сигэ оҥорон, Икки суон сиринэн Эпсэри кэлгийдэ, Эрийэбуруйа баайда. Саха нар. ыр. II
Оҕолор [эһэттэн куттанан] көҕөрөн эрэр бөлкөй ииччэх күлүгэр түспүттэрэ. Р. Кулаковскай

ииччэх-бааччах

  1. даҕ.
  2. Дьүүлэ-дьаабыта биллибэт хойуу, киһи кыайан быһаарбат гына эриллэн-иилистэн хаалбыт (туох эмэ). Чрезмерно запутанный, беспорядочно-густой
    Мас көтөрүн, тыа булдун дьиҥнээх киин саарыстыбата манна баар эбит. Туора-маары ыллыктар, ииччэх-бааччах суоллар. Амма Аччыгыйа
    Ииччэх-бааччах салаалаах Иирэ талах лабаатыгар Дулҕа сиэлин хомуйан, Ньуолах сымна отторунан Чыычаах уйа туттубут. М. Тимофеев
  3. Уустук, дэбигис өйдөммөт. Сложный, замысловатый, запутанный
    Бэйэҥ ииччэх-бааччах санааҕар мунан хаалан, бэйэҥ эрэ кыһалҕаҥ туһунан санаа мэһэйдээн, кинини көрбөт, өйдөөбөт, өйдүү да сатаабат этим. Н. Лугинов
    Мунуом диэн отой мунчаарбат кини, Ол хара тыатыгар эрэ буолбакка - Олох ииччэх-бааччах суолугар кытта! В. Миронов
  4. сыһ. суолт. Бутуурдаахтык, дьүүлэдьаабыта биллибэттик. Путано, беспорядочно
    [Архитектор] сибээһэ суох көннөрү сурааһыннары ииччэх-бааччах тардыалыыр. Н. Лугинов
    Ооҕуй оҕус ситимин дыргыччы тардыталаан кэбиспит курдук, элэктэриичистибэ боробулуохалара ииччэх-бааччах сыыйыллаллара. В. Яковлев
    [Коркин] ииччэхбааччах гына бэлиэтэммит сурунар киниискэтин арыйбахтаата. НЕ ТАО

Еще переводы:

иирчэх-баарчах

иирчэх-баарчах (Якутский → Русский)

см. ииччэх-бааччах .

сананылын

сананылын (Якутский → Якутский)

санан диэнтэн атын
туһ. Ити кииллимэр майгыннаах анархыыс өйүнэн ииччэх-бааччах сананыллыбыт быһыылар-майгылар бэрт кыраттан үөскээн тахсыбыттара. Эрилик Эристиин

субул

субул (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн-түргэнник буолар, хатыланар. Часто совершающийся, повторяющийся
Куобах ииччэххэ аһаабыта ырааппыт, субул сырыылаах орохтор тэбиллибиттэр. Н. Борисов

иирчэх

иирчэх (Якутский → Якутский)

көр ииччэх
Күөх куоластаммыт бурдук иирчэх киирбэт гына өрө анньан тахсыбыт эбит. Н. Неустроев
Окко буоллаҕына кутуйахтар суоллара иирчэх курдук элбэхтэр, биир кутуйаҕы мин эккирэтэн сиппэтим. Н. Габышев

бачаах

бачаах (Якутский → Якутский)

бачаах курдук – ииччэх-бааччах курдук, бэрээдэгэ суох мээнэ тэпсиллибит (хол., хаарга хаалбыт суол туһунан). Спутанный, беспорядочный (напр., об оставленных на снегу следах)
Үрэх хара сыырын үрдүгэр бөлкөй сир баарыгар, кырса суола бачаах курдук. «ХС»

бутуллуу

бутуллуу (Якутский → Якутский)

бутулун диэнтэн хай. аата. Нилвэни — герой аата, «талахтар ииччэхтэригэр-бааччахтарыгар маарынныыр бары киитэрэй бутуллуулартан быыһанар суолу тобулааччы» диэн суолталаах. Эвен фольк. Тэрээһин өттүнэн ыһыллыыны социал-демократтар ортолоругар идейнэй бутуллуу күүһүрдэрэ. «Ленин с.»

кииллимэр

кииллимэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Албын-көлдьүн, кубулҕаттаах. Хитроумный, плутоватый
Ити кииллимэр майгылаах анархыыс өйүнэн ииччэх-бааччах сананыллыбыт быһыылар-майгылар бэрт кыраттан үөскээн тахсыбыттара. Эрилик Эристиин. Эрилик Эристиин баай киһи киһиргэс, кииллимэр, сидьиҥ мөссүөнүн арыйар. Н. Тобуруокап

көтүтэлээ

көтүтэлээ (Якутский → Якутский)

көтүт диэнтэн төхт
көрүҥ. Даҕанча боҕутуннарбыт хоһууна быһыта көтүтэлээбит үс өркөннөрүн иккистээн чиккэччи тардан [туматтар] баҕаналарга баайбыттара. Далан
Ааттаммат кыыл …… дириҥ аппаларга быһыта көтүтэлээн, ыт мунна да баппат ииччэх-бааччах ыркый ойуурдары күүстээх күөнүнэн көҥүтэ анньыталаан, тоҕута үктэтэлээн, иннин диэки түһэ турбут. Л. Попов
[Сиэллээхэп] Түүн түһээн: эмиэ куораттаата, Түптэҕэ түһэн ылаттаата, Эмиэ да кынаттанан Өлүөнэни үрдүнэн көтүтэлээтэ. С. Васильев

куоластан

куоластан (Якутский → Якутский)

I
куоластаа I диэнтэн бэй., атын
туһ. Мунньахтыыр дьиэлэрин иһэ соҕотохто аймана түһэр: — Куоластыахха. — Куоластаныллыбат! Амма Аччыгыйа
Хатыйарга оҥостуммуттарын билэр эрээри, көрдөһүүнү да бары көрдөспөтөхтөрүн билэр эрээри, губерния предводителэ куоластанарга сорунна. Л. Толстой (тылб.)
II
туохт. Куолас ас, куоластаах буол (бурдук туһунан). Колоситься
Күөх куоластаммыт бурдук, ииччэх киирбэт гына, өрө анньан тахсыбыт эбит. Н. Неустроев
Куоластаммыт ньэчимиэни кылыстары сиэтэҕинэ, сүөһү айаҕа бааһырар. САБСБ

сигирий

сигирий (Якутский → Якутский)

I
дьүһ. туохт. Сигири курдук ииччэх-бааччах буолан көһүн (хол., киһи баттаҕын туһунан). Иметь взлохмаченный, взъерошенный вид (напр., о волосах)
Эһиги ити сигирийбит түүлээх холбуйаҕыт иһигэр туох хараҥа сөҥөн сылдьарын билбит суох. П. Аввакумов
II
көр сигидий
2
[Өлүөнэ өрүс] сир биэрэктэригэр тахсан сигирийэн ылбыта, буор боллохтору бурал-сарал ыспыта. Т. Сметанин