Якутские буквы:

Якутский → Якутский

илбиһир

туохт.
1. эргэр. Имэҥирэн, эттиин-хаанныын кычыгыланан туран кыргыһыыга, хааҥҥа баҕар. Стать одержимым духом, страстью кровопролития
Хатан батыйа хааннырда, Уһуктаах тимир унньугурда, Биилээх тимир илбиһирдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Төһө да саанан, түрмэнэн дибдийбиттэрин иһин, ытарынан-ыйыырынан илбиһирбиттэрин иһин, фашист аармыйатын күүһэ-уоҕа улам симэлийэн-мөлтөөн иһэрин кэпсээтэ. Амма Аччыгыйа
Бар дьон хаанын халытыыга фашист илбиһирдэ. Эллэй
2. көсп. Тугунан эмэ наһаа үлүһүй, сэтэрэн, кыдьыгыран туран оҥор. Быть одержимым страстью к чему-л.
Биир бириэмэҕэ этэр тылынан илбиһирэн, хомуһуннаах тойугу туойан баран, күүһүҥ-күдэҕиҥ баранан, өйүн-санааҥ ыаммыт курдук кураанахтанан …… тойугу туойбакка сылдьаҕын. Суорун Омоллоон
Кыталык ыллыыр илбиһирэн, Сир тапталын туһунан. С. Данилов
Бандьыыттар илбиһирэн туран кырбаатылар. «Кыым»

Якутский → Русский

илбиһир=

быть одержимым, неистовствовать.


Еще переводы:

илбиһирт

илбиһирт (Якутский → Якутский)

илбиһир диэнтэн дьаһ
туһ. Поэт, суруйааччы тыл үлүһүтэр, илбиһирдэр имэҥин, өйү-сүрэҕи өрүкүтэр күүһүн кимнээҕэр да ордук билиниэхтээх, биһириэхтээх. Күннүк Уурастыырап
Нуучча модун «ураатынан» Охсуһууну илбиһирдэн, Кимэн киирии буолбутугар - Кини бастыҥ кэккэҕэ Эрдээхтик иһиспитэ. Күннүк Уурастыырап

саҕыс

саҕыс (Якутский → Якутский)

сах I диэнтэн холб. туһ. Уйан хатат уота Умсарыта сахсан барда, Иҥиирин тыаһа лыҥкынаата, Илбиһирбит курдук буолла, Тарбаҕын тыаһа лачыгыраата, Табык охсубут курдук буолла… П. Ойуунускай

умнус

умнус (Якутский → Якутский)

умун диэнтэн холб. туһ. Иҥсэлэрэ көбөр, илбиһирэллэр, оҕолорун-аҕаларын, бырааттарын-балыстарын умнуһаллар. Амма Аччыгыйа
Мишаны булгуччу ыал буоларыгар сорудахтаан, тылын ылымматаҕына, бэйэбэйэни умнуһарынан куттаабыта. Р. Кулаковскай

бууланньаҥ

бууланньаҥ (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Булан баран олох арахсыбат, буулуур (хол., өстөөх туһунан). Неотступно преследующий, не отступающий (напр., о противнике)
Бууланньаҥ аһыҥай дьоппуоннар, Иирээннээх ааккытын сууйуохпут, Бу тиһэх, бүтэһик охсууга Илбиһир албаммыт болоппут. А. Абаҕыыныскай

оҥоҥнос

оҥоҥнос (Якутский → Якутский)

оҥоҥноо диэнтэн холб. туһ. Даҕанча бары өттүттэн хаан тахсарын күүтэн илбиһирбит сирэйдэри-харахтары, тугу эрэ хаһыытаан оҥоҥноһор эрэ айахтары көрөр. Далан
Чыычаахтар сымыыттарын тэспиттэр, сыгынньах оҕолоро өрө кыймаҥнаһа, айахтара оҥоҥноһо сыталлар. И. Федосеев

хаанныр

хаанныр (Якутский → Якутский)

  1. хааннан диэн курдук. Кини хаһан даҕаны санааргыыр диэни билбэт, хааннырбыт сирэйин харытынан туора соттубутунан туран кэлэр. Софр. Данилов
    Моойторук уҥа кулгааҕа хааннырбыт уонна кыратык доҕолоҥнуур. Л. Попов
    Эрдэтинэ дьаадьыйыахха, хааннырбыт кыыл сэрэхтээх. И. Данилов
  2. көсп. Илбиһир, кыдьыгыр. Стать одержимым страстью кровопролития
    Кырыктаах үҥүү кыдьыгырда, Хатан батыйа хааннырда, Биилээх тимир илбиһирдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Хаанныран (хаанырдан) бултуйда булт. — элбэх бултан, өлгөмнүк бултуй. Ловить, добывать в большом количестве (о дичи)
    Быйыл, дьэ, кини хаанныран бултуйда. «ХС»
былтай

былтай (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ кэнниттэн эбэтэр иһиттэн өҥөйөн көр, быган таҕыс. Высовываться, выглядывать из-за чего-л.. Кыһыл Ойуун Оһохтоох уота умайан бачыгырыы турар
Бырдьа Бытык Хатан Тэмиэрийэ быһаҕаһыгар дылы былтайан тахсан күчүгүрэччи күлэр. П. Ойуунускай
2. Туох эмэ иһиттэн быган таҕыс. Выступить из чего-л.
Бөрө илбиһирбиттии бастаан былтайа сылдьар иһин ороомохтоон иһэн, муос хабарҕаҕа түһэн, үнтү көмүллээбитинэн барда. Р. Кулаковскай. Тэҥн. бык

кутук

кутук (Якутский → Якутский)

аат. Мунньуллубут, тууйуллубут, кууллайбыт элбэхтик эрэйдээбит санаа-оноо. Горе, печаль, гнетущая мысль
Бассабыык баартыйа соруга Улууска дьон ыытар буолбута. Тиэхээски абарбыт кутуга, Дойдутун диэкинэн таппыта. Эрилик Эристиин
Кутугун тоҕор — түмүллүбүт, ыйыллыбыт санаатын-оноотун, кууллайтарыытын ыллаан, ытаан, этэн-тыынан о. д. а. таһаарар, тарҕатар. Рассеять горе, печаль, гнетущие мысли песней, плачем, рассказом и т. д. Кутугун тохпокко Кууллаттаран аҕай сылдьыбытын ойууннуу Өксөкүлээх Өлөксөй дьэ дуу, Ис иһиттэн имэҥирэн, илбиһирэн Этиэн-саҥарыан баҕаран кэллэ. Эрчимэн

эрилин-мускулун

эрилин-мускулун (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Араастаан хамсан, эриллэҥнээ; эриллэҥнии хамсаа (хол., буруону этэргэ). Извиваться, кривляться (о ком-л.); змеиться (напр., о дыме)
Буурҕа дохсун тыалыгар күөртэнэн, уот төлөнө үөмэхтиир, буруота эриллэр-мускуллар. Н. Якутскай
Удаҕан араастаан эриллэнмускуллан, илбиһирэн истэ. А. Сыромятникова
2
эрилин I 3 диэн курдук. Ону барытын билэн, барытыгар эриллэн-мускуллан үөскээбитэ саха норуота. Амма Аччыгыйа
Эдэр дьоннор, эриллэн-мускуллан истэхтэринэ, кимнээҕэр хатарҕаан тахсыахтара. Р. Баҕатаайыскай
Эһиги эдэргит бэрт, үлэҕэ даҕаны, бэлиитикэҕэ даҕаны эриллэн-мускуллан буһа-хата иликкит. «Чолбон»

садизм

садизм (Русский → Якутский)

м. садизм (1. половой чувствоны ханнарыыга атын киһини эмсэҕэрдиигэ тиийии; 2. перен. киһини ынырыктык эрэйдээ-һининэн, сордооһунунан илбиһирии).