Якутские буквы:

Якутский → Якутский

илгий

туохт.
1. Салгыйан билин, саба биэр (салгын, сыт-сымар, тыал, киһи тыынын туһунан). Обдать, обдувать, обвеять, охватить (воздухом, запахом, ветром, дыханием)
Түстэ дии күүтүүлээх самыырбыт, Илинтэн итии тыал илгийэн. Күннүк Уурастыырап
От мас, нүөл сир, саҥа оһохтон тахсыбыт килиэп сытын курдук, итиитик, минньигэстик илгийэрэ. М. Попов
Үрэх харах курдук чөҥөрүйбүт дириҥ чүөмпэтэ сөрүүнүнэн илгийэрэ. В. Протодьяконов
2. көсп. Дьиҥнээхтик баар курдук буол, биллэн, күөрэйэн кэл. Возникать (как наяву), всплывать, обнаруживаться
Төрөөбүт норуотун тыына кини ырыатыгар илгийэр. А. Сыромятникова
Дьаарбайабын аар дархан Башняны аттынан. Илгийэргэ дылы манна Үйэлэр тыалларынан. М. Ефимов
Өрөбөлүүссүйэ сайаҕас салгына Ойуунускай хас биирдии хардыытыттан илгийэр. «ХС»
3. көсп. Ханнык эмэ иэйиинэн дьай, саба оҕус, өтөн киир. Охватывать, проникать, пронизывать (о каком-л. добром чувстве)
Ол эрээри, хаардаах толоону, тоҥ тыаны курдары сэмэй ийэ сүрэҕин сылааһа илгийэн кэлэ турарга дылы буола истэ. Амма Аччыгыйа
Тугаханныга соччо быһаарыллыбат ис хоһоонноох аҕыйах строкаттан нарын иэйиинэн илгийдэ. Н. Лугинов
Кини [Сухомлинскай] оҕолорго дириҥ таптал уонна убаастабыл тыынынан илгийэр чинчийэр уонна педагогическай үлэтэ …… үтүө холобурунан буолар. «Кыым»

Якутский → Русский

илгий=

обдавать теплом, тёплым воздухом.


Еще переводы:

илгит

илгит (Якутский → Якутский)

илгий диэнтэн дьаһ
туһ. Бэл кыра да сиккиэр илгитэн ааспат. Л. Попов

сахсаҥалаа

сахсаҥалаа (Якутский → Якутский)

сахсай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Кэрэххэ тиириллибит атыыр] тыал илгийдэҕинэ, хара сиэлэ сахсаҥалаан ылар. И. Гоголев

повеять

повеять (Русский → Якутский)

сов. 1. үр, сиккий, илгий; повеял тёплый ветерок итии тыал илгийдэ; 2. чем ойдөнөн кэл, өйгө киир; на меня вдруг повеяло детством эмискэ оҕо сааһым өйбөр киирдэ.

олордуу

олордуу (Якутский → Якутский)

олорт диэнтэн хай
аата. Тааҥка кэннигэр олордуу тирэхтэр өрүстэн илгийэр сиккиэр балаһатыгар сэбирдэхтэрин тыаһата оонньууллар. П. Аввакумов
Кураанах хонуу куйаарга Суугунуур олордуу тыабыт. Баал Хабырыыс

ибил

ибил (Якутский → Якутский)

даҕ. Ичигэһинэн күрүс-күрүс илгийэр (салгын, тыал туһунан). Дующий теплыми порывами, веющий легко и тепло (о воздухе, слабом ветре)
Иирэ талах Биэрэктэммит, Ибил салгын Сиккиэрдэммит Элиэнэлиир Эбэкэйим. Күннүк Уурастыырап
Иһиттэн итийэр, Ибил тыал илгийэр. Күннүк Уурастыырап
Күөх от-мас суһуоҕун ибил тыал тарыыр. А. Пушкин (тылб.)

веять

веять (Русский → Якутский)

несов. I. (о ветре) үр, сиккий, илгий; 2. безл. чем билин, салгый; веет прохладой сөрүүн салгын биллэр; 3. безл. перен (о приближении чего-л.) билин, сиккиэрөн билин; 4. (развеваться) тэлимнээ; веют знамёна знамялар тэлимнииллэр; 5. что, с. х. көгүт, сиксий.

былааскы

былааскы (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Бытархай кыылларга (кырынааска эҥин) эттээх хаптаһынтан оҥоһуллар кыра сохсо. Плашка
Булчуттар маҥнай чугас тыаны, талахтары кэрийэн туһах ииттилэр, онтон кырынааска чааркаан, былааскы туруортаатылар. Н. Заболоцкай
«Былааскы, чааркаан хаарынан бүрүлүннэхтэрэ», — диэн саныы-саныы сып-сылааһынан илгийэр балааккатыгар киирдэ. «Кыым»

быраайылан

быраайылан (Якутский → Якутский)

туохт. Онон-манан аҕыйах атын мас булкаастаах буол. Иметь редкую примесь других пород деревьев (о лесе)
Арыт сиһик, сэппэрээк ардайданан, харыйа, бэс быраайыланан, лиҥкир тиит мастаах үрдүк дьогдьооттор сүрэҕи-быары уоскутар сөрүүн салгынынан илгийэллэрэ. «ХС»

имэҥирт

имэҥирт (Якутский → Якутский)

имэҥир диэнтэн дьаһ
туһ. Имэҥирдэр кэпсэтии Эмиэ төннөр айылҕаҕа, Оһох курдук ип-итии Илгийэр баччакаҕа. Р. Баҕатаайыскай
Мунньах, мөккүөр, оонньуу, биэчэр Имэҥирдэр кэмнэригэр Этиһэрбитин да таптыы Мэниктииргэ тиийэ бастыы, Биир кэккэҕэ былааһаммыт Биһи тэҥҥэ улаатабыт. Дьуон Дьаҥылы

күһүҥҥүтүй

күһүҥҥүтүй (Якутский → Якутский)

туохт. Күһүҥҥү курдук буол, күһүҥҥэ сөп түбэс. Принимать осенний вид
Күһүҥҥүтүйэн саһара сандаарбыт тыа иһиттэн сииктээх, сөрүүн салгын илгийдэ. М. Ефимов
Кэмниэ-кэнэҕэс дьэ сырдаан күһүҥҥүтүйбүт халлаан дьоҕус түннүк бүтэй балаҕыран көһүннэ. Н. Лугинов