и. д. л. от ирдээ =; кини тайаҕы суолунан үчүгэйдик ирдээччи он хорошо выслеживает лося по следу.
Якутский → Русский
ирдээччи
ирдээ-тордоо=
выискивать, выслеживать, неотступно преследовать (напр. зверя).
ирдээ=
1) искать, выискивать, выслеживать (зверя по следу); суолу ирдээ = искать дорогу; кыылы ирдээ = выслеживать зверя (по следу); 2) расследовать; дьыаланы ирдээ = расследовать дело; 3) требовать; иэскин ирдээ = требовать долг.
Якутский → Якутский
ирдээччи
- ирдээ диэнтэн х-ччы аата. Кини тайаҕы суолунан үчүгэйдик ирдээччи. «Биһигини ирдээччилэр эмээхсиннээх оҕонньор диэн ирдиэхтэрэ, оттон барбыт сирбитигэр икки оҕолоох курдук көстүөхпүт, онон тутуллуохпут суоҕа», - диэн эмээхсин бэрт киэҥ былааны, сэкириэти бэрт өр кэпсээн бүтэрдэ. Эрилик Эристиин
- суут-сок. Суутунан иэстээччи киһи. ☉ Истец
Дьыала көрүллүүтүгэр улуустан ол-бу туоһулар, ирдээччилэр, эппиэттээччилэр диэн отучча киһи тоҕо сууллан киирбитэ. Болот Боотур
ирдээ
туохт.
1. Кими, тугу эмэ булардыы сорунан көрдөө; суолунан батыһан эккирэт. ☉ Искать целенаправленно, основательно, тщательно; выслеживать (напр., зверя по следу)
Сэрэйдэхпинэ, ийэ саһыл оҕолорун суохтаан, мин суолбун ирдээн кэлбит быһыылааҕа. Суорун Омоллоон
Онтон кытыыга тахсыбыт кус оҕолорун [эһэ] ирдээн, барытын тутан ылан, хоту диэки төбөлөрүн наардаан сиргэ кэккэлэтэ уурталыыр. Болот Боотур
«Кыһыллары кытта Сүөдэр уола кэлсибит, куоракка баар үһү, көрсөрүм буоллар...» - диэн, хайдах эрэ кинини ирдии сылдьар курдук тылласпыта. Н. Якутскай
Ыт күрүөйэхтэри, үспүйүөннэри атахтарын суолунан ирдээн тутар. Г. Угаров
2. Иэстээн, төлөтөн, көрдөөн ыл. ☉ Требовать возврата долга, востребовать долг
[Атыыһыт] аҕыйах манньыатынан тыын салҕаныах айылаах, күн туратура иэстэрин ирдээн, тэлиэгэлээх атынан куораты биир гына айаннатан таҥкынатара. Н. Лугинов
Өлбүтүн истэн баран: «Дьонуттан баайы ирдиэххэ баар», - диэтэ. Н. Заболоцкай
Көлөһүҥҥүн суут ирдээн биэртэ, төлөтүө! А. Сыромятникова
3. Тугу эмэ халбаҥнаабакка толорору модьуй. ☉ Потребовать, затребовать
Саҥа Конституция экономиканы салайыы миэтэтин, истиилин өрүүтүн лаппа тупсаран, сайыннаран иһиини ирдиир. ФММ ДьКС
Борогууллааччылары уонна сүрэҕэ суохтары саатынан-суутунан хоруотууртан, кинилэр үлэҕэ чиэһинэйэ суохтук сыһыаннаһалларын иһин кытаанахтык ирдииртэн кыбыстымыахха наада. Л. Брежнев (тылб.)
ср. казах. ер 'следовать за кем-л.'
ирдээ-тордоо
туохт. Сорунан, кичэйэн, кыһаллан көрдөө. ☉ Выискивать, выслеживать, неотступно преследовать (напр., зверя)
Ийэттэн-аҕаттан Элэ-была тыллары Ирдээн-тордоон тураммыт, Этэн-саҥаран иһиэҕиҥ. А. Софронов
Муҥнанан-сордонон ирдээн-тордоон, Суостаах бэйэҕин көрүөм баар эбит. П. Ойуунускай
Аҕа дойду Улуу сэриитигэр анаммыт тиэмэни арыйыыга үөрэнээччилэр биир дойдулаахтара сэриигэ кыттыыларын оҕолор ирдииртордуур үлэлэрин матырыйаалларыгар олоҕуран сыһыаран арыйыы уруок актыыбынаһын үрдэтэр. «Кыым»
Еще переводы: