1. талый; ириэнэх сир талая земля; 2. диал. оттепель; ириэнэх буолла настала оттепель # ириэнэх суолун ирдээн см. ир : ир суолун ирдээн ; ириэнэх хааннаах а) общительный; б) обаятельный (о человеке).

даҕ.
1. Тоҥмотох, итииттэн сымнаабыт, ньалҕарыйбыт. ☉ Талый
Ириэнэх буору иэччэхтэригэр диэри ибили кэстилэр. П. Ойуунускай
Саҥа түспүт ириэнэх хаар тииттэр мутуктарыттан сиргэ халтарыйан түһэр. Амма Аччыгыйа
Ананий сүбэтинэн ириэнэх буорун наар арҕаа өттүгэр эһэн истилэр. М. Доҕордуурап
Кини чочумча буола-буола кумаҕы булкуйара, ириэнэх өттүн транспортерга быраҕара. ДФС КК
2. көсп., кэпс. Сахалыы билэр, кэпсэтэр. ☉ Знающий якутский язык, умеющий говорить по-якутски
Ириэнэх нуучча. СГФ СКТ
♦ Ириэнэх иҥиирдээх көр иҥиир
Аҕыс саастаах Атыыр сылгы баһын саҕа, Тоҥ иҥиирдээх тоһуппатах, Ириэнэх иҥиирдээх энчирэппэтэх, Хатан иҥиирдээх хампарыппатах Хара хаппар күлүүһүнэн Халыр-илир гыннаран Хатаан кэбиспиттэр эбит. П. Ядрихинскай
Ириэнэх суолун ирдээ, тоҥ суолун тордоо көр ир II. Хайа тоҕойуом, Эн ириэнэх суолгун ирдээн, Эн тоҥ суолгун тордоон, Бу тиийэн кэллибит. Саха фольк. Онон бэлиэтээҥҥин, Тоҥ суолбун тордоон көрөөр, Ириэнэх суолбун ирдээн көрөөр. П. Ойуунускай
Куоппута да, син биир ситиэм, ириэнэх суолун ирдиэм, тоҥ суолун тордуом. В. Протодьяконов
Ириэнэхтэн иҥнибэт, тоҥтон (тоҥ диэнтэн) толлубат көр иҥин. [Тоҥус Манчаарыны куотарга ыҥырар:] Куттаныма! Мин да биллэр киһибин …… Ириэнэхтэн иҥнибэтэх, Тоҥтон толлубатах дьоһун киһи, Тоҥус бэрдэ буолабын, Дьулайыма, толкуйдан! А. Софронов. Ириэнэх хааннаах - аламаҕай, элэккэй майгылаах. ☉ Общительный, обаятельный, доброжелательный
Ириэнэх хааннаах, Элэккэй бэйэлээх, Киһиргэһэ суох кэмэлдьилээх, Кэскиллээх киһи буолар. А. Софронов. Тоҥор-ириэнэҕэр тиий (тириэрт) - төрдүн-төбөтүн булан, тугунханныгын чуолкай быһаар; иккиттэн биирин быһаар. ☉ Доводить что-л. до логического конца; выяснять, уточнять все подробности, во всем дойти до самой сути
Ир суолларын ирдиэм, ириэнэҕэртоҥор тиэрдэн баран хаалыам. Болот Боотур
Киргиэлэй да, холкута эбитэ буоллар, бука, тоҥор-ириэнэҕэр тиийэн баран тэйиэх киһи, холкуос мунньаҕын тэрийээри иһэр буолан, боломуочунайдыын ааһарга тиийдилэр. Д. Таас
Чопчу буруйдааҕы булан дьүүлгэ туруордахха сатаныыһы. Дьөгүөр Дьөгүөрэбис ылыммыт эрэ буоллар тоҥоририэнэҕэр тириэртэ ини. НС ОК
◊ Ириэнэх былыт көр ир II