Якутские буквы:

Якутский → Русский

ирээтиттэн

послелог, упр. осн. п. из; от; математика ирээтиттэн... из математических дисциплин...; ас ирээтиттэн аккаастаммаппын я не откажусь ни от какой еды.

ирээт

  1. 1) доля, часть; мин ирээппин ыллым я получил свою долю; 2) очередь, черёд; мин ирээтим ааспыт моя очередь прошла; ирээт-ирээт уурталаа = расставлять по порядку, одно за другим; 2. в косвенных формах выступает в роли послелогов (см. ирээтигэр, ирээтиттэн, ирээтэ).

Якутский → Якутский

ирээтиттэн

аат дьөһ. Ханнык эмэ предметтэн тугу эмэ арааран, чопчулаан этэргэ туттуллар (дэҥҥэ тутлар). ☉ Употребляется при указании на совокупность однородных предметов, в рамках которой что-л. выделяется (из, от). Оҕуруот аһын ирээтиттэн хаппыысталара бэркэ үүммүт. Кураанах кус ирээтиттэн көҕөн ордук сэрэх. Ас ирээтиттэн аккаастаммаппын. Тэҥн. чааһыттан

ирээт

аат.
1. Кимиэхэ, туохха эмэ тиксэр өлүү, кимиэхэ, туохха эмэ туох ананара. ☉ Доля, часть чего-л., предназначенная кому-чему-л.
Кинилэр эмиэ бэйэлэрин ирээттэрин - биирдии ыаҕас мутукча көөнньөрбөтүн истилэр. И. Гоголев
[Татыйаана:] Ол эн ирээтиҥ диэн тугуй? [Тимэппий:] Оттон сүөһү, баай чааһын ылыам буоллаҕа дии. Күндэ
Өрөбүл күн эрдэттэн тахсарга, саатар биир киһи ирээтин бүтэрэргэ сананнылар. «ХС»
Көмө хаһаайыстыбалар ирээттэрэ билигин да улахан. «ХС»
2. Ким эмэ уочарата. ☉ Очередь, черед
Мин ирээтим ааспыт. Аны эн ирээтиҥ.  Атын ыксаабыт ыаллар арыый хааччылыннахтарына мин да ирээтим кэлэр ини диэн Харытыай эрэх-турах сылдьыбыт. Софр. Данилов

Еще переводы:

ирээтэ

ирээтэ (Якутский → Якутский)

аат эб. Атыттартан арааран, чорботон чуолкайдааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает отношения уточнения (что касается)
Булт ирээтэ быйыл үчүгэй. Мин бэйэм ирээтим итини билбэппин.  Тыыннаах ирээтэ бары тутуллубут. Уонтан тахса киһи өлбүт, бааһырбыт. П. Аввакумов

куруум

куруум (Якутский → Якутский)

көр курум
3
Урут кэргэннэммит уолаттар аҕалара баар эрдэҕинэ ирээт ылбыттар, куруум төлөөбүттэр, ойохторун энньэ сүөһүлэринэн туһаналларынан ханнык да нэһилиэстибэттэн ирээти ылбаттар. «ХС»

часть

часть (Русский → Якутский)

сущ
сороҕо

сущ.
1) сорох, ирээт
часть долга - иэс сороҕо;
я получил часть - бэйэм ирээппин ыллым
2) чаас
запасные части - саппаас чаастар

сууйталаа

сууйталаа (Якутский → Якутский)

сууй 1 диэнтэн төхт
көрүҥ. Дьиэбин харбаан, ыраастаан Дьэгдьитэн кэбистим, Иһиттэрбин сууйталаан Ирээт-ирээт кэккэлэттим. Т. Сметанин
Көрбөтүҥ дуо, [хамыһаар ойоҕо] сууйбут таҥаһын ыйаан хотолуппутун. Хосторун эмиэ сууйталаабыт. Дьүөгэ Ааныстыырап

черёд

черёд (Русский → Якутский)

м. разг. ирээт, уочарат; теперь твой черёд аны эн ирээтшг; # идти своим чередом куолу быһыытынан баран ис.

атааннас

атааннас (Якутский → Якутский)

атааннаа диэнтэн холб. туһ. «Бу мин ирээтим, ити эн ирээтиҥ», — диэн атааннаспакка, ким тугу кыайарынан, сатыырынан аҥаар кырыытыттан үлэлииллэрэ. «ХС»
Араас оройуоннартан кэлбит оҕолорбут. Кыыс, уол диэн хаһан да атааннаспаппыт. «ББ»
Манна ыстаансыйаҕа Сааска урут, хаһан эмэ сөбүлэспэккэ, атааннаспыт киһитэ диэн ким да суоҕун курдук буолбута. Д. Таас

ирээтигэр

ирээтигэр (Якутский → Якутский)

аат дьөһ.
1. Хайааһын кимиэхэ-туохха эмэ туһааннаан, хааччахтаан, чопчулаан этэргэ туттуллар (дэҥҥэ тут-лар). ☉ Послелог с ограничительно-выделительным значением (по отношению к, по части, относительно, что касается)
Эн да харчы ирээтигэр харам киһи буолуоҥ.  Ыал ирээтигэр Лөкөчөөн учаастакка ханна да санитарнай тэтэрээт баарын көрүөҥ суоҕа. «Кыым»
2. Ханнык эмэ предмеккэ туох эмэ анаммытын көрдөрөргө туттуллар (аат суолт. ситэ сүтэрэ илик). ☉ Употребляется при указании на предмет, которому что-л. предназначено (на, для - не получил полной грамматикализации)
Мария Степановна ирээтигэр быйыл сүүрбэ ньирэй араарыллан туттарылынна. «ХС»

ирээтин

ирээтин (Якутский → Якутский)

аат дьөһ. Кэпсиир сыһыаны көрдөрөн, этиллэр-кэпсэнэр предмети бэлиэтииргэ туттуллар (дэҥҥэ тутлар). ☉ Употребляется при указании на предмет, который является объектом мысли, речи (о, об, про, насчет)
Атыыэргиэн, булт-алт ирээтин ким да суруйбат. «Кыым»

уйуһут

уйуһут (Якутский → Якутский)

уйуһуй 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Дууһанны уйуһут, туйгун ырыа! П. Аввакумов
Булчуттар ытыалаан уйуһутан истилэр. Н. Заболоцкай
Маай бырааһынньыгын иннинэ онно-манна көҕөнү көрбүттэр үһү диэн үөрүүлээх сурахтар бөһүөлэккэ эр дьон ирээтин уйуһутан барбыттара. В. Иванов

хааччылын

хааччылын (Якутский → Якутский)

хааччый диэнтэн атын
туһ. Нэһилиэнньэ куоракка олорор үгүс араҥата таһыттан тиэллэр аһынан хааччыллар. А. Чугунов
Уот биэрээччилэрбит саппаас чааһынан хааччыллыбыттара, хамнастарын аахсыбыттара. Н. Борисов
Атын ыаллар арыый хааччылыннахтарына, мин да ирээтим кэлэр ини диэн Харытыай эрэх-турах сылдьыбыт. СҮК