несов. см. исполнить; исполнять обязанности директора директор эбээһинэһин толор.

межд. бис (артист нүөмэрин иккиһин толороругар көрдөһөр саҥа); исполнить на бис бйскэ толор, көрөөччүлэр көрдөһүүлэринэн толор.

1. прич. от исполнить; 2. прил. (полный чего-л.) туолбут, толору; исполненный энергии толору күдэхтээх.

с. 1. (по гл. исполнить) толоруу; приступить к исполнению обязанностей эбээ-һинэскин толорууга киир; исполнение песен ырыа толоруу; 2. (по гл. исполниться) туолуу; исполнение желания баҕа туолуута; # во исполнение чего-либо тугу эмэ толорорго; привести в исполнение толор, олоххо киллэр.

сов. 1. кого-что (исполнить желания, требования) толор, астыннар, дуоһут; удовлетворить запросы читателей ааҕааччылар көрдөбүллэрин толор; удовлетворить потребности населения нэһилиэнньэ наадыйыытын толор; 2. кого (сделать довольным) астыннар, дуоһут; эта встреча не удовлетворила меня бу көрсүһүү миигин астыннарбата; 3. кого-что, чем (снабдить) толор, хааччый; удовлетворить предприятие сырьём предприя-тиены сырьёнан хааччый; 4. чему (соответствовать) сеп буол, сөп түбэс.

аат., кэпс. Тугу эмэ төһө кыалларынан түргэнник оҥоро охсорго тиэтэйии, ыксабыл, ыгылыйыы. ☉ Стремление сделать, исполнить что-л. как можно скорее, спешка, торопливость. Бөҕөстөр сибилигин аҕай хайалара эрэ дөрбөгөй буолара буолуо диэх курдук, араас албаһы туттан бардылар. Саха сэһ
1977
Кини бэйэлээх [репрессия] тыйыс тыына эрдэттэн хаарыйбытынан, дөрбөгөй түһэрбитинэн барбыта. Н. Заболоцкай

туохт. Тугу эмэ түргэнник оҥоро, бүтэрэ, ханна эмэ суһаллык тиийэ охсоору ыксаа, тиэтэй. ☉ Стараться сделать, исполнить что-л. (напр., дойти до кого-чего-л.) как можно быстрее, спешить, торопиться. Оҕонньор ынаҕа төрөөрү хотонугар төтөлүйдэ
ср. кирг. төтөлө ‘двигаться по кратчайшему пути, напрямик’

м. в разн. знач. иэс; воинский долг воинскай иэсг, исполнить гражданский долг гражданскай иэскин толор; по долгу службы сулууспа сиэринэн; считать своим долгом бэйэҥ иэскинэн ааҕын; взять в долг иэс ыл; дать в долг иэс биэр; делать долги иэскэ киир; влезть в долги иэскэ киир; # первым долгом туох-ханнык иннинэ; отдать последний долг өлүөхсүтү кэриэстээ, тиһэх суолугар атаар; не остаться в долгу перед кем-л. иэс көһүтүмэ (ситиһэн хаал); долг платежом красен поел, иэс төлөнөрө үчүгэй, иэс иэскэ.

туохт. Ким эмэ баҕа санаатын толор, туох эмэ үчүгэйинэн аһара астыннар, дуоһут. ☉ Удовлетворить, исполнить желание, осчастливить кого-л. «Ээ, тыаҕа саалана сылдьабын, хара тыа байанайа тугу эмэ дьоллоорой диэн». Н. Неустроев
Ийэтэ эргиллэн, сылаас тыына уолун сүүһүгэр биллэр. Ийэ кыайан этиллибэт тапталлаах сымнаҕас сыта уолу уоскутар, үөрдэр, дьоллуур. Амма Аччыгыйа
«Доҕотторуом, оччоҕо Ньургуһуну икки үйэлээбит, толору дьоллообут, иккиһин төрөтөн күнү көрдөрбүт Лоокуут эбит». Дьүөгэ Ааныстыырап

сыһ.
1. Тугу эмэ санаан, өйдөөн кэлбит кэмҥэр, санаан кэлбиккин аһарбакка. ☉ Не откладывая (исполнить то, что вдруг пришло в голову или вспомнилось). Санаабычча малбын ылан барыым
□ Ньукулаас, балаҕаныгар тахсан, санаабычча бэрэмэдэйиттэн илимнэрин оротолоото. С. Никифоров
2. Туох эмэ өйүн-дьүүлүн ситэри быһаарбакка, ситэ өйдөөбөккө эрэ. ☉ Необдуманно, опрометчиво
Солуута суох, санаабычча тыллаһыынан ааҕабын. Амма Аччыгыйа
Санаабычча бараахтыыгын, бу үлэҥ тугунан куһаҕаный? Н. Босиков
Санаабычча баайсыбытынан, буруйдаспытынан барбат дьон этибит. «Кыым»