Якутские буквы:

Якутский → Якутский

иэйэхсит

аат., миф. Киһини, сылгыны, сүөһүнү, ыты араҥаччылааччы, көрөөччү-харайааччы дьахтар таҥара. ☉ Общее название богинь, покровительствующих людям, конному и рогатому скоту, собакам
Сылгы сүөһү айыыһыта Дьөһөгөй айыыттан төлкөлөөх, Ынах сүөһү иэйэхситэ Дэлбэн иэйэхситтэн эҥээрдээх, Түөлбэ күөлүм саҕа Дириҥ далай түһүлгэни тэрийдибит. Нор. ырыаһ. Эдьэн Иэйэхсит эдьиийгит Эскэл тый саҕа Эҕэрдэ хаанынан Эркиннии эрчийдин. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Иэйэхситиҥ эҥээрдэстин, айыыһытыҥ аргыстастын», - диэн былыргылыы бэйэтэ билэринэн алгыы-алгыы, сыллаата-уураата. Эрилик Эристиин. Тэҥн. айыыһыт

Еще переводы:

ыадаҥ

ыадаҥ (Якутский → Якутский)

ыадар диэн курдук. Иэйэхсит Хотун Ыадаҥ ыаҕас Ындыылаах эбит эбээт! Саха фольк.

иэйиэхсит

иэйиэхсит (Якутский → Якутский)

көр иэйэхсит
Айыллыбыт аан ийэ дайдыбар ийэ киин сирбэр иэйиэхсит эҕэрдэтин курдук эрийэн кэлиэм, эйэлээҕим. Саха нар. ыр. II
Илэ-чахчы иэйиэхсит ийэ эҥээрдэспит Эйэҕэс санаалааҕа Эн баар эбиккин. А. Софронов
Адьархайыҥ аччаатын, Иэйэхситин эҥээрдэстин, Эҕэрдэҥ элбээтин!.. П. Ойуунускай

иммэний

иммэний (Якутский → Якутский)

көр ымманый
Муора муннуктарыттан Улуу бурут тыаһа Куҥкунуу куугунуура. Сир кырыыларыттан Иэйэхсит иэйиитэ Иммэнийэн иһиллэрэ. С. Зверев

эриэкээ

эриэкээ (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Хоргута, хомойо санаа. ☉ Огорчаться, расстраиваться, обижаться
Айыы Тойон аҕам, ииппит Иэйэхситим, эриэкиир буолаайаҕыт. ХИА КОВО

эдьэн

эдьэн (Якутский → Якутский)

даҕ., үрд. Улуу-хаан, улуу, саамай үрдүкү. ☉ Высокочтимый, почтеннейший
Оһоллоох үҥүүбүнэн өлөрдөхпүнэ хороҥ Айыым хоргутуоҕа, эдьэн Айыым тэлэһийиэ буоллаҕа. Саха фольк. Эдьэн Иэйэхсит илэ чахчы эҕэрдэнэн эркиннээбитэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эдьэн Иэйэхсит эҥэрдэстин, Аҕам Айыыһыт аргыстастын! А. Софронов
ср. тув. эдьэн ‘китайский император’, тодж., бур., монг. эзэн ‘господин, хозяин’, эвенк. эден ‘хозяин, хозяйка’

дьалын

дьалын (Якутский → Якутский)

көр дьалыҥ
Айыыһыт ахтылҕана, иэйэхсит илбиһэ - таптаһыы дьалына икки атахтаах этигэр-хааныгар сүлүһүн буолан сүүрэн, эттэри эймэнитэ этитэн, куотан барбыт. П. Ойуунускай
Оҕонньор, оҕото тыыннаах сураҕын истибититтэн, үөрүү-көтүү дьалыныгар таарыйтаран турда. Эрилик Эристиин

тобохтоо

тобохтоо (Якутский → Якутский)

туохт. Аһы ситэри аһаабакка, тобохто хааллар, ордор. ☉ Оставлять объедки, остатки от еды
Остуол сокуона туспа: Ордороруҥ, тобохтууруҥ Оннуттан да олуона, Ончу сиэргэ баппат. П. Тобуруокап
Аһы тобохтоотоххо, Иэйэхсит хомойор дииллэр. Тэрис
[Кыыл оҕолоро] аһылыктарын тобохтообокко сииллэрэ учуоттанар. ТИиС

үксүй

үксүй (Якутский → Якутский)

туохт., фольк. Ахсаан өттүнэн элбээ, элбэх ахсааннаах буол. ☉ Возрастать, умножаться в количестве
Үөскээн үксүйүҥ, үйэҕит тухары Дьөһөгөй айыыгыт көстө кэллин, Иэйэхсиккит илэ батыстын, Айыыһыккыт чахчы сатыылаатын! ПЭК ОНЛЯ I
Үтүөлээх тарбыйах үксүйбүт, көҕөллөөх кулун күөлэһийбит сирэ эбит! БРИ ТТ

чалчырҕа

чалчырҕа (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Сытыы, быһый, кытыгырас. ☉ Резвый, бойкий, проворный
Чалчырҕа кулун. ПЭК СЯЯ
Чалчырҕа оҕо. ДСЯЯ
[Иэйэхсит хотун] чалчырҕа кулуну чаалыппыт, өрүөлээх торбоһу үөскэппит! ХИА КОВО
ср. казах. шал ‘нечто норовистое’, алт. чалчы ‘буянить, горячиться’, п.-монг. чалчи ‘болтать, тараторить’

айыы-хаан

айыы-хаан (Якутский → Якутский)

айыы-хаан аймаҕа (аймахтара) фольк. — Орто дойду дьоно; саха норуотун эпическэй аата. ☉ Люди Срединной (подсолнечной) земли; эпическое название якутского народа
Арҕаһыттан тэһииннээх Айыы-хаан аймаҕын Алгыһын салайарга Анаабыттара эбитэ үһү [иэйэхсит хотуну]. П. Ойуунускай
Айыы-хаан аймаҕын араҥаччылыыр Аал Луук Мас намылыйа айгырыыр. Баал Хабырыыс