туохт. Кырсаны бултаа. ☉ Охотиться на песца
Хас да ыйыыйынан Айанныыргын таптыыгын, …… Кырсалыыгын, киистиигин, эһэлиигин, тииҥниигин. Эллэй
Кыһын булчут дьон туундараҕа кырсалыы бараллар. Н. Габышев

киистээ диэн курдук
Алдаҥҥа тахсан тииҥниир, Сиинэҕэ саһыллыыр, Сур бөрөнү сойуолуур, Токоҕо саарбалыыр. С. Данилов
Муора булдугар сылдьаллар, оттон кыһын саарбалыыллар уонна сааланаллар. В. Арсеньев (тылб.)

туохт. Андыны бултаа. ☉ Охотиться на турпана
— Ананий эбиккин дуу? — Дорообо! Эбэҕэр андылыыгын дуу? М. Доҕордуурап
Хас да ыйы-ыйынан Айанныыргын таптыыгын, Андылыыгын, хаастыыгын, Кырсалыыгын, киистиигин, Эһэлиигин, тииҥниигин. Эллэй
«Сэттэ туруйа» кэминээҕи Килэдийэр киэптэниэҕэ. Туйаарыскай туулуоҕа. Сааһыт Арамаан андылыаҕа. Баал Хабырыыс

туохт. Эһэни бултас, сонордос (олохтоохтук оҥостон, тэринэн). ☉ Промышлять, охотиться на медведя (основательно подготовившись)
Тайҕа тыаҕа — атынан, Таас хайаҕа — табанан, Туундараҕа — ытынан Хас да ыйы-ыйынан Айанныыргын таптыыгын, Андылыыгын, хаастыыгын, Кырсалыыгын, киистиигин, Эһэлиигин, тииҥниигин. Эллэй
Бөҕө Ньыыкан Билиип Ондуруоһаптыын мэлдьи бииргэ эһэлиир үгэстээхтэр эбит. М. Чооруоһап

I
туохт. Оһуор түһэрэн балаһалыы эбэтэр таҥалайдыы дьэрэкээн ойууну оҥор. ☉ Делать (вышивать) узор в одну полосу каемкой или зигзагами
Тоҕус киис тириитинэн Намыччылаан дьарҕаалаан оҥорбут, Дьаптайан тикпит Дьабака бэргэһэлээх. Тоҥ Суорун
Арай көмнөҕү бүрүммүт баай тииттэр күлүктэрэ түһэннэр, ойуур иһин куруһуба курдук ойуулаан дьарҕаалаабыттара. В. Миронов
II
туохт. Дьарҕаа балыгы бултаа. ☉ Ловить хариуса
Оҕонньор сайынын таас үрэххэ тахсан дьарҕаалыыр.  [Хайа] аттыгар кыһын биһиги киистиирбит, тииҥниирбит, оттон сайын дьарҕаалыырбыт. «ХС»

1. сыһ. Эбэҥки тылынан. ☉ По-эвенкийски
   «Биһини», — диэн Куммаа эбэҥкилии хоруйдаан баран, наартаҕа кэлэн олорон, табах тарта. Н. Габышев
   Василий Степанович эбэҥкилии дуу эбэтэр олохтоох тартарыылаах да буоллар сахалыы үчүгэйдик саҥарар. ПНИ АДХ
   Кини ийэтинээн тугу эрэ эбэҥкилии кэпсэттилэр. СЮ ЫБ (тылб.)
   △ Эбэҥки курдук, эбэҥки киһитэ оҥорорунан. ☉ На эвенкийский манер, как эвенк. Дьуона атаҕын үрдүгэр эбэҥкилии олорунан кэбиспитэ. Н. Габышев
2. даҕ. суолт. Эбэҥки тылынан бэриллэр, эбэҥкилэргэ оҥоһуллар, туттуллар. ☉ Эвенкийский, на эвенкийском языке
   Ахсым тыалым ыраах илдьэр Эбэҥкилии ырыаны. С. Данилов
   Эбэбит эмээхсин тикпит эбэҥкилии эриэн-ньээдэрэс оһуордаах таҥастарын …… нэһилиэкпит мусуойугар туруораары ылбыппыт. Д. Апросимов
   Киистээтэхтэринэ, убайдыы-бырааттыылар күнүс чэйдээбэттэр. Ити хос эһэлэрин саҕатыттан эбэҥкилии үгэстэрэ. «ХС»

туохт.
1. Кимтэн-туохтан эмэ күрэнэн, көстүбэт курдук хорҕой. ☉ Прятаться, скрываться от кого-чего-л. [Сэмэн], хааһылаах чааскытын ороҥҥо уура охсон баран, бэйэтэ оһох кэннигэр саһан хаалла. Күндэ
Өстөөх биир тааҥката суол устун өрө лүһүгүрэйэн иһэр. Биһиги састыбыт. Т. Сметанин
Кыһыл этэрээт Киренскэй аттыгар буолбут кыргыһыыга улаханнык хотторбута. Кыһыл сэрииһиттэр тыаҕа саспыттара. П. Филиппов
△ Туохтан эмэ куотан хаххалаах сиргэ киир, хорҕой. ☉ Укрываться, находить себе укрытие от чего-л., прятаться
Тыынар тыыннаах бары саспыт, Тыынар тыыннаах бары тылыттан маппыт. П. Тобуруокап
△ Туох эмэ күлүгэр киирэн көстүбэт буол (хол., күнү этэргэ). ☉ Становиться невидимым, заходя за что-л. (напр., о солнце, спрятавшемся за гору), скрываться
Кураан туран күн былыкка саһан киирдэҕинэ, сотору ардах эбэтэр былыт кэлэр. ВСС ППУОЯ
2. көсп. Көстүбэт, хахха сиргэ тур, туох эмэ хаххалаах буол; ыраах биллимэкөстүмэ. ☉ Быть, находиться в укромном, незаметном месте, прятаться
Сайсары сыһыытыгар Самныбыт санаалаах, Саах балаҕаннаах Саха диэн омук Саһан олоорто үһү. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу дэриэбинэ соҕуруу диэки барар хайа анныгар тыа быыһыгар саһан олороро. Суорун Омоллоон
Григорий Иванович хойуу кыламаннарыгар саспыт ичигэс харахтара миигин эрдэттэн тардыбыттара. Н. Заболоцкай
3. Дьиҥ бэйэҕин дьоҥҥо көрдөрбөт курдук кубулун, кистэн. ☉ Скрывать своё истинное лицо, притворяться
Холкуоһу букатын сөбүлээбэт, саһар эрэ наадатыгар киирэн сылдьар. Күндэ
[Егор Егорович:] Эн доҕотторуҥ кимнээхтэрий? Саһа сылдьан биһиги кэтэхпитин кэрбээччилэр кимнээхтэрий? С. Ефремов
4. көсп., поэт. Туохха эмэ кэлэн симэлийэн сүт, биллибэт буол. ☉ Исчезать, растворяться в чём-л. (напр., о ветре между деревьями)
Сэргэх киистии чуумпу саһар Түҥ тыа сөрүүн симилэҕэр, Сэргэх булчут саатын тыаһа Сатараан, кини үргэр. И. Гоголев
Лена мааны кыргыттара — эһиэкэйдьит долгуттар …… Таастаах дьирбии биэрэккэ Тахсан саһан хаалаллар. Т. Сметанин
Чыычаахтар …… [тымныыттан] ылычып бардылар. Бэл тыал, сэниэтэ суох туора-маары сүүрэкэлээт, ыркый иһигэр киирэн саһан хаалла. Г. Угаров
5. көсп., поэт. Күндү, киэргэл таҥаһы таҥын. ☉ Одеваться во что-л. дорогое, наряжаться
Ымыы курдук ырыалаах, Далбарай курдук саҥалаах, Саарба тириитигэр саспыт, Үүс тириитигэр үлбүрүллүбүт, Оһуор иһигэр олоҕурбут Суоһалдьыйа Толбонноох диэн Суос-соҕотох кыыстаахтара эбитэ үһү. С. Зверев
♦ Киһи кэтэҕэр сас — атын киһинэн хаххаланан буруйгуттан куот, быыһан, быыһана сатаа. ☉ Уклоняться от ответственности, перекладывая её на другого, прятаться за чужую спину
Туора киһиэхэ буруйгун түһэримэ: хаһан да саһыма киһи кэтэҕэр. Л. Попов
ср. др.-тюрк. йаш ‘скрываться’, тюрк. йашын, йажын ‘прятаться, скрываться’