кипеть, закипать, вскипать; чаанньык кыынньыбыт чайник вскипел.

прям., перен. кипеть; солуурга уу оргуйар в котле кипит вода; үлэ оргуйар работа кипит; оргуйан тур = вскипеть, выйти из себя.

образн. 1) издавать громкие, резкие звуки; рявкать; 2) бурлить, клокотать, кипеть с шумом (о пище во время варки).

1) громко кричать; реветь в гневе; 2) разг. бурлить, клокотать, кипеть с шумом; хааһы буһан бардьыгынаата каша клокочет.

1) наполняться до краёв (жидкостью); 2) бурно кипеть, бурлить, клокотать; олгуйдаах уу оргуйан дэбилииэр в котле бурлит вода; халаан уута дэбилииэр бурлят-разливаются вешние воды.

туохт. Оргуй (элбэх эттээх эбэтэр балыктаах, аҕыйах мииннээх, буһара чугаһаабыт күөһү этэргэ). ☉ Кипеть, вариться (о супе или ухе — говорят, когда мяса или рыбы много, а жидкости мало)
Дьиэлэр аайы оһоххо улахан туой күөстэргэ соболор буһан быксыһан тураллара. Д. Таас

гнев; ярость; киҥ-хаан холунна его охватила (глухая) ярость; он кипит гневом.

туохт. Оргуйан өрүтэ тэбиэлээ (үксүгэр убаҕаһы этэргэ). ☉ Кипеть, бурлить, клокотать (о жидкости)
Даба Холууһут сылгы сиэбит, эмис бэйэлээх эт буһан бидилийэ турар. Саха ост. II
Куурбут үрэхтэр күөстүү бидилийэр күрүлгэннээх уунан дьэргэйэ устубуттара. «ХС»
Күөс оргуйан бидилийэр. Миин минньигэс сыта муннуга саба биэрэр. И. Федосеев. Тэҥн. бадылый

тыаһы үт. туохт.
1. Б үтэҥитик чиҥник тыаһаа, оннук иһилин. ☉ Издавать глухой мерный стук (о моторе автомобиля). Массыына умуллубатах мотуора ликсийэ турар
2. Аргыый аҕай оргуй, кыыйын (туох эмэ хойууну этэргэ). ☉ Кипеть ровно, медленно (напр., о густом супе)
Күнүс эбиэт буһан ликсийэ турар. П. Аввакумов

тыаһы үт. туохт.
1. Оргуйаары күүгэннэн, бытархай хабахтан, сырдьыгынаан тыаһаа (күөс, уу, о. д. а. тустарынан). ☉ Начинать кипеть, закипать, образуя пену, пузырьки (о воде, пище в горшке и т. п.)
Онтон күүгэннээх уунан бырдьыгынаата, үрдүнэн чараас күдэн өрө салҕаластаан таҕыста. Амма Аччыгыйа
Уот тордуйаны сиирэ уурайан хаалла, хата чэйэ оргуйан, кытыыта бырдьыгынаан барда. Суорун Омоллоон
Киэһэлик уу кэлэн быһыттан иҥнэн, үөһэ тардыллыбыт күөс оргуйан бырдьыгыныырыныы дьирибинэйэ оонньоото. М. Доҕордуурап
2. Кыратык тыһырҕаа, сырдьыгынаа (хол., уоту уунан умулларарга). ☉ Слегка потрескивать, шипеть (напр., об углях при тушении костра водой)
Хаста да чаанньыгар уу баһан таһааран, саһаан хардаҕастарын быыһыгар бырдьыгыныы умуллан эрэр уокка кутта. Амма Аччыгыйа
3. көсп., сөбүлээб. Куруук кыыһыра сырыт. ☉ Кипеть гневом (о постоянно сердящемся человеке)
Улуу киһи [эһэ] кыыһыран бырдьыгыныыр. Р. Кулаковскай
«Ойуун, эн меркешкин [суолас] эбиккин», — диэн бырдьыгыныы түстэ кини [Пураама]. С. Курилов (тылб.). Тэҥн. бардьыгынаа