нареч. грязно; кирдээхтик суруллубут написано грязно; кирдээхтик тутун = ходить грязным.
Якутский → Русский
кирдээхтик
кирдээх
грязный, запачканный, нечистый; кирдээх муоста грязный пол; оҕо кирдээх сирэйэ запачканное личико ребёнка; ср. кирээстээх .
Якутский → Якутский
кирдээхтик
сыһ. Марайдаан, кирэ хаалар, кирдээх гына. ☉ Грязно
Кирдээхтик суруй. Кирдээхтик сууй. — [Атыыр] өскөтүн кирдээхтик аттанан, кэнники тымыра сойоҕуйан истэҕинэ, …… түөртээх-биэстээх сылгыны охторорго ыарахан буоллаҕа. НПИ ССЫа
кирдээх
даҕ.
1. Кир биһиллибит, киртийбит, ырааһа суох. ☉ Грязный, запачканный, нечистый
[Уот Уһутаакы] Тоҕус илии кирдээх Тордохтоох ньоло хара ньуурдаах. П. Ойуунускай
Абдуркулла хара лаҕыыр кирдээх кыра куулу уолун иннигэр быраҕан биэрдэ. Эрилик Эристиин
Муоста кирдээх. Күндэ
2. Бороҥ өлбөөркөй, будулхай (өҥ туһунан). ☉ Мутный (по цвету)
Бу уу кирдээх. — [Халлаан] хараара лүҥкүрбүт кирдээх өҥнөөх. И. Гоголев
3. көсп. Куһаҕан, чиэһинэйэ суох, сиэри-майгыны утарар, быртах. ☉ Плохой, дурной, нечестный, безнравственный, грязный
Сыыһа саҥаны саҥарда, Кирдээх тылы киллэрдэ. С. Зверев
Ыпаачый уоруйах кирдээх дьайыгар ылларан …… хаайыыга олоро сырытта. М. Доҕордуурап
Кирдээх, чиэһинэйэ суох дьоннор …… аһары сытыы-хотуу, чабыламмыт буолааччылар. ПБН ОПТ
♦ Кирдээх атаххынан (тилэххинэн) тэбис — кими, тугу эмэ улаханнык атаҕастаа, алдьат-кээһэт. ☉ Унижать, подвергать поруганию кого-л., разрушать что-л. (букв. топтать грязными ногами)
Сардаана ыраас таптала, сырдык ыра санаата содур киһи кирдээх атаҕынан тэпсиллибитэ. С. Никифоров
[Гитлер сэриигэ] Омук-омук Куораттарын, Хонууларын Кирдээх тилэҕинэн Тэпсибит. А. Абаҕыыныскай. Кирдээх илиигин ук (уктар) — кимтэн, туохтан эмэ тугу эмэ уор. ☉ Обкрадывать кого-что-л. (букв. запускать куда-л. грязные руки)
[Маайыс:] Эн тоҕо холкуос үбүгэр кини кирдээх илиитин уктараҕын? С. Ефремов. Кирдээх илиилээх — уорар үгэстээх; аньыылаах. ☉ Имеющий привычку воровать; грешный (букв. с грязными руками)
[Дойдубут] Кэрэтин ыһыаҕар Киллэримэҥ бука диэн Кирдээх илиилээҕи. С. Данилов. Кирдээх киһи — өлбүттээх кэргэнтэн сылдьар киһи. ☉ Человек, в семье которого кто-л. умер. Кирдээх киһи муҥхаҕа сырыттаҕына, балык булда ханнан хаалыан сөп үһү. Кирдээх суоллаах — куһаҕан, омсо-лоох, түктэри майгылаах-сигилилээх. ☉ Скверного поведения, порочный, безнравственный. Бу киһи кирдээх суоллаах
Еще переводы: