даҕ., поэт. Маһы тоҥсуйан быыстала суох төбөтө тоҥхоҥнуур (киргил туһунан). ☉ Ритмично трясущий головой в такт стуку по дереву (о черном дятле)
Кирик-хорук, кирдиэ киргил …… кириҥэтэ көһүйдэҕэ. Күннүк Уурастыырап

лэҥкэй диэн курдук
Хараҕа киэҥэ, ырааһа, төбөтө лэҥкэллэн улахана, сүүһэ кэтитэ — сүрдээх киһи. Амма Аччыгыйа. Иирсэн хаалбыт хойуу будьурхай баттахтаах, лэҥкэллибит төбөтүттэн сэтэлээх суон моонньун кириҥэтин куоһааҕын устун кө лөһүнэ таҥнары харыйан түспүт. Күн нүк Уурастыырап

сыһ. Кэтэһэр курдук. ☉ Как бы ожидая чего-л., выжидая
Чоччугунуордар түспүттэрин кубулуппатахтарыгар, кэҕэ этэрин ууратан, кинилэри кэтэһэрдии, ах баран олорбохтоото. Суорун Омоллоон
Ким эрэ, кэлиэ диэн, кэтэһэрдии туттунан Кириҥэтэ ыалдьыар диэри, Кэмэ суох өр сытара. Күннүк Уурастыырап
Мэхээлэ бэйэтин ыйытыытыгар харданы кэтэһэрдии доҕорун диэки көрбөхтүүр. В. Протодьяконов

даҕ.
1. Эбии сэтэрэн иһэр курдук уҕараабат, хараабат күүстээх. ☉ Усиливающийся, происходящий с ещё большим задором, с неутомимой энергией, силой. Сэтэлээх санаа
□ Ньукулай Киргиэлэйэп хардьыгынас соҕус гынан баран бэрт сэтэлээх, чуор саҥалаах киһи этэ. Бэс Дьарааһын
Сир иэнэ ньиргийэ дьигиһийэр Сэтэлээх силлиэтин мэҥиппиппит. Күннүк Уурастыырап
2. кэпс. Күүрэн көстөр быччыҥнардаах, модьурааһыннаах. ☉ С напрягшимися мышцами; имеющий утолщённость в каком-л. месте
[Тимир Суодалба ойуун] аллаах ат харатын саҕа сэтэлээх муруннаах. ПЭК ОНЛЯ II
Сомоҕоллой сэтэлээх моонньун дьүккүк гыннарда, оҕуһун диэки хааман нүксүлдьүйбүтүнэн барда. Болот Боотур
Иирсэн хаалбыт будьурхай баттахтаах, лэҥкэллибит төбөтүттэн сэтэлээх суон моонньун кириҥэтин куоһааҕын устун көлөһүнэ таҥнары халыйан түспүт. Күннүк Уурастыырап

аат.
1. Саха сиригэр саас эрдэ сайылыы кэлэр бороҥ өҥнөөх кукууктаан саҥарар тыа көтөрө. ☉ Кукушка. Онно иэҕэйбит титиик кэтэҕэр Кэҕэ кэлэн кэпсээннээн кэҕийэр… Эллэй
Ньукуолун ааспыта быданнаата, кэҕэ эппитэ ыраатта. Л. Попов
Кэрэ чуор куоластаах, Кэҕэ кыыл кукууктаан, Киҥкиниир-хоҥкунуур Киэҥ тыаны аймаата. С. Васильев
2. калька., кэпс., байыан. Үөһээ мас лабаатын быыһыгар саһан олорон ытыалыыр снайпер. ☉ Снайпер, укрывающийся в ветвях дерева, «кукушка»
Кэнники кыргыһыыларга Георгий Федоровка снайперскай ытыынан ньиэмэс эписиэрдэрин, «кэҕэлэри» уонна аптамааччыктары бултаһарыгар хамандыыр сорудах биэрбитэ. КИДК
Кэнники мин снайпер буоларга үөрэммитим. Улаханнык «бултуйбут» күммэр үс немецкэй «кэҕэҕэ» тиийэ өлөрөрүм. «ХС»
◊ Арҕас кэҕэтэ анат. — сис тоноҕоһун бастакы сүргүөҕүн чочойбут уҥуоҕа. ☉ Выступающая косточка первого спинного позвонка
Ытыһынан арҕаһын кэҕэтин аргыый таптаан «лап-лап» охсоохсо, кириҥэтин, кэтэҕин билгэлээн иһэн, өйдөөн көрбүтэ — ат кулгаахтарын уһуннара биирдии сүөм кэриҥэ этилэр. Күннүк Уурастыырап
Арҕаһын кэҕэтигэр түһэттэрбит тайах сүрдээх кэбирэхтик атахтара адаарыһа түһээччи диир буолаллара. Р. Кулаковскай
Тыҥырахтаах кырбый кыыл Быһа сарбыйан ылбытын курдук Арҕаһын кэҕэтигэр Аалыы-сырыы дьаҕыллаах. Күннүк Уурастыырап. Кэҕэ кулгааҕа бот. — 1) биир умнастан тахсыбыт элбэх маҥан сибэккилэрдээх, төгүрүк ньалҕаархай сэбирдэхтээх от үүнээйи. ☉ Грушанка
Өскөтө ойуур үрүт дьаарыһын үөскэтэр мастары кэрдэн кэбиһэр буоллар, анныкы дьаарыстар үгүс үүнээйилэрэ (кислица, ландыш, сүрэх от, кэҕэ кулгааҕа уо. д. а.) өлүөх этилэр. КВА Б
Үгүс эмтээх үүнээйилэр: …… куоска ытыһа, кэҕэ кулгааҕа, кулааһай ото диэн ааттаахтар. «ХС»; 2) түөлбэ. Ньургуһун. ☉ Подснежник
Кэҕэлэр күөх «кулгаахтара» «Катюшаны» ыллаһаллар, Кинилэр нарын ыраастара Кыһаан кыыһы санаталлар. С. Данилов
Никита сыһыыны туораан, тыаҕа тахсыбыта. Аһаҕас сиргэ кэҕэ кулгааҕа тыллыбыт. ПНИ ДКК
ср. тат. күке ‘кукушка’, тув. хек ‘кукушка’