Якутские буквы:

Якутский → Русский

кичэйии

и. д. от кичэй =.

кичэй=

1) стараться делать что-л. тщательно; усердствовать; хаачыстыбатын кичэй = бороться за качество; кичэйэн үөрэт = старательно разучивать (напр. песню); 2) разг. сберегать, экономить; үбү кичэй = сберечь средства.

Якутский → Якутский

кичэйии

кичэй диэнтэн хай
аата. Үлэ хаачыстыбатын кичэйии туһугар кини күүскэ туруммута. А. Софронов
Кырынааһы бултуурга хапкааны олус кичэйэн көмүллэр, оттон куобаҕы бултуурга соччо кичэйии наадата суох. ТСКБ

кичэй

туохт. Тугу эмэ үчүгэйдик кыһанан оҥор, туохха эмэ кыһамньыгын уур. ☉ Стараться делать что-л. тщательно, усердствовать в чем-л.
Учуутал …… уруоккутун дьиэҕитигэр кичэйэн үөрэттэххитинэ туйгун үөрэнээччилэр буолуоххут этэ диир. Дьүөгэ Ааныстыырап
[А. Николаев] ким баҕарар айымньытын бэркэ кичэйэн, кыһанан, харыстаан туран ырытара. А. Николаев
Ардахтаах кэмҥэ от түһүн, үрдүн олус кичэйэн оҥоһуллар. ПАЕ ОС
ср. монг. кичийе ‘стараться’

кичэй-хачай

туохт. Тугу эмэ оҥорорго олус кыһан-мүһэн. ☉ Стараться делать что-л. весьма тщательно
Киһисаха аатырбыт Кэриэс-хомуруос тыллары Кичэйэн-хачайан тураммыт, Кэҥэтэ-уһата иһиэҕиҥ. А. Софронов
Килбик-кичимэҕэй күннэргэ Кичэйэн-хачайан тураммыт Ордук соргуну булуохпут, олох дьолун оҥоруохпут. П. Ойуунускай

Еще переводы:

тщательность

тщательность (Русский → Якутский)

ж. кичэйии, кичэл; выполнить работу с большой тщательностью үлэни улаханнык кичэйэн толор.

кыһамньы

кыһамньы (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тугу эмэ оҥорорго кичэйии. ☉ Прилежание, старание в чем-л.
Дьөгүөрдээн санаата көнө сылдьар. Биэссэр нуучча барахсан кыһамньытынан кини кутталлаах уһун ыарыыттан турда. Амма Аччыгыйа
Константин үөрэх төрүттэрин баһылыырга туох баар сыратын биэрбитэ, кыһамньытын уурбута. П. Филиппов
2. Кими-тугу эмэ көрүү-харайыы, кимтуох эмэ туһугар кыһаллыы. ☉ Забота о ком-л.
Көтөрдөр уонна үүтүнэн иитээччилэр уратылара — оҕолорун туһугар кыһамньылара. Төрүөх туһугар кыһамньы көрүҥ ахсаана аҕыйаабатын хааччыйар. ББЕ З
ср. тув. кызымаа ‘прилежание’

кичэл

кичэл (Якутский → Якутский)

  1. аат. Тугу эмэ олус кыһанан оҥоруу, туохха эмэ кыһамньыны ууруу, кичэйии. ☉ Старание, усердие, тщательность
    От бэрт кичэлинэн кэбиһиллибитэ, сытыйбата ини. А. Софронов
  2. даҕ. суолт.
  3. Олус кыһанар, кыһамньытын уурар, кичэйэр. ☉ Старательный, усердный, тщательный
    Маастар Махсыым бэрт кичэл тутуулаах оҕонньор буолан биэрбит. Далан
    Кини биригээдэ биир бастыҥ үлэһитэ, кичэл тутуулаахтара. Н. Заболоцкай
    Ийэм [матаҕаны] кичэл баҕайытык тистэ. А. Сыромятникова
  4. Тугу эмэ олус харыстыыр, кэмчилиир. ☉ Бережливый, экономный
    Туорах да сиэмэни Тохпот кичэл киһи. Күннүк Уурастыырап
    Кини бэрт харам, кичэл киһи. Н. Якутскай. Тэҥн. кичээҥи
    1. көсп. Истиҥ, мээнэ этиллибэт, кистэлэҥ (санаа туһунан). ☉ Сокровенный, заветный (о мысли)
      Киһи дьиҥнээхтик сөбүлүүр, ытыктыыр, эрэнэр киһитигэр эрэ кичэл санаатын кэпсиэн сөп. Софр. Данилов
      Сүрэхпэр туох кэрэ баарын Түөрэ түҥэтэн бүтэрдим, Кэриэс ырыабын ыллаары, Кичэл санаабын биллэрдим. Баал Хабырыыс
старается

старается (Русский → Якутский)

гл
кыһанар

гл.
кыһанар (кыһан), кичэйэр (кичэй)

постараться

постараться (Русский → Якутский)

сов. кыһан, кыһана сатаа, кичэй.

перестараться

перестараться (Русский → Якутский)

сов. разг. наһаа кыһан, олус кичэй.

кичэйээччи

кичэйээччи (Якутский → Русский)

и. д. л. от кичэй =; кини үлэтин кичэйээччи в работе он усерден.

оттенить

оттенить (Русский → Якутский)

сов. кого-что 1. (налоокить тень) күлүктээ, күлүктээн биэр; 2. перен. кичэй, чиҥэт, чорботон бэлиэтээ; оттенить подроб- ности в рассказе кэпсээҥҥэ ымпыгын-чымпы-гын кичэй.

араскыылан

араскыылан (Якутский → Якутский)

араскыылаа диэнтэн бэй. туһ. Хортуоппуйбут саҥардыы араскыыланна
□ Араскыыламмыт хортуоппуйу ордук кичэйэн ыраастаныахтаах. ЭХК

бэгэлдьит

бэгэлдьит (Якутский → Якутский)

бэгэлдьий диэнтэн дьаһ
туһ. Ол кэннэ кичэйэн эрдэн бэгэлдьиттэ. ПЭК ОНЛЯ I