даҕ. Балталыырга, эллииргэ бэринимтиэ, сымнаҕас. ☉ Хорошо поддающийся ковке, ковкий
Курыканнар уһаарбыт болгуолара 99,43 бырыһыан ыраас тимирдээх, онон тапталлымтыа уонна бөҕө буолар эбит. ЕВФ УуДК
Кыһыл көмүһү алтаны кытта холбоон ууллараллара, оччоҕо ордук тапталлымтыа, бөҕө, кутарга, ойуу түһэрэргэ үчүгэй буолара. МАП ЧУу

аат.
1. Олус ыарахан ыйааһыннаах тапталлымтыа өҥнөөх металл. ☉ Мягкий, очень тяжёлый и ковкий цветной металл, свинец
Мантан чугас, Ковалькан үрэҕэр, таастан сибиниэс уулларан, буулдьа куттар буолаллара. Н. Якутскай
2. көсп. Туох эмэ олус ыар, ыарахан ыйааһыннаах. ☉ Что-л. слишком тяжёлое, увесистое. Бу хаас тугун ыараханай, олох сибиниэс эбит дии
□ Уйбааскы сылайан, …… этэ-сиинэ сибиниэс курдук ыараабыкка дылы буолбут. Л. Попов
Комбриг киэҥник далайбыта, Сутуруга — сибиниэс, Ойутан иһэн дайбаабыта Уот сирэйгэ эриэс! Күн Дьирибинэ

м. 1. (машина) станок; печатный станок бэчээттиир станок; 2. (пулемёта, орудия) станок, атах, көлөһө; станок пулемёта пулемёт атаҕа;3. (приспособление) станок; станок для ковки лошадей ат боккуоптуур станок.

1. аат. Үрүҥ кылбачыгас өҥнөөх тапталлымтыа бөҕө тимир. ☉ Твёрдый серебристый ковкий металл, сталь
   Илин Сибиир чугууҥҥа, ыстаалга наадыйыыта улам улаатан иһэр. П. Егоров
   Ыстаал — тиэхиньикэҕэ саамай тарҕаммыт уонна бөҕө металлартан биирдэстэрэ. БК БК
   Ол эрээри киһи үлэҕэ буһар-хатар, ыстаал уһаарыллан, хатарыллан ыстаал буолар. «ХС»
2. даҕ. суолт. Ыстаалтан оҥоһуллубут. ☉ Сделанный из стали, стальной
   Көрбүтэ, мас уктаах ыстаал быһаҕынан быһыта охсон кылбачыҥната олорор үһү. Саха фольк. Малатыылка ыстаал тиистэринэн бурдук киистэтин үлтү мэлийэн, аһын туспа кутан кудулутта. М. Доҕордуурап
   Массыына оҥоһуутугар ыстаал турбалары уон бырыһыан сарбыйыы бэлиэтэннэ. «Кыым»
   ◊ Тимир (ыстаал) өксөкү көр өксө- кү
   Ыстаал өксөкү обургу Куугунуу, уһуутуу Халлааны харбаһа Өрө көтөн таҕыста. «Чолбон»

1) биться, ударяться обо что-л.; маска охсулун= удариться о дерево; 2) быть битым, ударенным; быһа охсулун= быть перерубленным; хайа охсулун= быть расколотым; 3) достигать чего-л., доходить до чего-л.; сиринэн охсулун= доходить до земли (об одежде); 4) выкашиваться, скашиваться, быть скошенным; охсуллубут от скошенная трава; 5) коваться, быть выкованным; үчүгэйдик охсуллубут быһах нож хорошей ковки; 6) перен. заходить, заезжать куда-л., посещать кого-что-л. (от случая к случаю, мимоходом, на короткое время); биһиэхэ охсуллан аас заходи к нам как-нибудь.