Якутские буквы:

Русский → Якутский

когда-либо, когда-нибудь

нареч
хаһан эмэ

когда-нибудь

нареч. 1. вопр. хапан эмэ, хапан эрэ; ты когда-нибудь был в Москве? эн хапан эмэ Москваҕа сылдьыбытыҥ дуо? 2. относ, хапан эмэ; когда-нибудь и мы поедем хапан эмэ биһиги эмиэ барыахпыт.

когда

I союз.
уустук этиилэргэ кэми (бириэмэни) быһаарарга туттуллар. Пойдем, когда перестанет дождь - ардах уурайбытын кэннэ барыахпыт, ардах уурайдаҕына барыахпыт
II нареч.
хаһан

когда

  1. нареч. вопр. хаһан, төһөҕө; ты когда придёшь? эн хапан кэлиэххиний?; 2. нареч. относ, хапан (сороҕор тылбаастаммат); я не знаю, когда он придёт кини хапан кэлэрин билбэппин; 3. нареч. неопр. разг. арыт, сороҕор, хаһан; я занимаюсь в библиотеке когда утром, когда вечером мин библиотекаҕа арыт сарсыарда, арыт киэһэ үлэлиибин; когда можно, когда нельзя хапан сатанар, хапан сатаммат; 4. союз (после того, как) =ҕына, =гар (сороҕор туспа тылбаастаммат); я лягу, когда кончу работу мин үлэбин бүтэрдэхпинэ сытыам; 5. союз (если) буоллар, =ҕына, =гар (сороҕор туспа тылбаастаммат); когда мы организованы, для нас нет невыполнимых задач биһиги тэрээһиннээх буоллахпытына, биһиэхэ кыайтарбат соруктар суохтар.

когда-либо

нареч. см. когда-нибудь.

когда-то

нареч.
хаһан эрэ

когда-то

нареч. .1. (в прошлом) хапан эрэ; когда-то я был с ним знаком хапан эрэ мин кинини кытта билсэрим; 2. (в будущем) хапан эрэ; когда-то она придёт хапан эрэ кини кэлиэ.

Еще переводы:

кэнэҕэс

кэнэҕэс (Якутский → Русский)

в будущем, потом, когда-нибудь; кэнэҕэс өйдүөҥ когда-нибудь поймёшь; кэнэҕэһин-кэнэҕэс в грядущем, в очень далёком будущем.

-нибудь

-нибудь (Русский → Якутский)

частица эмэ; кто-нибудь ким эмэ; что-нибудь туох эмэ; когда-нибудь хаһан эмэ; где-нибудь ханна эмэ.

хаһан

хаһан (Якутский → Русский)

мест. 1) вопр. когда; хаһан кэллиҥ? когда ты пришёл?; хаһан занятие буолар? когда состоятся занятия?; 2) неопр., употр. с частицами эмэ, эрэ когда-нибудь, когда-то; хаһан эмэ кэлиэҕэ когда-нибудь он придёт; хаһан эрэ көрбүтүм когда-то я видел (это); 3) отриц., употр. с частицами да, даҕаны никогда; хаһан да хойутаабатаҕым я никогда не опаздывал.

эмэ

эмэ (Якутский → Русский)

частица 1) словообразующая, образует неопр. мест, и нареч. от вопр. мест, и нек-рых др. слов: ким эмэ кто-нибудь, кто-либо; туох эмэ что-нибудь, что-либо; ханнык эмэ а) какой-нибудь, какой-то; б) неважный; неважно; ханна эмэ гдё-нибудь; хайа эмэ какой-нибудь; хантан эмэ откуда-либо; кимиэнэ эмэ чьё-нибудь , чьё-либо; төһө эмэ много; төһө эмэ күүттүбүт мы его долго (букв. много) ждали; хайдах эмэ как-нибудь; хас эмэ много; хас эмэ төгүл многократно; хаста эмэтэ несколько раз; биир эмэ а) какой-нибудь; биир эмэ ырыаны үөрэт разучи какую-нибудь песню; б) несколько (небольшое количество); хаһан (или биирдэ ) эмэ когда-нибудь, когда-либо; иногда; күҥҥэ биирдэ эмэ саҥарар он очень мало говорит; биирдэ эмэ сылдьыам когда-нибудь зайду; биирдиилээн (или биирдээн ) эмэлээн немного; кое-гдё, редко; биирдиилээн эмэлээн харыйа түбэһэр изредка попадаются ели; 2) усил. употр. в нек-рых сочет. хоть; биирдэ эмэтэ таарыйдын пусть хоть раз заглянет; баҕар , биир эмэ куһу өлөрүөм может, убью хоть одну утку. эмэгэт уст. 1) дух-покровитель шамана; 2) медная пластинка в форме сердца (пришивается спереди на шаманской одежде — особый знак шаманского достоинства); 3) деревянное или берестяное изображение злого духа.

эбит

эбит (Якутский → Русский)

  1. частица 1) модальная а) выражает достоверность, очевидность сообщаемого факта оказывается; манна аҕыйах хонукка олорбут эбит оказывается, здесь он жил несколько суток; б) с гл. буд. вр. выражает желание говорящего бы; сынньана түспүт киһи үчүгэй буолуо эбит хорошо бы немного отдохнуть; в) со словами баар, да выражает усиление: кини ыллыыр да эбит ! как хорошо он поёт!; сор да эбит, муҥ да эбит ! что за горе, что за несчастье!; г) со сл. буоллаҕа выражает убеждённость: ыалбыт кэлбит эбит буоллаҕа значит, наш сосед приехал; 2) словообразующая разг., образует от вопр. мест, неопр. мест, и нек-рые нареч.: туох эбит что-нибудь; ким эбит кто-либо; хайа эбит какой-нибудь; ханнык эбит а) какой-нибудь; какой-то; б) неважно, так себе; хайдах эбит как-нибудь; хаһан эбит когда-нибудь, когда-либо, иногда; ханна эбит где-нибудь; хантан эбит откуда-нибудь; төһө эбит много; 2. союз усл. если; бэрдиҥ эбит, итини дакаастаа если ты такой хороший, (то) докажи это.
кэнэҕэс

кэнэҕэс (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох эмэ кэлин түмүгэр, кэлэр кэскилигэр, хойутун хойут. ☉ В будущем, потом когда-нибудь, впоследствии
Кыраҕыттан эрэйимуҥу биллэххинэ, кэнэҕэс бар дьон кыһалҕатын саныыр киһи буолуоҥ. М. Доҕордуурап
Кэнэҕэс, биһиги кэннибититтэн эһиги хаалан олоруоххут, үлэлиэххит турдаҕа. В. Яковлев. Өскө Августа кэнэҕэс бу дойдуну кэлэн көрөн барар буоллун? А. Федоров
ср. уйг. киниҥэ ‘будущий’

хаһан эмэ

хаһан эмэ (Якутский → Якутский)

быһ. суох солб. аат. Ханнык эмэ кэмҥэ. ☉ Когда-нибудь, иногда
Хаһан эмэ саа тыаһа Үөһэ тыаны өмүрдэр. Күннүк Уурастыырап
Хаһан эмэ Никиталыын орто уҥуохтаах хатыҥыр кыыс кэлэрэ. Н. Лугинов
[Сандаарка:] Бэйи, Барахсаанап барахсан, хаһан эмэ ситиһэр күннээх буолаа инибин. С. Ефремов

биирдэ эмэ

биирдэ эмэ (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Өр буолабуола, дэҥ-дэҥ. ☉ Изредка, иногда
Хойут биирдэ эмэ кэлэн, наҕылыйан чэйдээн барыам. С. Ефремов. Биирдэ эмэ үөһэнэн суор, собулҕаны булбатах абатыгар, хооҕургаан ааһар. А. Федоров
2. Биир да төгүл, биир да түбэлтэҕэ (мэлдьэх. этиигэ тут-лар). ☉ Ни разу, хоть раз (обычно употр. в отриц. предложении)
Уус Мандар биирдэ эмэ күүскэ кыыһырбытын бөһүөлэк дьоно өйдөөбөттөр. И. Гоголев
△ Хаһан эрэ. ☉ Когда-нибудь. Биирдэ эмэ ирэ-хоро кэпсиэҕэ

ый-күн

ый-күн (Якутский → Якутский)

ый-күн буол — күн-ый буол диэн курдук (көр күн)
Уолу букатын иэдэтиэҕин, хата, өлбөт быаҕа, тайаҕа тостон ый-күн буолбута. Н. Заболоцкай
Оҕонньор харбыйбыт күкээркэй моонньун дьүккүччү тутунна, көҕөрөн хаалбыт уоһун хаанньатан таһаарда, кэһиэхтээх куолаһынан: «Судаар! Күн-ый буол!» — диэхтээбитэ. И. Тургенев (тылб.); ый-күн курдук алтыһыахпыт фольк. — киһи эйэлэспэт кырыктаах өстөөҕөр саанан этэр тыла: хаһан эрэ син биир көрсүһүөхпүт, ол көрсүһүү ордук ынырык, кутталлаах буолуо. ☉ Говорят непримиримому врагу с угрозой, что следующая встреча не сулит ничего хорошего (букв. сойдёмся [когда-нибудь], как солнце с луной); ый-күн кырыата баҕайы түөлбэ. — ырыган, элбэхтик да аһаатар топпот, уойбат сүөһү. ☉ Худая, тощая скотина (которая не только не отъедается, но и не набивает брюха, хотя бы и много ела). Син мэччийэр, аһыыр курдук да, ый-күн кырыата баҕайы баар дии; ый-күн ыһыаҕа гын (оҥор) — тугу да кэмчилээбэккэ, ордорбокко бүтүннүүтүн ыһан-тоҕон, матайдаан кэбис, бараан бүтэр. ☉ Раздавать все съестные припасы без расчёта и экономии; промотать всё имущество и деньги (букв. делать праздник в честь Солнца и Луны; фразеологизм связан с обрядом встречи лета: на весенних празднествах, устраиваемых в честь небесных божеств, якуты брызгали кумыс вокруг места игрищ)
Чаарчахаан [Моҕус] этин эттээн ый-күн ыһыаҕа гынан ыһан кэбиспит. Саха фольк. «Субу түүн эһэ кэлэн …… бурдукпун ый-күн ыһыаҕа оҥороро чахчы!» — диэн кини сулана турда. Н. Заболоцкай
Суордар булдун тырыта-хайыта тыытан, ый-күн ыһыаҕа оҥороллор. И. Федосеев
Ороспуойдар …… барыларын кыргыталаан, ураһаларын уматалаан, үөдэн-таһаан оҥорон, ый-күн ыһыаҕа гынан кэбистилэр. Сунтаардар ыл.

-либо

-либо (Русский → Якутский)

частица эмэ; кто-либо ким эмэ; кого--либо кими эмэ; что-либо туох эмэ; где-либо ханна эмэ; когда-либо хапан эмэ.