Якутские буквы:

Якутский → Якутский

куолулааһын

аат., сөбүлээб. Туох эмэ туһунан маннык буолуохтаах диэн элбэхтик саҥаран тылынан быһаарыы, өйдөтүү, үөрэтии. ☉ Многословное рассуждение; наставление
«Оннук буолуохтаах, маннык буолуохтаах» диэн көҥдөй куолулааһынынан уларытыаҥ үһү дуо? Софр. Данилов
Мунньахтарга араас сыыһа-халты тыллаһыылар, куолулааһыннар, кыра да итэҕэһи дарбатан, үлүннэрэн кэпсэтиилэр баар буолааччылар. ПДН ККС

куолулаа

туохт., кэпс., сөбүлээб. Тугу эмэ оннук буолуохтаах, маннык буолуохтаах диэн тылынан быһаар, үөрэтэрдии, өйдөтөрдүү тутун. ☉ Рассуждать (о должном); разглагольствовать; наставлять
Пуд Ильич куолулуур. Кини, сытан эрэн толкуйдуу үөрэммит дьон үгэстэринэн, куолулуурун олус сөбүлүүр. Далан
Валерий Саввинов хотон туһунан сүрдээх баҕайытык куолулаан сөхтөртөөтө. Э. Соколов

Якутский → Русский

куолулаа=

рассуждать о должном; наставлять; кураанаҕы куолулууллар , тааҕы лахсыйаллар погов. рассуждают о пустом, болтают о неумном.

Еще переводы:

пустословие

пустословие (Русский → Якутский)

с. кураанаҕы лахсыйыы, кураанаҕы куолулааһын.

схоластический

схоластический (Русский → Якутский)

прил. 1. ист. схоластическай (схоластикаҕа сыһыаннаах); 2. (формальный) схоластическай, хойгур; схоластическое рассуждение хойгур куолулааһын.

рассуждение

рассуждение (Русский → Якутский)

с. 1. (умозаключение) санаа, өйдөөһүн, толкуйдааһын; 2. рассуждения мн. (высказывания) этии, дьүүл, куолулааһын; выполнять приказ без рассуждений дьүүллүү барбакка бирикээһи толор.

амакый

амакый (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Туох да уратыта суох, көннөрү; барбах, мөлтөх. ☉ Ничем не примечательный, заурядный; посредственный, серый
Вена университетыгар философияны үөрэтэр амакый профессор Эрнест Мах диэн биир оннук үөрэх-сайдыы өстөөҕүн (обскурант) куолулааһынын ылан көрүөҕүҥ. В. Ленин (тылб.)

высокопарный

высокопарный (Русский → Якутский)

прил. наһаа өрө күүрдүүлээх; высокопарные рассуждения наһаа өрө күүрдүүлээх куолулааһыннар.

мээри

мээри (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Буолар-буолбат элбэх саҥалаах. ☉ Болтливый, говорливый
    Ити курдук киһи кэрэхсээбэт кэпсээннээх мээри оҕонньортон олох чахчыларын дэбигис өйдөөн иһэр Маруся төрөөбүт эбит. Эрилик Эристиин
    Өндөрүүс үһэ буолан эрэр. Дьэ, туох да диэ бит иһин, мээри табаарыс. Багдарыын Сүлбэ
  2. аат суолт. Кураанаҕы лахсыйыы, куолулааһын. ☉ Пустая болтовня, пустословие
    Үстүүнньэ мээритэ, лэбэйэ киһ и н и с а л г ы т ы а х к у р д у к. «Чолбон»
    Оҕонньор мээритин киллэрэн, бу өтөх урукку ааспыт албан ааттаах олоҕун кэпсиирин истэрбин мин таптыыр этим. В. Короленко (тылб.)
    ср. монг. мэргүү ‘тупица, дурак’
өйдөнүмтүө

өйдөнүмтүө (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэнник, хомоҕойдук өйдөнөр. ☉ Понятный, доступный для понимания
Ити элбэх суруктары, көрдөһүүлэри өйдөнүмтүө гына эппиэттиэххэ наада. А. Сыромятникова
Ол бу салгымтыалаах куолулааһына суох, оҕолорго дөбөҥнүк өйдөнүмтүө ньыманан көрдөрүллэр. Д. Софронов
Киһи-аймах уустук сокуоннара барылара, кини санаатыгар, биир судургу уонна өйдөнүмтүө сокуоҥҥа түмсэллэр. Л. Толстой (тылб.)

тыллаһыы

тыллаһыы (Якутский → Якутский)

тыллас диэнтэн хай
аата. Солуута суох, санаабычча тыллаһыынан ааҕабын. Амма Аччыгыйа
Мунньахтарга араас сыыһа-халты тыллаһыылар, куолулааһыннар, кыра даҕаны итэҕэһи дарбатан, …… үлүннэрэн кэпсэтиилэр баар буолааччылар. ПДН ККС
Уопсастыбаҕа сиэрэ суох быһыыны утары тыллаһыытын иһин Короленко хаста да түрмэлэргэ олорбута, элбэх сылы сыылкаҕа атаарбыта. В. Короленко (тылб.)

смех

смех (Русский → Якутский)

м. 1. күлүү; 2. в знач. сказ. разг. кү* лүү, кер; его рассуждения — один смех кини куолулааһына — аҥардас кер; # и смех и горе погов. эмиэ да күлэҕин эмиэ да сонньуйа-ҕын; без смеху разг. күлүүтэ-элэгэ суох; не до смеху (или смеха) күлэр-оонньуур киэҥ суох; сделать на смех күлүү гынан оҥор; смеха ради оонньуу оҥостон.

отвлечённо

отвлечённо (Русский → Якутский)

нареч. отвлечённайдык, уоя- сайынан, конкретнаиа суохтук; рассуждать отвлечённо конкретнаиа суохтук куолулаа.