несов. 1. аһый; 2. перен. разг. курастый.

становиться бедным, скудным; беднеть, нуждаться; ср. курастый= 2.

прил. 1. кураанах, этэ-үрүҥэ суох (этэ, үрүҥ аһа суох үүнээйиттэн, ба-лыктан оьгоһуллубут); постный обед кураанах эбиэт; 2. разг. (нежирный) сыата суох; постное мясо сыата суох эт; 3. перен. (скуч- ный) курас, курастыйбыт, чуҥкук; у него постное выражение лица кини курастыйбыт сирэйдээх; # постное масло үүнээйи арыы-та.

сыһ., кэпс.
1. Адьас (хол., быыһан), төрүт, ончу (хол., сыыһан кэбис). ☉ Полностью, окончательно (напр., освободиться, оправдаться), совершенно, вовсе (напр., не лезет — еда)
[Күкүр Уус:] Кэпсээтэххэ — тамты быыһанным, буруйбун-аньыыбын олорчу сууйдум. Суорун Омоллоон
Оо, өлүү эбит, тамты сыыһан кэбистэ дии! Н. Лугинов
Бөһүөлэк олохтоохторун улахан аҥаардара — эбэҥкилэр. Ол эрээри тылларын тамты билбэттэр. Е. Неймохов
Куртахтара төһө да курастыйдар, истэригэр ас тамты киирбэт буолбут. Л. Габышев
2. Букатыннаахтык, туох да хаалбат гына, бүтэһиктээхтик. ☉ До конца, без остатка, полностью (напр., исчерпаться)
Алта гаалаах сири суос-соҕотоҕун оттоон тамты бүтэрдэ. Дьөрү салааны да хаалларбата. М. Доҕордуурап
Эттэрэ эрдэ бүппүтэ, арыы, саахар тамты мэлийдэ, кирпииччэ курдук хаппыт аҕыйах бухааҥка килиэп эрэ хаалла. И. Сысолятин
Бу күөл уута сэрии сылларынааҕы курааҥҥа тамты эстэ сылдьыбыттаах. ФВС К

туохт.
1. Кууран-хатан, аанньа үүммэккэ мөлтөө (от-мас туһунан). ☉ Вянуть, теряя влагу, засыхать (о растительности)
[Кураантан, суттан] дьиэ-уот сиэгэнийдэ, тиэргэн тубарсыйда. В. Титов
Туундара син биир астаах остуол кэриэтэ. Кини ардыгар тубарсыйар, дьадайар кэмнэрдээх. «ХС»
2. Кураанах, иччитэ суох буол, кураанахсый, иччитэхсий (хол., дьиэ). ☉ Становиться пустынным, заброшенным (напр., о доме)
Бу ыал дьиэтэ биирдэ курастыйа, тубарсыйа түспүтэ. В. Титов
Улам кураанахсыйан, тубарсыйан барбыттара бастакы ньиргиэрдээх пятилеткалар төрөппүт дьоҕус бөһүөлэктэрэ, учаастактара. «ХС»
3. Аанньа аһаабакка аччыктаа, аастуор сырыт. ☉ Испытывать голод, голодать, тощать
Тубарсыйа харгыйбыт Торҕон киирдэ диэҥҥин …… Туора көрбүккүн Дьэ, өйдүөтүҥ дуо? Д. Говоров
Сибиинньэлэрбит улаханнык тубарсыйан тураллар. «Кыым»
4. көсп. Санааҕа-онооҕо ыллар, санаарҕаа, туорхаһый. ☉ Испытывать тоску, тосковать
Дьонун санаатаҕына хайдах эрэ ис-иһиттэн наһаа кууран-хатан, тубарсыйан кэлэр. Н. Лугинов
Туох эмэ дьылҕа охсуутуттан Турук оннук тубарсыйар, Хаан-сиин оннук кубарыйар, Кут-сүр оннук аһааҕырар. И. Баишев

прил. 1. апыы, кураххай; кислое яблоко апыы яблоко; 2. (от брожения) апый-быт, апытыллыбыт; кислая капуста аһыйбыт хаппыыста; 3. хим. кислоталаах; кислые растворы кислоталаах суурадаһыннар; 4. перен. разг. курас, курастыйбыт; сделать кислую мину сирэйгин курастык тутун, сөбүлээбэтэхтии тутун.