аат.
1. Биирдэм ааҕыы (хаста эмэ төхтүрүйэн туох эмэ ахсаанын ыйарга, ааҕарга). ☉ Раз (в сочетании с числительными указывает на количество каких-л. действий, случаев и т. п.)
Алмаастаах чочуйар ыстаныактар үлэ таһаарыытын уонтан тахса төгүл үрдэтэллэр. И. Данилов
Ойуунускай туох-ханнык иннинэ өрөбөлүүссүйэ үйэтин, олох, охсуһуу ырыаһыта этэ диэн биһиги өссө биир төгүл бигэргэтэн этиэхтээхпит. ПАО ЫА
Эхолотунан муора дириҥин сыл аайы уонунан тыһыынча төгүл кээмэйдииллэр. МНА ФГ
2. Хаста эмэ буолар, хатыланар көстүүттэн, хайааһынтан, түгэнтэн биирэ, биир соҕотоҕо. ☉ Раз, случай в ряду однородных повторяющихся действий, проявлений чего-л.
Тиһэх төгүл алааһын, Чараҥ, чагда тыаларын, көрөн ылаат Турда токур тайахтаах Дьөгүөрүскэ таһыгар. Р. Баҕатаайыскай
Сарсын бырастыылаһа таарыйа оскуолабар бүтэһик төгүл барарым дуу? Г. Колесов
Кини [куруолук] сылга үс-түөрт төгүл, биирдии төгүлүгэр түөртүү-уон иккилии оҕону, төрөтөр. ББЕ З
3. Ханнык эмэ хайааһын, көстүү чааһа, сорҕото, түһүмэҕэ. ☉ Составная часть, элемент, звено какого-л. действия, явления. Пьеса иккис төгүлэ
□ Ыһыах төгүллэрин тойуктара, туом сигилитин толорор көрүҥүн сүтэрэн, көннөрү үгэс буолан, үҥкүү тылыгар кубулуйбуттара буолуо диэн сэрэйиэххэ сөп
Саха фольк. Кини [Зверев] талааннаах ырыаһыт, ордук чуолаан, үҥкүү төгүлүгэр, үҥкүү ырыатыгар идэтийбитэ. «ХС»
4. мат. Биир чыыһыланы эбиллээччи быһыытынан хаста да эбэр дьайыы. ☉ Умножение. Алта төгүл сэттэ — түөрт уон икки
□ Иккилиинэн биэс төгүл ыллахха, уон буолар. ММИ М-2
ср. тюрк. төгэ ‘кончаться’