Якутские буквы:

Якутский → Русский

саптарыы

случка; ср. буоһатыы .

саптар=

побуд. от сап=.

Якутский → Якутский

саптарыы

  1. саптар диэнтэн хай. аата. Бүппүт үлэлэр ороскуоттарын саптарыы былаанын кыайан толорботубут. Тумарча
  2. т.-х. Төрүүр сүөһүгэ, кыылга атыырын ыытан буоһаттарыы. ☉ Оплодотворение животных, случка. Ынаҕы саптарыы. Ийэ саһылы саптарыы
    □ Куруолуктары саптарыыга уруулууларын учуоттаныллыахтаах. ДьСИи
    ◊ Сииги саптарыы т.-х., көр сиик I. Сииги саптарыы үлэтэ куолутугар эрэ ыытыллар

саптар

сап I диэнтэн дьаһ
туһ. Ойууннар кыырар аан хосторун түннүгүн-үөлэһин саптардылар. Н. Якутскай
Ньалҕарытан ыраас хаалаары, буруйгун саптараары гынаҕын дуо? Р. Баҕатаайыскай
Калинин аатынан холкуос атыырынан уон биэни саптарбытым онуон төрөөтүлэр. Эрилик Эристиин
♦ Кырдьыккын саптар — кырдьыккын балыйтар, мэлдьэххэ түбэс. ☉ Встречать с чьей-л. стороны сомнение в своей правоте, быть напрасно обвинённым в чём-л.
Киһи кырдьыгын саптардаҕына, сороҕор бөтө бэрдэрэн, саҥарбакка хаалааччы. Т. Сметанин
◊ Сииги саптар — сиигэ хатан хаалбатын диэн бааһына буорун хорутан, бараналаан оҥор. ☉ Обрабатывать пашню вспашкой и боронованием для задержания влаги в почве (букв. покрывать влагу)
Тыраахтар бааһынаҕа батыллыбат буолла да, сииги саптарбытынан бараллар. ЧНН СОИСК

Еще переводы:

буоһатыы

буоһатыы (Якутский → Русский)

и. д. от буоһат = оплодотворение, осеменение; искусственнай буоһатыы с.-х. искусственное осеменение; ср. саптарыы .

случка

случка (Русский → Якутский)

ж. 1. (по гл. случить) саптарыы, ир-сиһиннэрии; 2. (по гл. случиться II) сапсы-һыы, ирсиһии.

кылаастаа

кылаастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Бөлөхтөргө, кылаастарга араартаа. ☉ Распределять по группам, классам, классифицировать
[Табалары] кылаастаан саптарыы туһата улахан эбит, ону Ямаллааҕы опытнай ыстаансыйа туоһулуур. ТСА ТС

сачарыы

сачарыы (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Иккилээх тыһы таба. ☉ Двухгодовалая самка (важенка) оленя
Эдэр тыһыны сачарыыны эрдэттэн сыныйан саптарыыга кытыараллар. ТСА БТ

оправдание

оправдание (Русский → Якутский)

с. 1. (действие) кырдьыгын таһаарыы, сөбүгэр таһаарыы, быыһааһын (напр. подсудимого); саптарыы (напр. поступка); тилиннэрии, толуйуу (расходов и т. п.); толоруу (надежд и т. п.); 2. (довод) куотунуу, хоруйданыы; найти оправдание куотунуута бул.

дьүдьэйии

дьүдьэйии (Якутский → Якутский)

дьүдьэй диэнтэн хай
аата. Дьүдьэйии бөҕөнү дьүдьэйэн баран, тоҕус төгүрүк сыл устатыгар хаайыыга, быаҕа сытан олорбутунан, ол кэлгиэтигэр өлбүтэ үһү. Саха фольк. Ынах кытарааһынын суох оҥоруу, саптарыыны былааннаахтык тэрийии, сүөһү дьүдьэйиитин утары охсуһуу …… тустарынан киэҥ кэпсэтии буолар. ПДН ТБКЭ

тырыыппайдааһын

тырыыппайдааһын (Якутский → Якутский)

тырыыппайдаа диэнтэн хай
аата. Ол маҥнайгы салаҥ тырыыппайдааһын этэ. И. Алексеев
Сииги саптарыыга агрономическай көрдөбүл тутуһуллубат, хараҕы баайан тырыыппайдааһын элбэхтик таһаарыллар. «Кыым»
Чэ, ол кумааҕыны тырыыппайдааһын эбэтэр ырыаны үөрэтии — эдэр киһиэхэ үлэ буолбатах. С. Курилов (тылб.)

уһатыы

уһатыы (Якутский → Якутский)

уһат диэнтэн хай
аата. Маҥнайгы, үһүс устуруокалар уһатыыта суох түөртүү сүһүөхтээх тыллара ыпсаҕайдык дьүөрэлэһэллэр. Софр. Данилов
Тылга уһатыы туох суолталааҕын быһаарыҥ. ЕНВ СТ. Саптарыыны хайдах тэрийэртэн ынахтар эрдэ төрөөһүннэрин ситиһии, ынах ыанар кэмин уһатыы улахан тутулуктаах. «Ленин с.»

буоһат

буоһат (Якутский → Якутский)

буоһаа диэнтэн дьаһ
туһ. Төрөөбүт ынах уон аҕыс-сүүрбэ биир хоммутун кэннэ саптарыыга наадыйар кэмин аһарбакка буоһатыллыахтаах. ТВН ФБНь
Эккэ анаан үөскэтиллэр ынахтары, искусственнай сиэмэлээһининэн буоһатар буоллар ордук түмүктээх буолуо этэ. ПНС НьЭЫыИи
Чугас уруулуу табалары бэйэ-бэйэлэрин кытары буоһатар буоллахха, мөлтөх, кыра, өлүгэс тугут төрүүр. ПСБ ТИиПҮ

орбоҥ

орбоҥ (Якутский → Якутский)

аат. Сүөһү (ынах) ууһуур уорганын тас өттө. ☉ Внешний половой орган у самки крупного рогатого скота
Сүөһү ууһуур уонна төрүүр уорганыттан ордук маатка, орбоҥ, яичник араастык сүһүрэн ыалдьааччы. МСО ЫКТУО
Сүөһү саптарыыга баҕарыытынан тас бэлиэтэ быртаҕырыы диэн аатырар; ол половой өттүнэн ордук көҕүйүүтүттэн, орбоҥ итиэннэ киэли (матка) салыҥнаах бүрүөтэ үллүүтүттэн, кытарыытыттан биллэр. СИиТ