с. кууһуу, куустуһуу, куустарыы; броситься в объятия куустара түс; схватить в объятия кууһан ыл; # принять с распростёртыми объятиями үөрүүнэн көрүс, илииҥ үрдүгэр түһэр.

нареч. разг. (оптом, все вместе) кууччам, куустара, барытын бииргэ; отпустить товар чохом табаары кууччам биэр; чохом отмерить барытын бииргэ кэмнээн ыл.

сов. что 1. тимирдээ, тимиринэн бүрүй, тимиринэн куустар; оковать ящик железом дьааһыгы тимиринэн бүрүй; 2. перен. (подморозить) хам ыл.

тартай диэнтэн дьаһ
туһ. [Кулунчук] таптаабыппын истэрдии, Таныыларын тартатта, Куустарбытын билэрдии Кулгаахтарын хамсатта. И. Эртюков
Атыыр соноҕос таныытын тартаппытынан, иҥэрсийэиҥэрсийэ томтор үрдүгэр өрө батыччахтаан таҕыста. А. Фадеев (тылб.)

аат. Таһаҕаһы тиэйэр уонна сүөкүүр үлэһит. ☉ Грузчик
Лааһарап кэлээт, ыскылааттары бэлэмниир, куруусчуттары олохтуур түбүккэ түһэр. Амма Аччыгыйа
Ый ыпсыыта Ыган кэллэҕинэ, Курбачыйбыт-ирбэчийбит куруусчут дьонтон Куду өйдөөх өттүлэрэ Кутугунатар дьаллыкка Куустарбытынан бараллар. Р. Баҕатаайыскай

көр буударалан
Плисада пуудараламмытын үрдүнэн, халтаһалара кытарбыта биллэр. Н. Габышев
Кини [Тамара Ниловна] кутасүрэ тостон, сүүһүгэр түспүт сурааһыннар дириҥии тардыллан биллэ соҕус пуудараламмыт иэдэһин имэринэ, …… мунчаарыы муҥар куустара олордоҕуна, Арамаан Баһылайабыс тахсан барбыта. П. Аввакумов

тиргиитээ диэнтэн холб. туһ. Марха улууһун арҕаа эҥээригэр олохтоох нэһилиэктэр «аҕа баһылыктара» арахсаннар, «бэйэлэрин» урдустарын саҥа тэринэргэ элбэх сыл устата үҥсэн тиргиитэспиттэрэ. Амма Аччыгыйа
Балачча тиргиитэһэн, хайалара да бырахпат. Аны Быканов урут куустарар. Улдьаа Харалы

туорхаһый I диэнтэн хай
аата. Соҕотохсуйан туорхаһыйыы курас иэйиитигэр куустаран иһэн, дьахтар эмискэ холурдук ойон турда. Софр. Данилов
Мин …… тута дьэгдьийэ түстүм, туорхаһыйыым ханна да суох буолла. С. Данилов

сов., охватывать несов. 1. кого-что (обхватить) куус; охватить руками ствол дерева икки илиигинэн мас умнаһын куус; 2. что (опоясать, окружить) эргит, куустар, курдаа; охватить бочку обручами буочуканы уобуруччуларьшан куустар; 3. кого-что (объять — о пламени, тьме и т. п.) саба сүур; пламя охватило здание уот дьиэни саба сүүрдэ; 4. кого чем (о чувствах) хап, ыга ыл, өрө куус; всех охватила радость дьону барытын өрүү өрө кууспута; 5. кого-что (распростри- нитпься) хап; движение сторонников мира охватило все страны эйэ диэки буолааччылар хамсааһыннара бары дойдулары хапта; 6. кого-чтпо (распространить на кого-л.) хап; охватить всех работников социалистическим соревнованием үлэһиттэри барыларын социалистическай куоталаһыынан хап; 7. кого--что (обойти с фланга) эргийэн ыл, төгүрүй.

м. 1. мурун; 2. (клюв) тумус; 3. (судна) тумус; 4. см. носок I 2; # натянуть (или наставить) нос кому-л. разг. отуойкаҕа олорт, кураанаҕы куустар; повесить нос разг. санааҕа түс; совать нос разг. онно-манна ороос, булкус; не видеть дальше своего носа разг. муннуҥ анныттан ырааҕы көрүмэ; из-под (самого) носа разг. муннун анныттан, көр-дөрбүтүнэн туран; остаться с носом разг. албыннат, кураанаҕы куус.