Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыаһылаа

туохт.
1. Киһини эбэтэр сүөһүнү атахтарын холбуу баайан хамсаабат эбэтэр ыраах барбат оҥор. Связать ноги человеку, чтобы обездвижить, или скотине, чтобы ограничить свободу передвижения
Кээрэкээн ол ыты тутан, тумсугар томторук кэтэрдэн, түөрт атаҕын түүрэ кыаһылаан кэбиспит. Амма Аччыгыйа
Ынах ыанарыгар тэбиэлэнэрин иһин атахтарын кыаһылаары, быа ыла кыһыҥҥы хотонноругар барар. Н. Якутскай
Ыт уола, мин атахпын кыаһылыы тураҕын буолбат дуо! Акаарыа, Манчаары атаҕын баай! Софр. Данилов
эргэр. Тимир сыабы, хандалыны кэтэрт (хол., хаайылаахха). Сковать железными цепями, заковать в кандалы (напр., узника, каторжника)
Константин дьону аҥаардас кымньыынан таһыйан, сыабынан кыаһылаан уонна буруйдаан өлөрөн эрэ бас бэриннэрэр кыаллыбатын өйдүүрэ. КФП БАаДИ
2. көсп. Тугу эмэ гынаргын боҕус, буомнаа, көҥүлгүн тууй, адаҕа, мэһэй буол. Сковывать, лишать свободы, связывать по рукам и ногам
Максим илиитин-атаҕын кыаһылаабыт кэнэн санаа оргууй төлөрүйэн, улам холкутуйан истэ. Н. Лугинов
Олох эрэйэ-кыһалҕата, тиийиммэт-түгэммэт буолуу кинини хам кыаһылаабыта. И. Федосеев
Өстөөх биһигини сэриилээн буулдьа, миинэ ардаҕынан типтэрэн, инники диэки хамсаппат гына кыаһылаата. Н. Кондаков

Якутский → Русский

кыаһылаа=

1) спутывать (кому-л. ноги); ынаҕы кыаһылаа = спутать корову; 2) перен. подчинять себе, лишать самостоятельности.


Еще переводы:

кыаһаа=

кыаһаа= (Якутский → Русский)

см. кыаһылаа =.

кыаһылат=

кыаһылат= (Якутский → Русский)

побуд. от кыаһылаа =.

кыаһылас=

кыаһылас= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от кыаһылаа =.

кыаһылан=

кыаһылан= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от кыаһылаа = иметь путы (на ногахо скоте); спутываться, быть спутанным (о скоте).

кыаһылас

кыаһылас (Якутский → Якутский)

кыаһылаа диэнтэн холб. туһ. Эн даҕаны өмүрэҕин-соһуйаҕын даҕаны, Строду кытта Пепеляевы кыаһылаһан баран тураҕын ээ. Софр. Данилов

кыаһаа

кыаһаа (Якутский → Якутский)

көр кыаһылаа
Кыыс дьахталлар кытыт сылгыларын кыаһаан. ПЭК СЯЯ
Кыыдааныктыыр кыһыммыт Кыһайаахтаан кыаһаата, Кыралыыра дьоннорбут Кыһалҕата кыһайда. А. Софронов. Эһэни-эбэни хам ылан кыаһаабыт Хара дьай батталы киннэртэн «чымпыктааҥ!» Күннүк Уурастыырап
ср. др.-тюрк. хавса ‘окружать, охватывать’

кыаһылан

кыаһылан (Якутский → Якутский)

кыаһылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Кини бэйэтин чугас доҕотторугар олус убанан хаалан, кинилэрэ суох тута чуҥкуйан киирэн барар. Өйө-санаата тута кыаһыланан, сиринэн сатыылаан хааларга дылы. Н. Лугинов
Маннык быһыыны ким эмэ утары эппит эмиэ ыраах хараҥа муннуктарга, тимир кыаһыланан, көскө барыа, хаайыыга сытыа. Эрилик Эристиин
Кытай суолларын устун сыабынан кыаһыламмыт илбирийбит таҥастаах кулуттары сатыы үүрэллэрэ. КФП БАаДИ

кыаһылат

кыаһылат (Якутский → Якутский)

кыаһылаа диэнтэн дьаһ
туһ. Бүлүү муората! Төһө даҕаны кыһын буолан, мууска кыаһылатан сыттар, киэҥ киэлитэ, уһун урсуна харахха тута быраҕыллар этэ. И. Федосеев
Кыһалҕаҕа, кырыымчыкка Кыаһылаттардар даҕаны Олоҕу кыраабатах, Бүтэн-оһон хаалбатах Бүгүрү өбүгэлэрим, Улуу булчут удьуордарым Туйахтарын хатардаҕым. В. Гольдеров
Оҕонньор эдэр эрдэҕинэ сырыыны-айаны сылдьымахтаабыт бэйэтэ, кырдьар бөҕө кыайан, бу айылаах кыаһылатан сыттаҕа. «ХС»

хандалылаа

хандалылаа (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Хандалыта кэтэрт, хандалыга кыаһылаа. Заковать, посадить в кандалы
Сууттаммыттары хандалылаан баран, Орто Азия кумах куйаарынан Красноводскайга аҕалбыттар. В. Протодьяконов
Сонно Анучин бирикээһинэн хаайыылааҕы [К.Г. Неустроевы] атаҕын, илиитин хандалылаан кэбиспиттэр. П. Филиппов
Таҥара кулутун төттөрү хандалылаан аҕалбыттара. Н. Чернышевскай (тылб.)

сковать

сковать (Русский → Якутский)

сов. 1. что (выковать) оҕус, уһанан оҥор; сковать топор сүгэтэ оҕус; 2. что (соединить ковкой) таптайан холботолоо, холботолоо; сковать звенья цепи сыап сүһүөхтэрин таптайан холботолоо; 3. кого-что, перен. (сблизить, сплотить) ыксары ходбоо, ыга түм; дружба накрепко сковала их доҕордоһуу кинилэри ыга түммүтэ; 4. кого-что (надеть кандалы, оковы) хандалылаа, боҕус; 5. кого-что, перен. боҕус, кыаһылаа, буомнаа; страх сковал её движения куттала кини хамсыыр кыаҕын бохсубута; 6. что, перен. (покрыть льдом) эпсэри тоҥор, ыбылы тоҥор, боҕус; мороз сковал реку тымныы өрүһү бохсубут.