аат., кэпс. Ону-маны кыраны уорааччы. ☉ Мелкий воришка, несун
Общественнай баайы-дуолу хоро таһыыны, уорууну утары охсуһууга «кыбааччылары» («несуны») утары охсуһуу бастакы миэстэҕэ турар. «Кыым»

I
туохт., кэпс. Үксүн кыраны, киһи биирдэ илдьэ барарын, биллэрбэккэ ыл, уор. ☉ Выкрасть, стянуть какую-л. мелочь, которую можно схватить одним движением
Манна биһиги дьоммут уорбаттар. Хата, ити ааһан иһэр ол-бу быртахтар кыбар идэлээхтэр. С. Никифоров
Уопсай дьиэҕэ бэл мин мааныга кэтэр былаачыйабын кыппыттара. «ХС»
Соторутааҕыта пиибэ собуотугар уонна иис баабырыкатыгар утаасабаа кыралаан кыбар дьон тутулуннулар. «Кыым»
◊ Кып гыннар — тугу эмэ, кыраны, сылбырҕатык, сатабыллаахтык сойбот, уор. ☉ Стянуть, стащить (украсть) какую-л. мелочь (проворно, искусно)
Ити кыһыл бытык собулҕаны булбут суор курдук халаатыыр. Түүлээҕи кып гыннаран баран, буору да симэриттэн айыыргыа суоҕа. И. Гоголев
Биһиги ортобутуттан, хайабыт да иһигэр киллэрбэтэх биир киһиргэс, оттомо суох, онуоха эбии кыралаан кып гыннара сылдьарын сөбүлүүр саллаат баара. ВА
Гаврош …… битириинэҕэ сытар лоскуй мыыланы кып гыннаран ылаары, парикмахерскай иһин кэтээбитэ. В. Гюго (тылб.)
II
Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, кы-, кыы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: кып-кыараҕас, кып-кыра, кыпкыҥкынас, кып-кыһыл. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся на кы-, кыы-: кып-кыараҕас ‘узенький, слишком узкий’, кып-кыра ‘очень маленький, малюсенький’, кып-кыҥкынас ‘тоненький, очень тонкий (о голосе)’, кыпкыһыл ‘красный-прекрасный’
Оскуолабыт — кыыкынаан аһыллар кып-кыараҕас ааннаах саха балаҕана. А. Бэрияк
Чүөмпэ түгэҕэр муох быыһынан кыпкыра собо оҕолоро, күөнэх, мунду үлүгэр туох да кыһалҕата суох …… дьырыбынаһа сылдьыбыттара. Күндэ
Кини бөлүүн утуйбакка, хараҕа кып-кыһыл буолбут, сирэйэ дарбайа иһэн хаалбыт. Н. Якутскай
Кыталыктар олус үчүгэйдик ыллыыллар, …… саҥалара кып-кыҥкынас буолар. Улуро Адо (тылб.)

даҕ. Уурбут-туппут курдук, сөрү-сөп оҥоһуулаах, быһыылаах. ☉ Аккуратный, ладный, слаженный
Хохуоралаах тумустаах, Хоппоҕор түөстээх …… кыбдьыгыр быһыылаах Кып курдук Кыырт кыыл. А. Софронов
Кып курдук хара бинсээктээх, саламмыт курдук килэбэчигэс баттахтаах. Н. Островскай (тылб.)

кып-хап тутун — түргэнник, эрчимнээхтик хамнан (көнө уҥуохтаах киһи туһунан). ☉ Двигаться быстро, ловко, энергично (о стройном человеке)
Урукку саллаат ыалдьыбатах, сынньаммыт кэмигэр кып-хап туттар буолааччы. А. Сыромятникова
Үрдүк көнө уҥуохтаах, эрчимнээхтик байыаннайдыы кып-хап туттар-хаптар буолан, Подвойскай …… дьиҥнээх строевой сулууспа киһитин курдук көстөр этэ. МП ККС

кып гыннар= а) схватить что-л. проворно, незаметно; б) перен. разг. стащить, украсть, присвоить незаметно.

частица усил. препозитивная, присоединяемая к нек-рым словам, начинающимся со слога кы=: кып-кыһыл красный-красный; кып-кытаанах твёрдый-претвёрдый, твердейший.

a. flaming red