кыбыт диэнтэн хай
аата. Мөчөкө-мөчөкө хаардар ити лабаалар ыыраахтарыгар кыбытыы буолан хаалаахтаабыттар. С. Федотов
Сиэрэй кыбытыы хаймыылаах, хара күндү сукуна тастаах сонноох. С. Курилов (тылб.)
◊ Кыбытыы уу — өрүскэ сааскы халаан уонна сайыҥҥы буордаах уу икки ардыгар кэлэр уу. ☉ Половодье в реках в период между весенним разливом и летним паводком
Көмүөл мууһун саҕана угуттаабатаҕына, сайын кыбытыы уу, буордаах уу халаана ходуһаны-мэччирэҥи сиигирдээччи. Сэмээр Баһылай
Быйыл мууһун көтөхпүтүн кэнниттэн кыбытыы уута балачча улахан сурахтааҕа. «Кыым»

туохт.
1. Туох эмэ икки ардыгар, кыараҕаска тугу эмэ иҥиннэрэ ас. ☉ Засунуть, впихнуть, всунуть что-л. в узкое место, щель
Сиэстэрэ иһэрин билэн, термометрын тиэтэйэн, сонун тас өттүнэн хонноҕун анныгар кыбыта охсон баран, тугу да билбэтэхкөрбөтөх курдук ньэмэллэн олорор. Суорун Омоллоон
[Даша] сиэркилэҕэ Ананий хаартыскатын кыбыта анньан туруорарын ылан, олорон эрэ уһуннук одууласта. М. Доҕордуурап
Халҕан быыһынан быыкайкаан аһаҕас харааран көстүбүтүгэр чороччу эриллибит кумааҕыны кыбыта оҕуста. А. Сыромятникова
2. Туох эмэ икки ардыгар ыга баттат. ☉ Прищемлять, зажимать, придавливать
Маҥан биэ баһын кыбыппыт (тааб.: сохсоҕо, чааркааҥҥа түбэспит кырынаас). Халҕаҥҥа тарбахпын кыбыттым. ПЭК СЯЯ
3. көсп., кэпс. Дьиэҕэр дьукаах олорт. ☉ Пустить к себе в квартиру жить кого-л., сдать угол кому-л.
Атын да санаалаах буолларгын Атаһым буоллаҕыҥ, Кыбыстыбакка-кыһаммакка, Кыараҕаскар кыбытан, Кыстаппыккар баһыыба! А. Софронов
Дьыл баччатыгар кэлэн дьукаах кыбытар ыал көстөрө да биллибэт. Н. Якутскай
Хайдах эмэ сүбэтин булаҥҥыт, аҕыйах ый устатыгар [бу киһини] кыбытыҥ. Болот Боотур
4. көсп., кин. Сүрүн тиэкискэ, уусуран, музыкальнай айымньыга быһа тардыылары, чаҕылхай этиилэри киллэрэн биэр. ☉ Делать вставки, вкрапления, отступления в основном тексте произведения
Онтон кэпсээн ханнык эмэ даҕааһыныгар ханнык эмэ поэт дуу, үөрэхтээх дуу эппитин букатын эн күүппэтэх, сонун өттүгүттэн аҕалан кыбытан кэбистэххинэ, ол хатат уотунуу саҕыллар. Н. Заболоцкай
[Оҕо] уус-уран бэргэн тыллары, ырыалартан-хоһооннортон сөптөөх кэрэ устуруокалары, сытааталары сөптөөх миэстэлэригэр кыбытан, киэргэтэн суруйуохтаах. СЛСПҮО
5. көсп., сөбүлээб. Ханнык эмэ дьыалаҕа кими эмэ эмиэ кыттыгастаах курдук көрдөр эбэтэр кыттыһыннар. ☉ Впутывать кого-л. во что-л. «Сүөдээр, эйигин аны ити бэлиитиктэр дьыалаларыгар кыбытаайаллар, сэрэн эрэ», — диир Маайа. Н. Якутскай
Кэбис, аҕаҕын кытта бэйэҥ кэпсэт. Миигин кыбытыма! М. Доҕордуурап
◊ Кыбытан көр — кыратык симириччи, быһыччы көр. ☉ Смотреть щелками узких глаз; щуриться
Кыараҕас, ыйаастыгас соҕус да буоллар, чаҕылыҥныы умайа, оонньуу сылдьар хап-хара, сытыы хараҕын быыһынан кыбытан көрдөҕүнэ, кини бэйэтин пиэрмэтин сүөһүтүн эндэтиэ диэн саараама! Н. Заболоцкай
Кини кыбытан көрөр эйэҕэс, өйдөөх харахтарыгар ааспыт кэми ахтыы сырдык кыымнара чаҕылыһа умайарга дылылар. «ХС». Тыл кыбыт — дьон саҥарарын быыһыгар кылгастык тылла бырах; бэйэҥ санааҕын этэн аһар. ☉ Бросить реплику; вставить слово
Мылахов саҥата суох турбахтаан баран, саамай сөптөөх түгэҥҥэ быһаарыылаах тыллары кыбытта. Н. Лугинов
«Сүөһү төрүөҕүттэн куһаҕан майгыннаах буолбат», — ким эрэ тыл кыбытта. М. Доҕордуурап
Чэй кута олорор эмээхсин тыл кыбытан, оҕонньору саҥата суох ыытта. С. Васильев

1) прищемлять; зажимать, придавливать; тарбаххын ааҥҥа кыбыт= прищемить палец дверью; 2) вклинивать, втискивать, впихивать; кыбыта ас = втолкнуть, впихнуть; ааҥҥа суругу кыбыппыт он всунул записку в дверь; 3) перен. вставлять, ввёртывать; тылла кыбыт= вставить слово.