{икки + ардынан } послелог, упр. осн. п. между; кырдьык сымыйа ыккардынан между правдой и кривдой.

ырыҥалаа диэнтэн холб. туһ. Сиэрдээхтик суолу-ииһи ырыҥалаһар кэпсэтииттэн туора турар хайдах даҕаны сатаммат. П. Филиппов
Бачча аарыма кырдьаҕаһы кытары кырдьыгы-сымыйаны ырыҥалаһыан, бултуур сиртэн көҥөһүөн баҕарбата. «ХС»

аат. Бэйэтин туһатыгар кырдьыгы сымыйа, сымыйаны кырдьык курдук көрдөрөөччү. ☉ Тот, кто считает неправыми всех, кроме самого себя
Айыы-хаан санааларынан ыллаабыппын Атыннык өйдөөччүлэр үксээтилэр, Баһааҕырдар бардам адьынатынан, Балыйааччылар да элбээтилэр. С. Данилов

дьүһ. туохт. Тирэҕэ суохтук үктэнэн түргэн-түргэнник түөрэҥэлээн хаамп. ☉ Идти, ходить неуверенно, пошатываясь
«Кырдьыккын, сымыйаҕын начаас билиллиэ», — оҕонньор анараа хоско тэмтэкэлдьийэ турда. Күннүк Уурастыырап
Мальцев тэмтэкэлдьийэр, били сып-сыыгынас бэйэтэ хам барбыт. Софр. Данилов

аат эб. Этиллэр санаа кырдьыгын-сымыйатын туһунан тас көстүүгэ, сибикигэ олоҕуран сэрэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает предположение говорящего относительно реальности сообщаемого факта (видимо, по-видимому, кажется, очевидно)
Сааһынан да балыс быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Аҕам сууйан булбут көмүһэ баһаам быһыылаах этэ. А. Федоров. Бэйэҕит да Марфаны билэр дьон быһыылааххыт. Н. Заболоцкай
Ол аайы кинини хайҕаан биэрэр быһыылаахтар. Күннүк Уурастыырап. Тэҥн. бадахтаах

туохт. Наһаа омуннаахтык, ыһа-тоҕо кэпсээ-ипсээ. ☉ Рассказывать о чем-л. с большой фантазией, преувеличениями
Кини [сонунун] аан модьоҕотун атыллаат, ыһан-тоҕон барбата, бастаан утаа кырдьык сымыйа икки ардынан булкуйан, өрө-таҥнары күппээллээтэ. Р. Баҕатаайыскай
Уолаттар былдьасыһа-былдьасыһа кэпсээн күппээллээтилэр. Г. Колесов
Климчук …… уолаттарыгар тугу эрэ кэпсээн күүппээллиир. ДАЛ УуУоО

тыҥаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Шекспир] үөрүүнү-хомолтону, кырдьыгы-сымыйаны, саамай албын, ньэгэй быһыыга саамай көнө, оҕолуу ис киирбэх, истиҥ майгыны уун-утары туруоран охсуһуннарар, тыҥатар. Эрчимэн
Таайым Яков гитаратын устурууналарын тыҥатарын таптыыра. М. Горькай (тылб.)
«Сүгүн буол, мэнигилээмэ, абааһы!» — диэн куучар муоһатын тыҥатан тарда-тарда, атыыры ыххайда. Н. Островскай (тылб.)

көр үһү-бадах
Эн миигин кытта үһү-таамах курдук кэпсэтимэ. Софр. Данилов
Үһү-таамах курдук иһиттэххэ аччыырга дылы, билиҥҥи уон солкуобай саҥа харчынан биир эрэ солкуобай буолар үһү. Н. Лугинов
Ахтыылар ханнык эрэ үһү-таамах эбэтэр кырдьык-сымыйа былаастаах сурах курдук буолбатахтар. ФЕВ УТУ

туохт. Олус наһаалаа, сиэри таһынан буол. ☉ Не знать меры, перейти границы, выходить за пределы допустимого. Бу оҕо мэнигэ сүрдээтэ
□ «Доҕоор, бу абааһы киһитэ бэйэтэ олус сүрдээн эрэр эбээт», — диир Боллоорутта оҕонньор. Амма Аччыгыйа
Сүүрүү-көтүү сүрдээтэ, Сүгэ олуга күөрэҥнээтэ. С. Васильев
♦ Сүрдээн кэпсээ — ким, туох эмэ туһунан наһаа омуннаан, эбэн-сабан, үлүннэрэн кэпсээ. ☉ Сильно преувеличивать, присочинять в рассказе
Оттон биһиги диэки эн тускунан олус сүрдээн кэпсииллэр дии. Болот Боотур
Кини Саха сирин хайдах эрэ иччитэх, муус куйаар курдук саныыра. Ол курдук сүрдээн, ынырыксытан кэпсииллэр. И. Федосеев
Үрүҥнэри сүрдээн кэпсииллэрэ олус дии, букатын хара тыа маһын курдук, халыччы анньан иһэллэр дэһэллэр дии, ол төһө кырдьыга-сымыйата буолла? В. Протодьяконов

1. аат. Чахчыта биллибэт, үһү-таамах курдук сурах, кэпсээн. ☉ Слух, молва
   Кини ол-бу тылга-өскө, ускахха суолта биэрээччитэ, аахса барааччыта суох. В. Яковлев
   Дэҥҥэ, ханнык эрэ сир баһыгар ити курдук этэр, кэпсэтэр ускахтарын дуораана кэлэрэ. С. Дадаскинов
   Ол-бу араас ускахта ыытыҥ, Лэкэттэлэр үгэхтэрэ иччилэммит эҥин диэн. ИН ХБ
2. даҕ. суолт. Чахчыта биллибэт, үһүтаамах курдук (сурах, кэпсээн). ☉ Маловероятный, сомнительный (о слухе, молве)
   Демьян агро-бөһүөлэк туһунан усках сураҕы урут да истибиттээҕэ. А. Данилов
   Ама, бу иччитэх дьиэттэн куттана сылдьыам дуо, кылаас өстөөҕө ыыппыт усках тылыгар эрэнэн? Н. Габышев
   Ахтыылар ханнык эрэ үһү-таамах эбэтэр кырдьык-сымыйа былаастаах усках сурах курдук буолбакка, дьиҥ кырдьыгы уонунан сыллары уҥуордатан аҕалбыттар. ФЕВ УТУ