Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кырпаҥ

кырпа 1 диэн курдук
Кырпаҥ оттоох кырдалларын, хойуу оттоох хочолорун, түҥ хара систэрин, ыт мунна баппат ыркыйдарын силистээх-мутуктаах симилэхтэрин ама хантан булуоҥуй?! «ХС»

кырпа

даҕ.
1. Кылгас, бытархай уонна убаҕас үүнүүлээх (хол., от, түү). ☉ Короткий, мелкий, жидкий, редкий (напр., о траве, волосах)
Артыал ала саадьаҕайа …… Кырпа оттоох кырдалтан Кылбалдьыйа айаннаан, Ыанар сиригэр чугаһыыр. П. Ядрихинскай
[Үүтүнэн иитээччилэр тириилэригэр] …… икки суол түүнү: дороххой, уһун кылыс түү уонна кылгас, синньигэс кырпа түү диэннэри араараллар. ББЕ З
Атырдьахха иилиллибэт кырпа от. СГФ СКТ
2. түөлбэ. Эргэ, алдьанан эрэр (таҥас туһунан). ☉ Ветхий, обветшалый, рваный, в лохмотьях (об одежде)
Чучунаа кырпа таҥаһа онон-манан умайан эрэр эбит. Н. Абыйчанин
Кырпа таҥаһымсабым бүттэтэ суох илдьирийдэ. Н. Абыйчанин
◊ Кырпа маҥан көр маҥан
Халлаан уулуссаны, дьиэлэри кырпа маҥан маҥнайгы хаарынан олохтоохтук үллүйэрдии оҥоһунна. П. Аввакумов
Туналыйар туундарабытыгар кырпа маҥан кырсаларбыт кылбалдьыһаллар. «Кыым»
ср. др.-тюрк. хырт ‘короткий’, осм. хырп ‘стричь, обрезать’

Якутский → Русский

кырпа

кырпа сон диал. короткое пальто (в отличие от короткой оленьей дохи).

Еще переводы:

мелкотравье

мелкотравье (Русский → Якутский)

с. кылгас от, кырпа от.

кыппа

кыппа (Якутский → Якутский)

көр кырпа
Сыыдам быһый ыччаттар, Кыппа ньаарсын кырыстаах Кылбаа-дьылбаа кырдалга Кылыһа, сырса кыыдамнааҥ. П. Ядрихинскай
Лыахтар кынаттарын дьүһүнэ кинилэри бүрүйэр кыппа куоппастар өҥнөрүттэн тутулуктаах. ББЕ З

кырпай

кырпай (Якутский → Якутский)

көр кырпа
1.
Аттар кырдал кырпай отун тардыаласпытынан бардылар. Амма Аччыгыйа
Алаасалаас аайыттан Артыаллаһан тураммыт, Ала кырпай кырыстаах Алардарбыт үрдүгэр Акымалтан иилсиһэн Аһыакайдыыр оонньууну Арыйыаҕыҥ, атастаар! С. Васильев

кыырпаҕыр

кыырпаҕыр (Якутский → Якутский)

туохт. Кыырпах курдук, кыырпахтыҥы буол. ☉ Состоять из мелких частиц, крупинок
Кырпа маҥан баттахтара Кыырпаҕыра үрэллэрэ, — Кыһын Дьааҥы хайаларын Кыскыардара үрэллэрэ. С. Тарасов
Куулаҕа толору уулаах төгүрүк күөл, эрэһэ долгуҥҥа бигэтэн, дуй көмүһүнэн кыырпаҕыра кылбачыйар. «ХС»

кырпах

кырпах (Якутский → Якутский)

  1. көр кырках II. Кырпаҕа суох кыыда маҥан өҥнөммүт Кырыа хаар кыраһалаах, Кыыдааннаах дьыбардаах …… Кыһын ийэ хотун Кыһарыйан кэлбитэ. Саха нар. ыр. II
    Туппутум туллугу: Кырааска тумустаах, Кырпахтаах кынаттаах Кылбаарар кыталык курдугу! П. Тобуруокап
    [Костя] ыстаннаран иһэр …… кырпаҕа суох кыыдаа маҥан аллаах буураттарын көлүнэр. «ХС»
  2. даҕ. суолт. Кыра-кыра, чараас (хол., чараас таҥалай былыт туһунан). ☉ Мелкий, тонкий, просвечивающий (напр., о тонких перистых облаках)
    Ыраас халлааҥҥа киирэн эрэр күн килбиэниттэн кыыспыт кырпах былыт устара. Г. Николаева (тылб.)
мэҥкэрэ

мэҥкэрэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Акка, табаҕа таһаҕас ыҥыырдар хааһах, бэрэмэдэй. ☉ Перемётная сума, вьючный мешок
Бу киэҥ айааҥҥа кэлбиттэрин Ньырбачаан бэрт чуолкайдык өйдүүр. Ки нини ийэтэ таба мэҥкэрэҕэ уган аҕалбыта. Далан
Тордох иһиттэн бүтүн нүү кырпа таҥастаах кыракый оҕолор, таба мэҥкэрэтин таһырдьа үҥкүрүтэн кэбиспит курдук, «төкүнүс» гына түстүлэр. Н. Абыйчанин

олохтоохтук

олохтоохтук (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьоһуннаан, иҥэн-тоҥон. ☉ Основательно; обоснованно
Кыратык билсибит киһи быһыытынан, арыый олохтоохтук кэпсэтэргэ билигин акылаатын охсон бэлэмнээтэҕэ дии. Д. Таас
Оҕонньор кыра да, улахан да дьыалалары биир тэҥник тутан төрдүгэр-төбөтүгэр тиийэ олохтоохтук быһаарсар үгэһинэн, лаппыйа ыйыта-ыйыта олордо. В. Иванов
Халлаан уулуссаны, дьиэлэри кырпа маҥан маҥнайгы хаарынан олохтоохтук үллүйэрдии оҥоһунна быһыылаах. П. Аввакумов

тиргиллэҕэс

тиргиллэҕэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Кытаанах, бөҕө-таҕа; эрэллээх. ☉ Крепкий, прочный; надёжный
Эһэ арҕаҕын аанын сылбырҕанан бүөлүүллэр [икки тиргиллэҕэс титиригинэн]. Болот Боотур
Кытаанах тыллаах тиргиллэҕэс хомус эккириир, салыбырыыр охсуута тиискэ, мэйиигэ бэриллэр. К. Уткин
Кырпа, хойуу хонууну хотуурга хомуйан ыларга тиргиллэҕэс боробулуоханы …… хатыйан хам эрийиллэр. ПАЕ ЭАБ

халдьа

халдьа (Якутский → Якутский)

аат. Убаҕаһы эбэтэр туох эмэ бытархайы сүүрдэр оҥоһук, суолах. ☉ Жёлоб для стока или ссыпки чего-л.
Сыыр үрдүттэн ууга диэри икки мас халдьа түһэн турар. И. Данилов
Миэлиҥсэ мотуорунан хачайдатар носуос оҥорон, санаабыт сиригэр ууну мас халдьа устун кылыгырата сүүртэ. М. Тимофеев
Кырпа буола кырбанан, Ол горуох уонна бурдук Куусап үөһэ халдьаттан Түһэр күөх толон курдук. С. Руфов

быдьына

быдьына (Якутский → Якутский)

I
1. даҕ. Кыра, дьиримнэс (хол., күн уотугар долгун туһунан). ☉ Мелкий и сверкающий (напр., о волнах при солнечном свете)
Аллара Ала соболоох күөлэ, көмүс мөһүүрэ курдук, быдьына долгунунан үрүмэдийэр. М. Доҕордуурап
2. аат суолт. Уопсай өҥтөн уратылаах төгүрүктүҥү толбоннор. ☉ Отличающиеся от общего фона округлые пятна
Буукубалар муударай быдьыналарын холбооттоон тыл таһаарары ордук ыарырҕатан сылдьар киһи. Амма Аччыгыйа
Сайын папоротник сэбирдэхтэрин алын өттүлэригэр хоҥор өҥнөөх быдьыналар тахсаллар. КВА Б
◊ Быдьына ымынах түөлбэ. — кыһыылаах ымынах. ☉ Чесотка. Ыыраахтарын быыһа быдьына ымынах буолбут
II
аат., бот. Биир сыллаах сырдык саһархай кириэстии сибэккилээх от үүнээйи. ☉ Однолетнее травянистое растение со светло-желтыми цветками семейства крестоцветных, крупка. Быдьына сэппэрээк быыһыгар, эниэлэргэ, кырпа оттоох хонууларга үүнэр