ястреб # кыырт буолан хаал = совсем выздороветь, окончательно поправиться (после болезни).

n. hawk

I
кыыр диэнтэн дьаһ
туһ. Дьукаах олорор ойуунун албынын тутаары эмискэччи ыалдьыбыта буолан, кыырдан баран, чачыгыраччы күлбүтүнэн ойон турбут. Амма Аччыгыйа
Алталаах-сэттэлээх күөх эбириэн атыыр оҕуһу өлөрөн, этин дэлби буһаран, айылгы бөҕөнү тардан, куолуларынан Мас Өнүкүй ойууну кыырпыттар. «Чолбон»
II
аат. Көтөрдөрүнэн уонна кыра кыылларынан аһылыктанар уһун тыҥырахтаах сиэмэх көтөр. ☉ Ястреб
Көрбүтүм — кыырт үөр куһу эккирэтэн таҥнары куһууран эрэр эбит. Суорун Омоллоон
Үөһэ кэтии сылдьар кыырт …… тыҥырахтарын субу, баҕыыр курдук, токуччу туппутунан супту сурулаан кэлэн, хабдьыны бу сырыыга адьас чугаһынан сиирэ-халты тэбэн ааста. Н. Заболоцкай
♦ Кыырт буол — 1) букатын үтүөрэн хаал. ☉ Выздороветь, поправиться окончательно
Дуораан отоһут хааннаан барыаҕыттан ыла эмээхсин кыырт буолан хаалла. Болот Боотур
Аҕам оҕонньор …… улаханнык ыалдьар этэ. Билигин үтүөрэн кыырт буолбут. «ББ»; 2) сэниэлэнэн, чэбдигирэн кэл; чэпчии, сэргэхсийэ түс. ☉ Набраться сил; чувствовать себя бодро, взбодриться
Үлэ ыараханын, тымныы кытаанаҕын, куйааска буһууну — барытын амсайдым ини оҕолоор! Ол барыта утарынан ааста да, эмиэ кыырт буолан …… бараҕын. Н. Лугинов
Сарсыарда Иван Петрович этэ эбии көһүйэн турбута, оттон Чиэнэ букатын кыырт буолан уһуктубута. И. Данилов
◊ Куобах кыырда түөлбэ. — модьугу, модьу атах. ☉ Филин
Куула өҥкөөт хоонньугар Куобах кыырда «һуулаата». Күннүк Уурастыырап
Куобах кыырдын сороҕор кулгаахтаах диэн ааттыыллар. Е. Макаров
Куула тыаҕа куобах кыырда күлэн күһүгүрээтэ. Н. Апросимов. Кыыртаах кус — эккирэтиһиилээх саха национальнай оонньуута: кыырт буолбут оҕо икки «күөл» икки ардыгар туран кус буолбут оҕолору тутар, туппут оҕото «өлбүтүнэн» ааҕыллар. ☉ Якутская национальная игра, суть которой заключается в ловле «ястребом» «уток», перелетающих попеременно из одного «озера» в другое
Кыыртаах кус буолан, эккирэтиһэ оонньуур оҕолор көрдөөх күйгүөрдэрэ иһиллэр. Сэмээр Баһылай
ср. уйг. кирҕуй ‘ястреб-перепелятник’