Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыҥыһахтаа

туохт. Илин лабааҕынан (сүөһү, кыыл тобугунан, киһи тоҕоноҕунан) өйөнөн, ойоҕоскунан иҥнэри сыт. ☉ Ложиться набок, опираясь на локоть (о человеке) или на колено (о животных)
Атыыр кунан оҕустар …… Харсан-харсан бараннар, Хайалара да кыайбакка, Муостарыттан иилсиһэн, Кыҥыһахтыы сыталларын курдук Модьу-хаан бэйэлээх Модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай
Эһэ Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран, Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин. Тэҥн. кээдьэҕэстээ

Якутский → Русский

кыҥыһахтаа=

лежать или полулежать на боку; клониться, наклоняться на бок, в сторону; кыҥыһахтаан сыт = лечь набок.

Еще переводы:

иилсис

иилсис (Якутский → Якутский)

иилис диэнтэн холб. туһ. Атыыр кунан оҕустар Муостарыттан иилсиһэн Кыҥыһахтыы сыталларын курдук, Модьу-хаан бэйэлээх Модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай
Тордуохтарынан иилсиһэн сыталлар. ББЕ З

кычыгылаттар

кычыгылаттар (Якутский → Якутский)

кычыгылат диэнтэн дьаһ
туһ. Кычыгылаттарар курдук, Кыдьыгыран күлэр куруук. К. Чуковскай (тылб.)
Тыһы чубуку Кычыгылаттарбыт курдук кыҥыһахтыы сүүрэр кыраһыабай бэйэлээҕэ. А. Кривошапкин (тылб.)

дьапталас

дьапталас (Якутский → Якутский)

дьапталаа диэнтэн холб. туһ. Дьапталаһа сытар сымара таастардаах кытыл чугаһаата. Н. Якутскай
Сорох сиргэ ол эркиннэр, тумустар аҥаар өттүлэрэ кыҥыһахтыы түһэн, сиргэ тимирэн, аҥаара өрө тахсан дьапталаспыт чараас таастара субу саас сааһынан араҥаланан кэлиэх курдук буолбуттар. Н. Заболоцкай

кээдьэҕэстээ

кээдьэҕэстээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Өттүгэстээн сытан илиигинэн тайанан сыҥаах баттан. ☉ Ложиться на бок, подперев рукой щеку
Кубаача, кэпсээн бүтэн, Куруйан, сүөм түһэн, Муннукка кээдьэҕэстээн сытар, Муннун эрэ өрө сыҥар. С. Васильев
[Оҕонньоттор] кээдьэҕэстии сытан …… ааспыт уйгу күннэрин ахтыһаллар. УАЯ А. Тэҥн. кыҥыһахтаа
2. Бүтүн бэйэҕин хамсатан (самыыгынан, түөскүнэн, көхсүгүнэн) кырыыгынан бар, туохха эрэ кырыыгынан киирэ сатаа. ☉ Протискиваться куда-л. боком, двигаясь всем корпусом
Кыргыһыыга сылдьыспыт гвардия саллаата Кэлэн онно [уочаракка] киирээри кээдьэҕэстии сатаата. С. Тимофеев
Эконом бэргэһэтин сирэйигэр саба тардынна уонна халҕаһа дьону быыһынан кырыытынан кээдьэҕэстээн ааста. КММ Дь
Кэрэмэстэй саһылгын тутаҥҥын Кээдьэҕэстээн киирэҕин. «ХС»

борук-сорук

борук-сорук (Якутский → Якутский)

  1. аат. Киэһэ им сүтүөн иннинэ, сарсыарда халлаан сырдаан эрдэҕинэ сырдык-хараҥа былдьаһыыта, болоорон эрэ көстөр сырдык. ☉ Слабый, полутемный, сумрачный свет (напр., вечером до наступления полной темноты и утром до рассвета), сумерки
    Муҥур сүүсчэкэ эрэ саһаан сиргэ нэһииччэ тиийэн баран сарсыардааҥҥы борук-сорукка ол хараара сытар этэ. Н. Заболоцкай
    Миичээн ити курдук бултаан, киэһэ борук-сорук түһүөр диэри уон биэс тииҥи өлөрдө. А. Кривошапкин (тылб.)
    2
    даҕ. суолт., көр боруҥуй. Сайыҥҥы былыттаах борук-сорук киэһэ. П. Ойуунускай
    Дьиэ иһэ борук-сорук хараҥа. А. Софронов
    Хараҥаран баран эрэр борук-сорук хонуулар, аргыый аҕай түүҥҥү чуумпуга симэлийэн, улам сүтэн иһэр курдуктара. Ч. Айтматов (тылб.)
  2. сыһ. суолт. Көстөр-көстүбэт ыккардынан, бүдүк-бадык. ☉ Сумрачно, неясно (освещать(ся))
    Түннүк бастаан көҕөрөн баран, борук-сорук сырдатан барда. Н. Заболоцкай
    Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы — бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин