кыҥастас диэнтэн хай
аата. Кэтэһии, кыҥастаһыы бөҕө. В. Протодьяконов. Уһун субурҕа саала курдук кэбиниэккэ алта быраас дьону көрөр, тииһи оҥорор. Бары сололоро суохтар — кыҥастаһыы, аалыы, хасыһыы… «Кыым»

аат., эргэр. Утуйар хос. ☉ Спальня
Ол хос ыспаанньа аттыгар баар быыкаайык кэбиниэккэ маарынныыра. ПП Дь
Эмээхсин уолун убураан баран ыспаанньатыгар барда. А. Дейч (тылб.)

көөдөй диэнтэн субул
көстүү. Уйбаан Сэргиэйэбис кэбиниэттэн хаһан мин содьороҥноон тахсарбын көһүппэккэ, бэйэтэ урут көөдөкөччүйэн тахсан, сэкирэтээргэ тугу эрэ этэн дьабдьалыйда. П. Аввакумов
— Хаһан кэлэллэрий, дьиэлээхтэр? — диэтэ аан диэки көөдөкөччүйэн иһэн. «Чолбон»

хаппахчылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. [Кыыс Хотун] Төттөрү ойоро, хаппахчыланара сатаммат. Акыым киһи үһү дуо? А. Сыромятникова
Бииргит билиэҥҥэ сылдьыбыт, атыҥҥыт хаайыы хаппахчыламмыт. У. Нуолур
Павел Матвеевич кэбиниэккэ хаппахчыламмат, үгүс дьону көрсөн кэпсэтэр, санаатын аһаҕастык этэр этэ. «Кыым»

сыһ., кэпс. Эрдээхтик, хорсуннук сорунан туран, хотуулаахтык, күүстээхтик. ☉ Смело, решительно
Эдэр үлэһит үчүгэйэ диэн үлэ саҥа ньымаларын хотоойутук олохтууругар буолар. ДАПССЛОДь. Үлэҕэ ылыллыахтааҕым туһунан хомсомуол уобаластааҕы кэмитиэтиттэн мэктиэ суруктаахпар эрэнэн, дириэктэр кэбиниэтигэр хотоойутук туттан кииртим. «ХС»

1. килэй диэнтэн көстө түһүү. Күндэли Бүлүүгэ чугаһыырыгар кэҥээн килэс гынар. Л. Попов
   [Эһэ] бөдөҥ ытыгырас тиистэрэ килэс гына түстүлэр. Н. Заболоцкай
2. Эмискэ баар буол, туол (туох эмэ элбэҕи этэргэ). ☉ Появляться (о чем-л. в очень большом количестве), наполняться (чем-л.) внезапно, мгновенно
   Кинигэнэн эмискэччи байа, килэс гына түстүбүт. — Физика, химия уонна биология кэбиниэттэрэ араас прибордарынан, аппарааттарынан «килэс» гына түспүттэрэ. И. Федосеев

сыһ. Сэрэнэ соҕус, куттаммыттыы, кумуччу туттан. ☉ Настороженно, с опаской, скованно
Араас сурахтар кэлэллэрэ үксээн, нэһилиэнньэ [бандьыыттартан] дьиксинэр, кумудьими туттар буолла. Д. Токоосоп
[Дьоммут] туох эмэ астаах, кэһиилээх кэлиэхтэрэ. Туга да суох буолан, көҕүс түһэн, куму-дьими туттан киириилэрэ диэн эмиэ баара. С. Федотов
Бастакы сэкирэтээр кэбиниэтигэр сэрэнэ соҕус, куму-дьими туттан киирэн кэлэбин. Айталын

туохт. Кэччэнэҥҥин бэйэҕин туохтан эмэ матар, кэрээхи буол. ☉ Скупиться, жадничать, скаредничать
Кини [княжна Мери] күтүрүмсүйүмэ диэн ийэкэтин көрдөһөрө: бу көбүөр мин кэбиниэппин киэргэтиэ да этэ диирэ. М. Лермонтов (тылб.)
«Наһаа күтүрүмсүйэр, Константин Дмитрич», — диэтэ кини [Рябинин] мичээрдээбитинэн Степан Аркадьичка эргиллэн. Л. Толстой (тылб.)

сыһ. Кыһыҥҥы кэмҥэ курдук. ☉ По-зимнему
Сарсыарда эрдэ, үлэ күнэ саҕаланыытыгар, Агаша, кыһыҥҥылыы болточчу таҥнан баран, холкуос бэрэсэдээтэлин кэбиниэтигэр киирэн кэлбитэ. В. Протодьяконов
Үрэх быыһыгар хаар, кыратык суоллубут буолан баран, кыһыҥҥылыы тиҥинэс сытара. Н. Апросимов
Пиэрмэлэргэ сүөһүгэ эбии аһылыгы кыһыҥҥылыы күн аайы оҥорон сиэтии, хотоҥҥо тотохана уулатыы эрэйиллэр. «Кыым»

муҥурдан 1 диэн курдук
Култуураны киинэнэн уонна үҥкүүнэн муҥурдуур буоллахха, култуу раны тэниппит ахан дойду тураахтаатаҕа. Софр. Данилов
Геологоразведчиктар ортолоругар култуурунай-сырдатар үлэни аҥаардас киинэ көрдөрүүтүнэн эрэ муҥурдууллар. ДФС КК. Бэйэлэрин үлэлэрин кинигэлэри биэриинэн уонна биирдии консултаассыйа оҥоруунан муҥурдаан кэбиһэр политическай сырдатыы үгүс кэбиниэттэрэ бааллар. «Ленин с.»